Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Класс жиылысы сөз болады |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен байыбына бара алмаған жұмбақтың шешуін үйге келгеннен кейін мамам айтты: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Балам, сен класс жетекшіңе бекер ренжисің. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Майқанова маған өш, мені жек көреді, қыр соңыма түсіп алды дегеніңнің бәрі бос сөз, – деді мамам. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жек көрген адам педсоветте саған жаны ашып, қорғап сөйлемеген болар еді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ол сені жек көрмек түгіл жақсы көреді, осыны біл. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оған ұнамайтыны сенің тентектік қылықтарың. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жасында жетімдік өмірдің тауқыметін көп тартып, жүйкесі жұқарып өскен адам тарынғыш, ашуланшақ болады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сендердің әрбір жөнсіз қылықтарың оның миына инедей қадалып тұрады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Майқанованың шыж-быж етіп ұрса жөнелетіні осы себептен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мінезі әлгіндей адамға сендер секілді жүгенсіз асаулармен арпалысу жеңіл тимейді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сен ақымақтар осыны түсінулерің, мұғалімді аяуларың керек. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мамамның Майқанова жөнінде айтқандары маған ой салды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Шынында да, оның менімен өш боларлықтай алты аласы, бес бересісі бар ма? Шырылдаса, ұрысса, бізді адам болсын, жаман жолға түсіп кетпесін дейтін шығар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Иә, мамам айтпақшы біз бала деген ақымақ халықпыз, шолақ ойлаймыз. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен Майқанованың жетім өскендігін білмеуші едім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Енді оған бір түрлі аяныш көзбен қарай бастағандаймын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бәсе, денесі де сондай нәзік, киімі де жұпыны, қыстан бүрсеңдеп, жұқа пальтомен шықты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оқу бітіргеніне бір ғана жыл болған, қайтсін енді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сонымен тақасып, әй, Қара Қожа, ақымақсың, шикісің әлі. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қарбызыңның ішінде судан басқа дәнеңе жоқ. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Менің Майқанова жөніндегі пікірімнің оңы – сол, солы – оң болып өзгере бастады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Педсовет, педсовет немен тынды? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сабыр ет, оқушым, қазір айтып берем. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Педсоветтің тиянағы мынадай: Қадыров жөніндегі мәселе класс жиналысында қаралсын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Егер алтыншы класс оқушылары Қадыров Қожаның бұдан былай ешқандай тәртіпсіздік істемеймін, түзелемін деген уәдесіне сеніп, дирекция алдында кепілдік беретін болса, онда Қадыров осы мектепте сынға қалдырылсын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ал егер олар ондай кепілдік бермесе, Қадыров Қожа осы аудандағы өзге мектептердің біріне ауыстырылсын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Педсоветтің мен жөніндегі қаулысы осындай. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Класс жиналысы дүйсенбі күні сабақ соңынан шақырылды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ахметов өзі де қатысты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жиылысты ашып, басқарған Майқанова. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ол оқушыларды педсоветтің қаулысымен таныстырды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сонан соң мені алға шығарды да: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Мына жолдастарыңа не айтасың? – деді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Не айтушы едім, педсоветте айтқанымды мұнда да қайталадым: ең соңғы рет кешіріңіздер. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұдан былай тәртіпсіздік істесем, не шара қолдансаңыздар да ризамын, – дедім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұдан соң сөз оқушыларға берілді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Класта кім маған дос, кім қас – өзіме аян. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кім не айтуы мүмкін екенін күн ілгері топшылаймын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Соным, негізінен, тура шықты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Класком Темір сөйлеп, әуелі мені сынап алды да, сөзінің соңында түзеледі деген сенім білдірді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Егер біз Қадыровты бұл мектептен шығаратын болсақ, онда біз кім болғанымыз? Оған осы отырған бәріміздің ешқандай ықпал жасай алмағанымыз ба? Жоқ әлде жолдасқа жаны ашымайтын тасбауыр болғанымыз ба? – деді Темір. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сөздері кітап сөзіндей мығым, әсерлі шықты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Біз Қадыровты тәрбиелеуіміз керек, менің ұсынысым оған ең соңғы рет қатты сөгіс берілсін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мектепке қалдырылсын, – деді Темір. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұдан кейін үш-төрт адам сөйлеп еді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бәрінің сөз сарыны осыған сайды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Темір оларға жол сызып, арна тартып кеткен тәрізді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Іс оңына басты» деген оймен мен жадырап сала бердім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тағы кімнің сөйлегісі келеді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Мен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қол көтерген Жантас еді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жантас орнынан түрегеле беріп, сампылдай жөнелді: – Қадыровты оқудан шығару керек. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ол уәдесін бергенмен орындамайды, былтыр да талай рет уәде берген. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Майқанова апайды шошытып, өлтіріп қоя жаздады... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ол... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
ол... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
қыздарға хат жазады... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Соңғы сөз менің жүрегімді қақ айырып тіліп түскендей болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бүкіл класс мені жаңа көргендей ақтарыла маған қарап қалыпты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Не істерімді білместен дуылдап, өртеніп бара жатырмын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қай қызға хат жазады? – деп сұрады Майқанова. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Білмеймін... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Басына «Ж» деген әріп қойып, «екеуіміз Қозы Көрпеш пен Баян сұлудай болайық» деп, жазып отырған. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен есімді жаңа жинап: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Өтірік! – деп, дауыстап жібердім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Өтірік емей-ақ, рас. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әнеугүні сабақ үстінде, партаның астына жасырып жазып отырғансың. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Өтірік! |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен Жанарға жазған хатымның бірін Жантас қу қолына түсіріп алған екен ғой деп, шошып едім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Олай болмағанға «уһ» деп, өзіме өзім келгендей болдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жанар жаққа көз тастап едім, оның жүзін байқай алмадым, маңдайын қос қолдап таянған қалпы төмен қарап отыр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Абиыр болғанда, хат жайына ешкім мән бермеді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сірә, өсекші Жантастың тағы бір зу еткізгені деп ойлап қалса керек. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Тағы кім сөйлейді? – деді Майқанова. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Басқа сөйлеуші болмады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ақыры мәселе дауысқа салынды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Бірінші ұсыныс: Қадыров мектептен шығарылмасын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ең соңғы қатты сөгіс беріліп, қалдырылсын! |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Көпшілік. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Екінші ұсыныс: Қадыров мектептен шығарылсын! Бір ғана адам қол көтерді, ол – Жантас. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
ЖИЫРМА АЛТЫНШЫ ТАРАУДА |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жиырма жетінші тарауға бастап апарады |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Астын-үстіне келтіріп, дауыл сапырған көк теңіздің тепкісінде жалғыз қайықшы қаңғалақ ойнайды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірін-бірі тықсырған арқырауық ақжал толқындар әлгіні бірде жаңқадай ұшырып, аспанға алып шығады да, бірде теңіздің шыңырау түбіне тастап келіп жібереді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қайықшы байғұстың қайраты сарқылған, амалы таусылған. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Төніп келген қатерге бақырая қарап тосып алғаннан басқа шарасы жоқ. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тағдырының немен тынарына көзі жетпей жегідей жеген күйзеліс минуттары... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен өзімнің соңғы күндері бастан кешкен халімді көз алдыма осылай әкелемін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Дауыл сапырып өтті, жан қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Енді ес жиып ойлауыма, өзіме-өзім есеп беріп, толғануыма болады! |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әрине, бәріне өзім айыптымын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Осының бәрі тәртіпсіздіктің, мінез-құлқымның нашарлығының кесапаты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әйтпесе, ана Темір құсап өзімді өзім үлгілі ұстап, тек жүріп, тек тұрсам, мұндай жағдай болар ма еді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Аяулы алтын мамам арып-талып жайлаудан жұмысын тастап келер ме еді! Қасірет шегіп, қапаланар ма еді? Жоқ, жетеді! Ақымақтықты енді доғаруым керек! Түзелуім керек. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұл менің түзелемін деп, өзіме-өзім бірінші рет уәде беруім емес. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Талай рет уөәде бердім, шындап бердім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірақ қанша тыныш жүрейін деп, тырыссам да, олай болмай шығады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Не етқызуыммен, не басқа бір себеппен тәртіпсіздік істеп қойғанымды өзім де байқамай қалам. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жоқ, енді олай болмауға тиіс! |