Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Нені? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Жүктің астындағы қымызды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Жұмекең өзі айтты ғой, бір-бір кесе құйып ішіңдер деп. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әкел, кесе әкелші. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Апам ұрсады... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Ұрыспайды, біз саған ақша төлейміз. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтан қалтасынан қобыратып, бірнеше бір сомдық сарықұлақтарды суырып алды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Дәулет шын ақша ма дегендей сүзіле қарап қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Иә, төлейміз, – дедім мен Сұлтанды қоштап. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ашық ауыз Дәулетті алдап ішкеннен гөрі адамшылыққа бұл бір табан жақын еді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Мамам кеп қалса, қайтем? Бұл Дәулеттің көнгені еді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Келмейді, – деп, Сұлтан орнынан ұшып түрегелді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қай жақтан келуші еді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мынау, – Сұлтан мені нұсқады, – киіздің жыртығынан бақылап тұрсын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Екеуміз тездетіп құйып жіберейік. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Дәулет қолын созды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Әуелі ақша бер. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Мә, деп, Сұлтекең Дәулетке бір сомды ұстата берді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Мынауың жыртық, ескі ақша ғой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Ендеше мынаны ал, мә – деп Сұлтан оның қолындағы шытырлаған су жаңа бір сомдыққа айырбастап берді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ақшаның сиқыр күші Дәулеттің шырайын күрт өзгертті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Енді оның көзінде қуаныш ұшқыны тіріліп, бізге үйірсектеп қарай бастады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтекеңнің қимылына кез ілеспейді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жүктің астындағы месті дереу суырып алып, аузын шешіп жатыр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Дәулет өрешенің ішінен бұрын ішіне қымыз құйылған кішірек бір көк кастрюльді алып шықты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Кәне, тос. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтекең сар еткізіп, орта кострюльден аса қымызды бір-ақ құя салды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Көп боп кетті! – деп, шыж ете қалды Дәулет. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Ештеңе етпейді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Месті Сұлтекең көз ілеспейтін шапшаңдықпен орнына қайта байлап қойды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Екеуміз кострюльдағы қымызды кесемен көсіп алып, кезектесіп сіміре бастадық. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Босаған кострюльді өреше ішіне апарып қойған соң Дәулет: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Тағы бір сом бер, – деп, қолын созды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Не үшін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сендер екі кесе емес, көп іштіңдер ғой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Өй, жолың болғыр, – деп кейіді Сұлтан, – біз оны ішейік деп іштік пе. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мамаң кеп қалса, сені құртады екен деп, саған жанымыз ашыған соң іштік қой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бекер ішкен екем. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қарнымды сыздатып кетті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Дәулет не дерін білмей, бедірейіп қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сен, онан да бізге жейтін бірдеңе бер. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қымыз ішімізді ашыта бастады, – деді Сұлтан. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Дәулет созған қолын енді ғана тартып алды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Нан жейсіңдер ме? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Әкеле бер. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Май бар ма? Оны да әкел. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сұлтан Дәулетпен қабаттасып, өрешеге бірге кіріп кетті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Мына біреу піскен омыртқа ма? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Саудадан пайда тауып қалған Дәулет. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Тамаққа да ақша төлеңдер, – деп, ескертті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әлдекім шала мүжіп тастаған мойын омыртқаны қомағайлана тістелеп жатып: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Жарайды, төлейміз, – дейді Сұлтан. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қазір төле. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтан Дәулетке тағы бір сом берді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бір-бір жапырақ нанға май жағып, соғып алдық. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Ал кеттік, – деді Сұлтан. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Дәулет менің алдымды тосқауылдай қалды: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Бәкінің керегі жоқ па? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Кәне, қандай бәкі, – дедім мен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Дәулет қалтасынан бәкісін алып көрсетті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Темір сапты кішкентай арзанқол бәкі екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ұнатпадым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Белбеу керек емес пе? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қайсы? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Дәулет жейдесін түріп жіберіп, сатпақ-сатпақ кір қарнын алдыма тосып, беліндегі белбеуін көрсетті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Өзің қайтесің? Шалбарың түсіп кетпей ме? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Түспейді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қайыспен байлап алам. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен Дәулетті неге екенін аяп кеткендей болдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оның ең соңғы белбеуіне дейін тонап әкету оңбағандық болар еді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Керегі жоқ, хош бол. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Дәулет амалсыз қоштасқандай ыңғай танытты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Хош болыңдар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Дереу атқа қондық та, үш итті улатып-шулатып жөнеле бердік. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ақтөс төбет аттың омырауына шапшып, сұңғыла қара қаншық құйрығынан тартқылап, иттік мінездерін тағы көрсете бастады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтекең қара төбетті қамшымен тұмсыққа бір тартуға құштар болып, бастырмалатып келеді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірақ әккі төбеттің оңайлықпен ұрғыза қоятын түрі жоқ. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қамшының ұшы жетер-жетпес жерден арс-арс етіп, өршеленіп, қалмай келе жатыр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен артыма бұрылып қарасам, көкжасыл кепкасы қалқиып, жейдесінің етегі өрге қарай таңқия түсіп, Дәулет саудагер үй сыртында бізді көзімен ұзатып әлі қарап тұр екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
ТОҒЫЗЫНШЫ ТАРАУДА |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Не жөнінде айтылатынын оқып шығып өздерің білесіңдер |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қара Көже, қарашы мынаған. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Мұны қайдан алдың? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Тамаша малақай болмай ма? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтанның қолындағы көк қаракөл аспаннан түсті ме, қайдан пайда бола қалды? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ұстап көрсем, жібектей мап-майда. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Илеуінде мін жоқ, ақ қағаздай. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Әй, мұны қайдан алдың? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Құдай берді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Егер құдай тағала пендесіне бірдеңе бере қалғандай болса, ондай мейірімділігін Сұлтаннан бастай қоймас. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Жөніңді айтшы, бұл қайдан пайда болды? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Өзі ұнай ма саған? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Әдемі екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Не болды дейсіңдер ғой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бір балағым сырғауылдың үшкіл басына ілініп қалып, созылған күйде ұзынымнан түспесім бар ма. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оңбай жығылдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірақ өлімнен ұят күшті деген емес пе, жалмажан тез түрегелдім де, алды-артыма қарамастан зытып отырдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жанар мен әжесі қарқылдап күліп қала берді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Япыр-ай, Жанарды ренжітіп кеттім-ау. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Соншалық, неге егестім. |