Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Соңғы сөз менің жүрегімді қақ айырып тіліп түскендей болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бүкіл класс мені жаңа көргендей ақтарыла маған қарап қалыпты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Не істерімді білместен дуылдап, өртеніп бара жатырмын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қай қызға хат жазады? – деп сұрады Майқанова. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Білмеймін... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Басына «Ж» деген әріп қойып, «екеуіміз Қозы Көрпеш пен Баян сұлудай болайық» деп, жазып отырған. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен есімді жаңа жинап: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Өтірік! – деп, дауыстап жібердім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Өтірік емей-ақ, рас. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әнеугүні сабақ үстінде, партаның астына жасырып жазып отырғансың. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Өтірік! |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен Жанарға жазған хатымның бірін Жантас қу қолына түсіріп алған екен ғой деп, шошып едім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Олай болмағанға «уһ» деп, өзіме өзім келгендей болдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жанар жаққа көз тастап едім, оның жүзін байқай алмадым, маңдайын қос қолдап таянған қалпы төмен қарап отыр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Абиыр болғанда, хат жайына ешкім мән бермеді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сірә, өсекші Жантастың тағы бір зу еткізгені деп ойлап қалса керек. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Тағы кім сөйлейді? – деді Майқанова. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Басқа сөйлеуші болмады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ақыры мәселе дауысқа салынды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Бірінші ұсыныс: Қадыров мектептен шығарылмасын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ең соңғы қатты сөгіс беріліп, қалдырылсын! |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Көпшілік. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Екінші ұсыныс: Қадыров мектептен шығарылсын! Бір ғана адам қол көтерді, ол – Жантас. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
ЖИЫРМА АЛТЫНШЫ ТАРАУДА |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жиырма жетінші тарауға бастап апарады |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кенет дәл беталдымыздағы талдың арасынан сумаң етіп, бір салт атты шыға келді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтан екеуіміз қазды тықпақ түгіл, қас қағып та үлгермей қалдық. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Салт атты мектеп директоры Ахметовтың әкесі Ахмет шал еді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Оу, балалар, бұларың не? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Жай... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
мына бір қаз атып алып едік, пісіріп жейік деп отырмыз, – деді Сұлтан. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қайдан атып алдыңдар? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Ұшып бара жатқанда атып алдық, – деп Сұлтан аспанға қарап қойды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қой, сендер қаз атып алсаңдар... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
мынау жабайы қаздай емес, үлкен ғой тегі. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Әдейі үлкенін таңдап аттық, – деді Сұлтан. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Шал біздің шашылып жатқан ыдыс-аяқ киім-кешегімізге, аузы үңірейген күркемізге, осы араны сары қоныс етіп, жайлап алған түрімізге қарап, одан бетер шүбәлана түсті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сендер өздерің осы араны жайлап алған түрлерің бар ғой? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Бұл біздің балық аулайтын жеріміз, – дедім мен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Тұсаулы жирен ат көздеріңе түсті ме? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Жоқ, байқамадық. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Атының басын бұрып, кете беріп, шал: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сұмпайылар, әлдекімді сорлатқан екенсіңдер. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мыналарың атып алған жабайы қаз емес. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қаз атып алу сендерге қайдан келсін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Егер қазым жоғалды дейтін пенде болса, мен сендердің сазайларыңды бергіземін, – деді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Пәле болды деген бір қауіп менің ішімде қып ете қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Осы араны қорда етіп, қарақшылық істемек болған «тапқыр» ойымыздан табанда бас тартуға тура келді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ондай кәсіптің неге апарып соғуы мүмкін екенін жаңағы Ахмет шалдың тап болуы аңғартып кетті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қиырдағы барса келместің аралына бекініп алғандай ауылдың дәл іргесіндегі тоғайдан күрке сайлап, оны жан адам таба алмайды деп жүрген біз неткен ақымақтармыз... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жалпы, қарақшы дегеннің өзі осы кезде ақылға сыя ма. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қарақшылар бұрын байларды, көпестерді тонаған. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Біз кімді тонамақшымыз. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тонамақ түгіл осы күні біреуге қолыңды көтеріп көрші. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Милиция апарып, көзіңді жылтыратып, қамап қойсын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қарақшылық өмірі жайында Сұлтан екеуіміз енді осылай топшыладық. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Семіз қаздың еті бір-ақ салып асуға шелегімізге сыймады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Екі бөліп асып, әзер жеп тауыстық. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Арасында балық ауладық. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Суға түстік. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бүлдірген теріп жедік. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сонымен күнді батырдық та, ыдыс-аяқ, торымызды артынып-тартынып, қас қарая үйге келдік. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұл біздің қарақшылық өміріміздің бірінші және ең соңғы күні болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
ЖИЫРМА ЕКІНШІ ТАРАУДА |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бақа мен қаздың шуы, жайлаудан мамамның келуі, әжемнің мені қорғауы сөз болады |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Бір айналдырғанды құдай шыр айналдырады» деген сөз бар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Соңғы екі-үш күннің ішінде басымнан кешкен оқиғалар мені есімнен тандырды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Майқанованы талдырып түсірген бақаның шуына Әбдібайдың шатағы ұласты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Біз жеген қаз дүкенші Әбдібайдікі екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оның көкбет қатыны келіп, біздің үйдің әлегін аспанға шығарды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Шіркіннің айтпаған сөзі, атпаған оғы қалсайшы: «Ұрысың! Қарақшысың! Баскесерсің! Қаршадайыңнан осыны істеп жүрсің, жүре бара кім болам ғой дейсің. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әлі біреудің басын кесіп, сотталасың. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Итжеккенге айдаласың». |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен өзімді өзім онша біліңкіремей жүреді екем, Әбдібайдың қатынының айтқандарына қарап, төбе шашым тік тұрып кетті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Япыр-ай, шынымен-ақ осындаймын ба?» деген ойға қалдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әйелінің соңынан түтігіп Әбдібайдың өзі келіпті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жұрт оны жұмыртқадан жүн қырыққан Әбдібай, қу бастан қуырдақтық ет алған Әбдібай, шық татырмас шығайбай Әбдібай – деп бекер айтады деймісің. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– «Қазым – қаз емес еді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Асыл тұқымды қаз еді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ондай қазды бұл аудан түгіл облыс көлемінен таппайсың» – деп, оның төлемі үшін біздің бағлан қара қозыны алып кетті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұнымен де тынбады, мені желкелеп директорға алып барды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ахметов қатал адам. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Шынымды айтсам, мен оның алдына барған сайын қалтырап тұрам. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сусылдаған қызылкүрең шашы желп-желп етіп қабағы түксиіп, шүйлігіп қарағанда сұп-суық көздері адамның өңменінен өтеді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Майқанованы талдырып түсірген бақаның кесірінен мен кеше осы кабинетте бір сағаттан артық болып, жарты өмірімді беріп шығып едім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Енді міне, түн айналмай тағы бір шұрқан арқалап және мөлиіп келіп тұрмын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әбдібай қайдағы жоқ пәлені көкітіп, қаздың оқиғасын есірте баяндап берді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ахметов сызданған қалпы, үнсіз отырып тыңдады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оқта-текте көзін ғана бұрып, маған қарап қояды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен еріксізден жерге қараймын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әбдібайды тыңдап боп, Ахметов стол үстіндегі телефонның тұтқасын бұрай бастады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жайлауды сұрады. Одан сатылап сүт фермасы, бірінші бригадамен жалғасты. Телефонға мамамды шақырып алды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Бұл кім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Саламат боларсыз, Миллат апай. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Шаруаңыз күйлі ме. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұл Ахметов қой, мектептен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Аманшылық, түгел аман. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Миллат апай, сізге айтайын дегенім мынау еді: сіз ертең қалайда ауылға келіп кетсеңіз. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Маңызды бір шаруа болып тұр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қожа жайында. |