Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Белбеуімен жотама екі осқанда, өзенге қарай тұра жүгіріп ем, екі көзі шарасынан шығып, өзінің зәресі ұшты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Артымнан қуып жетіп, құшағына алып: оқымасаң, оқымай-ақ қой, әйтеуір тірі жүр қу жалғыз деп, аймалап, сүйіп, үйге әкелді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Содан бері қарай ләм деп, аузын ашпайтын болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ал егер мамаң саған қол тигізетін болса, онда милицияның тұра өзіне жүгір. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Баланы ата-анасы ұрсын деген заң жоқ бізде. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұл үшін олардың көкесін танытып жібереді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Мамам мені өлтіреді» дегенім, әрине, жай сөзім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мүмкін, сәби кезімде ұрса, ұрған шығар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірақ ес білгелі ол маған қол тигізіп көрген емес. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қандай реніші болса да сөзбен айтады, қас-қабағымен білдіреді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қымс етсе, «әй тоқмаш жейсің!», «тоқмаш берем!» деп, күш көрсететін ол әжемнің әдеті ғой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірақ оның «тоқмашы» да жапырайған аузынан ұзап көрген емес. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оқуды тастау менің пәруейімде жоқ нәрсе. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Жоқ, мен оқуды тастай алмаймын, – дедім үзілді-кесілді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Оның да дұрыс екен, – деп иланды Сұлтан. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сен оқуды тастасаң, маған ілесіп тастады деп, екеуімізді бірден қудалап пәле қылады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оқи бер. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оқудың түбіне сен-ақ жет. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мүмкін кейін дырдай бастықтың бірі болып шығарсың. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сонда маған шапағатың тиер. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Машинаңды бере тұршы деп, барсам, қалайша бермейсің. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Мен бастық болмаймын, – дедім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Енді кім болсаң? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен өзімнің үлкейгенде жазушы болатындығыма кәміл сенемін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірақ тап қазір Сұлтанға немесе басқа біреуге солай деп айтып көрші, – жатып кеп келеке қылады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Кім болатындығымды өзім білем. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Біраз қаужаңдап әлденіп алғаннан кейін Сұлтан екеуміз балықтарды соя бастадық. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Күн кешкіріп, тоғай ішін көлеңке басып кетті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ызыңдаған біз тұмсық сармасалар көбейді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тойбасы айқайын салып, күреске басқа балаларды шақырып жатыр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кенет өкпе тұсымдағы иін тірескен халықтан маған қарай ақ қалпақты біреу жүгіре шығып келеді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен оған мән де бере қоймап елді, әлгі келген бетте білегімнен шап беріп ұстай алды: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Ә, залым бала! Қолға түстің бе! |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Басқа ештеңе деместен іс-міс жоқ әлгі мені қаңбақтай ұшырып, сүйреп әкетіп барады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Беті-жүзі әйтеуір бір таныс секілді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірақ қайда көргенімді жөпелдемеде есіме түсіре алмадым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Не... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Не... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
керек сізге? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Топтың сыртына шыққаннан кейін шошқа сақалды ашудан дір-дір етіп, тістеніп, әлгі мені алқымнан қылғындыра ұстап, сілкіп-сілкіп жіберді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Мойныңды үзіп жіберейін бе! Баламды алдап, қымызымды рәсуа етіп ішкеңдеріңмен қоймай, қаракөлімді неге ұрлайсыңдар? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Арқамнан тасбақа сырғанап түскендей, дір ете қалдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Көзінен ашу шатынап тұрған ақ қалпақтыны енді таныдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұл анада бізден шылым тұтатып тартатын, жол үстінде кездескен қойшы еді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Ақсақал, қаракөліңізді мен алған жоқпын, – дедім жалынышты үнмен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Енді кім алды? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мына масқара оқиғадан мен өзімді дереу ақтап алуым керек болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Шынымды айттым: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қасымдағы бала алыпты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Ол қайда? Ол кім дегеннің баласы? – деп әкіреңдейді шоқша сақал. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сұлтан деген бала, анда... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
ана жерде тұр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Шоқша сақалды ертіп, әлгінде Сұлтан екеуіміз тұрған жерге келдім, жоқ. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтаным зым-зия зытып отырған түрі бар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қайда? Кәне? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әлгінде осы арада тұрған. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сол арада бір талай әуесқой жұрт: не болды? Не? Бұл не істеді? – деп, күресті қойып, бізге назар аудара бастады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Өлімнен ұят күшті дегендей не істерімді білмеймін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сұлтан! Әй, Сұлтан! – деп, дауыстаймын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кенет біреудің: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сұлтан әне. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Атына мініп, зытқалы жатыр, – деген үні саңқ ете қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ол нұсқаған жаққа жалт бұрылып қарасам, Сұлтекең ат үстіне қонып та қалған екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сұлтан! – деп айқайлап жібердім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірақ ол тыңдамады, атына қамшыны бір басып, тік төмен қарай құйғытып, тартып отырды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Кетті! Әне кетті! – дедім шоқша сақалға. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қап... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Баяндалған оқиғадан кейін менің қандай халге түскенімді сезіп отырған боларсыңдар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тойға мамам да барып еді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Абиыр болғанда, шаршы топтың алдында жалғыз ұлының қандай масқараға душарланғанын ол көре қойған жоқ. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ол кезде мамам артистер ойын қойып жатқан жақта болатын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кірмегенім қара жер, өзім өз болғалы еңсем мұндай түсіп көрмеген шығар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Той-думан жайына қалды, ұрыдай сусып келіп, атыма міндім де, Сұлтанның соңынан тартып отырдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен қазір Сұлтанды көзіме көріне қалса, жеп қойғалы келе жатырмын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оның опасыздық қылығына қалай ыза болмайын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қолмен істеген нәрсесін мойнымен көтеруге жарамау ер адам үшін неткен пасықтық. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен Сұлтанның мұншалық жаны тәтті жарғанат екенін біле қойған жоқ едім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жақсымен жолдас болсаң, жетерсің мұратқа. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жаманмен жолдас болсаң, қаларсың ұятқа, – деп, қазақ атам осындайдан айтқан екен ғой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жүрген бойда жылқылы ауылға келдім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтанның өзі тұрған ізі де жоқ. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Одан өзіміздің фермаға келдім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мұнда да тырс еткен пенде көрінбейді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жұрттың бәрі тойда жүр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Атымды мама ағашқа байладым да, жаппаға кіріп, сұлай кеттім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ех, шіркін өмір. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Неткен қызық нәрсе едің... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Біресе шаттаңдырып, күлдіресің, біресе бүлдіресің. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Соның бәріне адам өзі кінәлі. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мазасыз ой тепкісінде басым қатып жатып, қалғып кеткен екенмін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Әй, шық бері! – деген қаһарлы дауыстан селк етіп, шошып ояндым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Атып шықсам, Сұлтанның әкесі Сүгір жылқышы келіп түр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Астында түйедей қызыл ат, білегінде іліп алған құрығы бар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сұлтан қайда? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Білмеймін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Неге білмейсің? Өй, ант атқан алаяқ немелер! Бірін-бірі тануын бұлардың. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сүгір мені шошытып қойғысы келді ме, жоқ әлде шынымен ұрмақ болды ма, атын тебініп, қамшысын тік көтеріп, ұмтыла берді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жалт беріп, жаппаға қайта сүңгіп кеттім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ойнақшыған қызыл ат жаппаны омырауымен қағып, енді бір тебінсе тіпті басып, таптап өтуден тайынар емес. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сүгір босағаны қамшымен сарт еткізіп, бір тартып қалды. |