Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Батырбек бригадир екен балаларға. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жалаңаш білегіне Қызыл шүберек байлаған бір балаға ол: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Кезекші, бригаданы сапқа тұрғыз! – деп, команда берді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кезекші жүгіріп шатырға кіріп кетті де, күнге шағылысқан аппақ горнды құйқылжытып ойнап, қайта шықты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сол сол-ақ екен, доп ойнап жүрген балалар ойындарын дереу доғарып, әп-сәтте шатыр алдындағы сызықшаны бойлап сап түзей қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Өз көзіме өзім сенбегендей, мен таң-тамашамын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тәртіп деп осыны айт. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Құлды әскер тәрізді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Жолдас бригадир. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бригада мүшелері сіздің бұйрығыңыз бойынша сапқа тұрды, – деп, кезекші Батырбектің алдында қаздиып, рапорт беріп тұр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Балалар жапырлап киіз үйді, шатырды жығып жинай бастады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен болсам, кабинаның есігіне жабыса түсіп, ешкімнің көзіне шалынбауға тырысып, мықшиып отырмын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бас-аяғы бірнеше минуттың ішінде ғана көз алдымда болған әлгі әсерлі көріністер бір жағынан бойымды шымырлатып, делебемді қоздырса, екіншіден өкіндіреді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қап, анада жайлауға барғанша, осылармен бірге шөп шабысқа неге келмедім? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Балалар әлдеқайдан жалпақ бір қалың тақтай тауып әкеліп, арнаға көпір етіп салды да, соның үстімен жүкті таси бастады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Өзгеден бұрын мені Жантас қу байқап қалды: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сен қайдан жүрсің, дезертир? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Шаруаң қанша. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Абиыр болғанда, мұғалімдерден мұнда ешкім жоқ екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Майқанова ертемен ауылға кетіп қалыпты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әп-сәтте жүк тиеліп болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Рюкзактарын арқалап, улап-шулап балалар машинаға мінді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кабинадағы орнымды аспаз қыздарға беріп, мен де кузовқа шықтым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Машина жайлап бұрылып, әлгінде келген ізімен төменгі жолға қарай тартып отырды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ауылға әндетіп, думандатып келіп кірдік. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Колхоз кеңсесінің алдында ішінде артель председателі бар бірнеше адам бізге қарап әңгімелесіп тұр екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Машина солардың қасына келіп тоқтады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сабырбаев председатель қолын шаттана көтеріп: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Ой, еңбеккерлерім, амансыңдар ма? – деп, жарқын қарсы алды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұл өлкедегі жұрттан өзгешелеу, күзеген байталдай шұнтиып киінген шетел қалпақты ашаң қараторы жігіт мойнындағы фотоаппаратын оңтайлап, қарбаласып жатыр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Балалар, машинадан түспей суретке түсіргелі жатса, аяймыз ба тұмсықты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен кузовтың орта шенінде едім, кимелеп алға қарай шықтым да, тұра қалдым қасқайып. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бейтаныс жігіт бір емес, екі рет шырт еткізіп, суретке түсіріп алды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
ОН ЕКІНШІ ТАРАУДА |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Жанар, сені сағындым» дейтін өлеңнің дүниеге келу тарихы айтылады |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жол бойы менің ойымнан Жанар шықпады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен оны көрмегеніме бір ай емес, көп-көп уақыт өткен тәрізді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қазір ол қайда екен, ә? Үйінде ме екен, жоқ әлде екінші кезектегі лагерьге кетті ме екен? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Машинадан түскен бойда мен әдейі орағытып, Жанар үйі тұрған көшемен өттім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Міне, олардың үйі. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қоражайдың төңірегін қаулап өскен қалақай, алабота басып кетіпті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қақпаның маңдайшасында бірнеше суық, торғай қонақтап жырлап отыр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тырс еткен пенде жоқ, жым-жырт. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қораның сырт жағын айналып көз тастадым, есікке құлып салынбаған. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қабырғаға шапталған жас тезектер бұл үйдегі қытымыр қара кемпірдің осында екенін баяндап тұр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кенет құлағымның дәл түбінен: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Кімді іздеп жүрсің? – деген суық үн саңқ ете қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жалт қарадым – Жантас қу. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жүрегім су етіп, сасып қалдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Неғыласың? – деген сөз аузымнан абайсыз шығып кетті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жантастың бір иығында ауыр рюкзак. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қағаз пилотканың астынан қоңыр көздері жылт-жылт етеді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Көнтиіп жарылып кеткен еріндерін жалап қойып: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сағынып қалдың ба? – дейді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Кімді? Нені? – деп, Жантасқа айбаттана бұрылдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жантас қу саусағын жебеп тайқи берді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Білем, білем кімді қарап тұрғаныңды... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Білсең, біле бер. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ох, бұл сөзді мен қалай батыл айтып салдым десейші. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қай мағынада айтқанымды аңдап өзім селк ете қалғандай болдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Не болса, со болсын, бұным ерлік болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Мейлі Жантас қуға сол керек». |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Соңынан білдім, Жанар ауылда жоқ екен, лагерьге кетіпті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Құлазыған далада жалғыз қалғандай болдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Екі иінімнен зіл батпай көңілсіздік басты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Түн. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Төргі бөлмеде өлең дәптерімді алдыма жайып қойып, жападан-жалғыз өзім отырмын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірнеше жынды көбелек қалдыраңдап, айнала ұшып, шамның шынысына соғылды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Келші бермен, шабытым! Қайдасың! Кеудем толы сезімді сүйкетейін жыр етіп. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бүгінгі жырымның тақырыбы Жанар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жол ортасына әдемілеп «Жанар, сені сағындым» деп жазып қойдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірінші шумақ көкейімде күндізден сайрап жүр еді, мөлдіреп түсе қалды заматта: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жанар, сені сағындым, |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Келші, келші тезірек, |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жатпай-тұрмай ойлаймын, |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Іші-бауырым елжіреп. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірнеше қайталап оқимын, жаман шықпаған тәрізді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мүмкін, көркемдігі пәлендей жүйрік бола қоймас, бірақ шындық бар, сезім бар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әлде көптен қолыма қалам ұстамағандықтан кеудем жырға толып кеткен бе, әлде Жанарға деген сағыныш сезімнің тасқындап құйылған түрі осы болды ма, шүпілдеген екі бет өлеңді тапжылмастан ешбір қиналыссыз жазып тастадым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Өте-мөте сәтті шыққаны соңғы қорытынды шумағы болды: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жанар, сендей жан тумас, |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Туса, туар, артылмас. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бір өзіңнен басқаға |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сағынышым айтылмас. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Шіркін-ай, мойынға алған жұмысыңды тындырып тастап, рахатқа бататын кездерің де болады-ау! Сондай бір жетіскен халде орнымнан түрегелдім, сағатқа қарасам, он бір болып қалыпты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ұйықтайтын уақытым болған екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тысқа шығып келдім де, жатып қалдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірақ, мұндайда ұйқы келе қоя ма. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жанар шықпайды ойымнан. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Мақтаншақ Қожа. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен енді сені бұдан былай мақтаншақ Қожа деп атаймын». |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Осыны айтып, қолын қуана шапалақтап, Жанардың дөңгелене жөнелген кейпі көз алдыма келеді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жаңағы оған арнап жазған өлеңім түп-түгел тілімнің ұшында тұр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жатталып қалыпты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қараңғы үйде шалқамнан жатып алып, соны бастан-аяқ сықпыртып, мылқау фильм тәрізді үнімді шығармай тақпақ етіп айтам. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жанар, сені сағындым... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кенет өлеңнің соңғы шумағын көкейімде тағы бір қайталап айта бергенімде, «тоқта!» деген бір сұрақ көмейіме көлденең тұра қалғандай болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Бұл өлең сенікі емес тәрізді ғой?» дейді әлгі сұрау шұбаланып. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Енді кімдікі». |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Ойланып көрші». |