Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Кет. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жоғал. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тезірек кет!» мен оны көңіліммен желкелеймін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірақ Қаратай кете қоймады, мамаммен сөйлесіп тұрып алды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Олардың сөздерін трттрт еткен мотор үні маған жөндеп естіртпейді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сөйлесе тұрып, Қаратайдың қалқиған денесі мамама біртін-біртін жақындап, тақала түсетін тәрізді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Тоқта! Қайда кимелеп барасың?». |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен Қаратайды желкеден бүріп ұстаймын да, бар күшіммен жұлқылап, лақтырамын көшеге қарай. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Өлген мысық тәрізденіп көшенің май шаңына барып, ол топ ете түседі. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұл да менің ойымда болып жатқан құбылыс. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қаратай әрең дегенде «хош сау бол» айтысып, мотоцикліне отырып зырғыта жөнелді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мамам оның соңынан біраз үнсіз қарап тұрды да үйге кіріп кетті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әр нәрсенің шегі бар, мен қашанға жата берейін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тәуекел деп, үйге кірмекші болдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қораның арт жағынан түсіп, үстімнің шөбін қағып, бойымды тәртіпке келтіріп алдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жүрегім лүп-лүп етіп, алқымыма тығылады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Есікті аша бергенімде тынысым мүлде бітіп жүрегімнің соғуы тоқтап қалғандай болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сол кездегі келбетім көлденең көзге тірі аруақ тәрізді қыбырлаған бірдеңеге ұқсар деймін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ауыз үйден әжем ұшырасып: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сен қайда қаңғып жүрсің? Шешең келді, – деп төр үйді нұсқады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сонан соң құлағыма сыбырлап: – Байқа, шешең саған ашулы, – деді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Төр үйге кірдім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мамам киімшең күйі өз төсегінде бір уыс болып, әрі қарап, бүк түсіп жатыр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Мама. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мамам жауап қатпады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен жақындай түсіп, оның уысында көзіне басып алған қол орамалы бар екенін көрдім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Өйткені атқа екі адам мінгескенде, артқысы көп түйгіштеледі екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтан болатын болса, күнге күйген желкесі қып-қызыл болып, кепкасын көзіне түсіре киген күйі бүлк ететін емес. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Масатыдай құлпырған жер келбетін көргенде, бұлақ жағасындағы көгалға менің рахаттанып, аунай кеткім келді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сұлтан, осы араға ат шалдырып, демалып алсақ қайтеді? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Шаршадың ба? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Шөлдеп кеттім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Енді біраз жүрсек, малшылардың үйлері кездеседі. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қымызға жетіп, бір-ақ демалайық, – деді Сұлтан. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Айтқандай-ақ, келесі тұмсықты айнала бергенде, оң қол жағымыздағы беткейде бір киіз үй көрінді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Көне тартқан қараша туырлықтың үстіне әппақ жаңа түндік жабылған. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Есік алдындағы ши сөреде жас құрт жаюлы тұр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Үй маңы мал қиы, сары ала тепсең ескі жұрт екені бесенеден белгілі. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әріректе желіде екі құлын байланыпты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оның бірі кер құлын, таңы жарқырап, бауырын күнге қақтатып, тыпыр етпестен серейіп жатыр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қасындағы қаракер құлын жерден тың тыңдағандай басын төмен салып мүлгіпті де қалыпты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Құдай тілегімізді берді, қымыз ішетін болдық, – деп Сұлтан ат басын солай қарай бұрды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Алдымыздан анталап үш ит үріп шықты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Үлкендігі танадай шұнақ құлақ, ақтөс қара төбет қарлыққан қалың дауыспен арс-арс етіп кеп, аттың тура басына секіре бастады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ал, екінші бір сұңғыла қара қаншық үйге жібермеймін дегендей құла дөненнің құйрығынан тартқылап жүр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтекеңнің мінезі иттен де жаман. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қамшысын оңды-солды үйіріп, иттерді одан әрмен өшіктіріп, азан-қазан шулатқан бойда есік алдына бір-ақ келіп тоқтады. Сол кезде үйдің түсірулі тұрған есігін серпіп ашып, жасы он бір, он екі шамасында секпіл бет сары бала шыға келді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Басында шекарашылардың жасыл картузы. Кең болғандықтан әлде қандай олақ қол оның артын қабыстырып, қара жіппен баттитып көктеп қойған. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бөгде келіп, иттер абалап үргендегі баланың дағдылы қызметі осы болу керек – ол бізге назар аудармастан дереу босағада жатқан ақ бақанға жармасты да, иттерді қуа бастады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Кет! Кет, Алыпсоқ. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жат орныңа барып. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Алыпсоқ төбет баланы дереу тыңдады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Шабандап, көмейінен қырқ-қырқ барлығып сарқып үріп, бізге ала көзбен бұрылшақтай қарап, тайып отырды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оған ілесіп өзге ит те жым болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бақан суреттен бала бізге назарын енді аударды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Бұл кімнің үйі? – деп сұрады Сұлтан секпіл бет баладан ат үстінде тұрып. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Жұмағұлдың үйі. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Жұмағұл не істейді? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қой бағады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Кім бар үйде? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Ешкім жоқ. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Шешең қайда? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Ана белдің астындағы сиырлы ауылға кетті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қымыз бар ма? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қымыз жоқ. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бағана кісілер кеп ішіп кеткен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Түк қалдырмады ма? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қалған жоқ, – деп күмілжіді бала. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Неге өтірік айтасың? Жүктің астында керегеге байлаулы тұрған бір мес қымызды қайда қоясың? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Оны саған кім айтты? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Жолда қой жайып жүрген Жұмекеңе кездесіп едік, сол айтты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жүктің астында бір мес қымыз байлаулы тұр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Содан төкпей-шашпай бір-бір кеседен құйып ішіңдер деді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сұлтан осыны айтты да, сыр берме деген ишарамен менің тіземді мытып қойды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Көнтек ерні таңырқай ашылған қалпы секпіл бет таң-тамаша кейіпте тұрып қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтанның оспақ сөзі шындықтың төбесінен түскен болу керек. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мынау соның байыбына бара алмай тұр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Секпіл беттің солқылдай бастағанын көрген Сұлтан: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Түсейік, – деп ат басын мама ағашқа қарай бұрды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Түсіп, атты байладық та, үйге бет алдық. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Секпіл бет әлгі орнынан тапжылмай мыналар қайтеді дегендей бізді көзімен бағып, көңіліндегі күдігін не айтпай, не Сұлтанның айтқанына сене алмай дел-сал болып тұр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Үй іші ала көлеңкелеу, салқын екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтан тап бір нағашысынікіне келгендей төр алдына сұлай кетті де, үй иесі кіргенге дейін жүктің астын ашып жіберіп, қарап та үлгерді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тырсиған бір мес қымыз, шынында да, байлаулы тұр екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бізден сескенгендей табалдырықты әрең аттап секпіл бет кірді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Босағадан озбай тұрып қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жуа-жуа шираған қалпы болса керек, үстіндегі көк сәтен көйлектің етегі тылтиып қарнына шығып кеткен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ышқыр мен екі аралықтан үрген доптай тырсиған тоқ қарынның бір шеті жылтырап көрінеді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Ей, атың кім сенің, – деп сұрады Сұлтан. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Дәулет. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Атың әдемі екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Дәулет деген тамаша ат. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Менің ағайымның аты да Дәулет. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ағасы түгіл Сұлтанның сайтаны да жоқ еді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Өтірігімді шығарма деп, менің санымды тағы шымшып қойды да, сөйлей берді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Дәулеті мол, дастарқаны бай, алақаны кең болсын деп қойған ғой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ей, Дәулет, біз асығып отырмыз. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сен бізге бір-бір кеседен қымыз бер. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Апам ұрсады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оны ауылға беріп жібереміз деген. |