Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кимелеп алға шығатын не әкемнің құны бар десеңші. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қысылғаннан маңдайымнан бұрқ етіп, тер шығып кетті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Енді балалар басы Жантас қу болып, мені күлкі ететін болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кенет басымда қуанышты бір ой жалт ете қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ура! Ақыл табылды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Суреттің астындағы жазуын сиямен танылмастай етіп, өшіріп тастаймын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сонан соң құйынша зырлап, бүкіл ауылды аралап көрсетіп шығуға болады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тфу, неткен ақымақпын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Газет осы бір ғана дана болып шығып па екен? Қазір оны балалардың бәрі алып, оқып жатқан шығар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Айтып, айтпай не керек, осы сурет мені талай тәлкекке жем қылды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірақ біраздан соң мен де мойымайтын болып алдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Балаларға: «бәлем, енді мені жазда колхозда жұмыс істеген жоқ деп, айтып көріңдерші. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Айта алмайсыңдар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Менің жұмыс істегеніме «Қазақстан пионерінің» өзі куә, деп кеудемді қағамын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Республика жұртшылығына мен осылай танылдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
ОН БЕСІНШІ ТАРАУДА |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Менің Жантасты құйрыққа бір тебуімнің жай-жапсары айтылады |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бүгін сентябрьдің бірі. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Парадтағы солдаттай жаңа формамды қатып киініп, мектепке келе жатырмын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қолымда су жаңа сары портфель, мойнымда желбіреген қызыл галстук. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кепкамның қалай тұрғаны тәуір болар екен деп, әлгінде айна алдында бірталай машақат шегіп, ақыры оң жақ шекеме таман сырғытып киіп едім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Соны байқамаққа көлеңкеме көз қиығымды салып қоям. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Көлеңкем ұп-ұзын болып, созыла түсіп, қалмай келе жатыр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оның бір аяғы екінші аяғынан қысқа. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кепкамның сиқы да пәлендей әсерлі емес, төбесі қодырайып шығып кеткен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әне, алдымда Жанар үйі көрінді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жүрегім лүпілдеп бұлқына соғып кеткендей болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жанар мектепке кетті ме екен, кетпеді ме екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұл үйдің алдынан үкімет басшылары тұрған трибунаның қасынан өткендей кеудемді кере түсіп, сіресіп өтіп барам. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қайдан білейін, мүмкін терезеден Жанар қарап тұрған шығар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жоқ, көз қиығымды тастап байқаймын, Жанардың қарасы көрінбейді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Алдымдағы көлденең көшеден папка қолтықтаған ақ көйлекті бір қыз шыға келді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Майқанова. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ойламаған жерден кездескен соң абдырап қалдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Күзге дейін кім бар, кім жоқ деп, елемей кететін оқу жылының аяғы емес. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Басымдағы кепкамды жұлып алып амандастым: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сәлеметсіз бе, тәтей. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қалай Қадыров, жақсы демалдың ба, – деп сұрады Майқанова. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ішім қып ете қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қазір ол Сұлтан екеуіміздің жайлаудағы масқара қылықтарымыз жайлы айтатын шығар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Жаман емес, – деп күмілжідім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сен жаздай қайда болдың? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Жайлауда болдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Бәсе, жайлаудан келгенің көрініп-ақ тұр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Күнге жақсы күйіпсің, – Майқанова күле сөйлеп, – нағыз Қара Қожа енді болыпсың, – деді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Уһ» деп, демімді қайта шығарғандай болдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Майқанова ештеңе сезбейтін тәрізді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен онымен қатарласып келе жатып, өзімнің мықты өсіп кеткенімді байқадым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бойым Майқанованың бойымен деңгейлесіп қалыпты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әлде Майқанова аласарып кетті ме? Жоқ, мүмкін емес. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қайта оның қазіргі киіп келе жатқаны биік өкше туфли. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жіңішке қисық аяқтары маймаң-маймаң етіп, көйлегінің етегі сирағына оралғыштап келеді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мектепке кірдім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірінші кластан бастап оқып келе жатқан осы мектеп маған туған анамдай ыстық та бауырмал. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жаңадан сырланған мұнтаздай еден, терезе жадырай күліп тұрған тәрізді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мынау біздің класс, әлі ешкім келе қоймаған түрі бар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Орынды қай жерден алсам екен деп, біраз ойланып тұрдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мұғалімнің қарсы алдына отырсам қалай болады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жоқ. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Одан да ең арты тиімді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сабақ зеріктіріп жібергенде, партаны ашып қойып, кітап оқып отыруыңа немесе өлең жазуыңа болады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірақ, әдетте, артқы парталарға сабақты нашар үлгеретін балалар әуес келеді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Өзіне сенімі күштілер қасқайып алда отырады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Немене, мен солардан кеммін бе? Ең алға, мұғаліммен бетпе-бет отырайын деген шешімге келдім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
СОҚПАҚБАЕВ БЕРДІБЕК |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
(1924–1991) |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
15 қазанда Алматы облысының Нарынқол ауылында туған. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтын, кейіннен Мәскеуде Жоғары әдеби курсты бітірген. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Біраз жыл ауыл мектебінде бала оқытқан. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Қазақ әдебиеті» газетінде, «Балдырған» журналында, Ш.Айманов атындағы «Қазақфильм» киностудиясында істеген. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қазақстан Жазушылар одағында балалар әдебиеті жөніндегі әдеби кеңесші болған. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Шығармашылық жолын өлеңмен бастап, 1950 жылы «Бұлақ» атты жыр жинағын шығарған. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кейін балалар мен жасөспірімдерге арналған 20-дан астам әңгіме, повесть, роман кітаптарын ұсынды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Менің атым Қожа», «Балалық шаққа саяхат», «Бозтөбеде бір қыз бар», «Өлгендер қайтып келмейді» және «Қайдасың, Гауһар» секілді туындылары КСРО халықтарының және шетелдердің көптеген тілдеріне аударылып, сахналық, экрандық нұсқаға айналған. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
1967 жылы Балалар мен жасөспірімдерге арналған фильмдердің Канн қаласында (Франция) өткен халықаралық фестивалінде «Менің атым Қожа» фильмі (Б.Соқпақбаевтың сценарийі) арнаулы жүлдеге ие болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет Грамотасымен марапатталған. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кіріспе орнына |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оллаһи, мақтанғаным емес, достарым, шындықты айтып отырмын – әттең жазушы болсам деген арман менің көкейіме ерте ұялады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Үшінші, төртінші кластарда оқып жүргеннің өзінде-ақ ақындық даңқым мектептен асып, бүкіл ауылға жайылды, «ақын бала» атана бастадым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұл сөз бастапқы кезде менің жаныма тікендей қадалушы еді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сосын мен мынандай ойға келдім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Талант деген адамға туа бітетін нәрсе. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен оны ешкімнен сұрап немесе ұрлап алған жоқпын ғой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Олай болса, тағдыр басқа салған соң көнбеске амалым қанша. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жалпы, үлкен ақындар өлеңді тек шабыты келгенде ғана жазатын көрінеді ғой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ал менің шабытым қашанда қаламымның ұшында жүретін секілді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тек уақыт тауып отырсам болды, көсілтіп жазып тастаймын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ол ол ма, кейде тіпті жаңа бастаған дәптерді тез толтыруға асық болып, бүгін пәлен шумақ өлең жазамын деп, жоспарлап алып та жазамын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Адам деген өседі ғой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен көпе-көрнеу шарықтап өсе бастадым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Өлеңдерім класс, мектеп қабырға газеттерінде тоқтаусыз жарияланатын болып алды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тіпті мен өзім ұсынғанды қойып, олар өздері жалынып сұрайтын дәрежеге жеттім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Май туралы бір өлең жазып бере қойшы», – дейді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Неше шумақ болсын?» «Төрт шумақ», «Жарайды». |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сабақ үстінде отырып-ақ жазып тастаймын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Тәртіп жөнінде бір өлең жазып бере қойшы». |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Класта қалғып отыратындар жөнінде бір сықақ өлең сүйкеп жібермес пе екенсің? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірақ бастан-аяқ жағымсыз болып жүрмесін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әуелі қалғымай сергек отыратын бір баланы сыпаттап ал. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мінеки, осы секілді заказдар отряд, класс қабырға газеттерінен қарша борап түсетін болды. |