Тарих
|
Гүлмира Досекеева |
|
Қасымов және Қазақстан Республикасының Президенті Н. |
Тарих
|
Гүлмира Досекеева |
|
Ә. |
Тарих
|
Гүлмира Досекеева |
|
Назарбаев. |
Тарих
|
Гүлмира Досекеева |
|
Қазақстан Президентін сайлауға барлық сайлаушылардың 87,05 #сексен жеті бүтін жүзден бес# проценті қатысты. |
Тарих
|
Гүлмира Досекеева |
|
Дауыс беру қорытындысында Н. |
Тарих
|
Гүлмира Досекеева |
|
Ә. |
Тарих
|
Гүлмира Досекеева |
|
Назарбаев жеңіске жетіп, қайтадан Қазақстан Республикасы Президенті болып сайланды. |
Тарих
|
Гүлмира Досекеева |
|
Оған дауыс беруге қатысқан барлық сайлаушылардың 79,79 #жетпіс тоғыз да жетпіс тоғыз# проценті өз дауыстарын берді. |
Тарих
|
Гүлмира Досекеева |
|
Қоғам айқын мақсаттар мен оларға қол жеткізу жолдары баяндалған стратегиялық бағдарламалық құжатқа мұқтаж болатын. |
Тарих
|
Гүлмира Досекеева |
|
Олар "Қазақстан -2030 #екі мың отыз#" ел дамуының Стратегиясында тұжырымдалды. |
Тарих
|
Гүлмира Досекеева |
|
1997 #мың тоғыз жүз тоқсан жетінші# жылдың қазан айында Президент Н. |
Тарих
|
Гүлмира Досекеева |
|
Ә. |
Тарих
|
Гүлмира Досекеева |
|
Назарбаев республика халқына «Қазақстан -2030 #екі мың отыз#» деген атпен жолдау қабылдап, онда еліміздегі дағдарыстан шығудың және жүріп жатқан реформаларды аяқтаудың, сондай-ақ алдыңғы қатарлы мемлекеттердің қатарына қосылудың, немесе "Қазақстан барысын" қалыптастырудың жаңа бағдарламасын ұсынды. |
Тарих
|
Гүлмира Досекеева |
|
Егеменді Қазақстан тарихында Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев мемлекетімізді қалыптастырып, дамытуда шексіз еңбек сіңірген тұңғыш Президент ретінде есімі алтын әріппен жазылады. |
Тарих
|
Гүлмира Досекеева |
|
Оның есімімен елдегі саяси және экономикалық қайта құрулар, ұлттар, діни ағымдар арасындағы бейбітшілік пен келісімдердің салтанат құруы, жаңа орталық Астананың қалыптасып, дамуы байланыстырылады. |
Тарих
|
Гүлмира Досекеева |
|
Дүниежүзілік аренада Қазақстан жас мемлекет болса да ел таныған жан-жақты сыртқы саясатымен бейбітсүйгіш, өз еркімен ядролық қарудан бас тартқан, Азиядағы ұжымдық қауіпсіздіктің жаңа белсенді мехнизмдерін ұсынған, аймақтық интеграцияға ұмтылған ел ретінде белгілі болды. |
Тарих
|
Гүлмира Досекеева |
|
Президентіміз Н. |
Тарих
|
Гүлмира Досекеева |
|
Ә. |
Тарих
|
Гүлмира Досекеева |
|
Назарбаевтың бұл ұмтылысы дүниежүзілік қауымдастықтағы елдер, саяси тұлғалар арасында жоғары бағаланып, Қазақстан республикасы ОБСЕ #Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық# ұйымында 2010 #екі мың оныншы# жылы төрағалық ету құқығына ие болды. |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жарайды енді, осы жолы ашуымды қидым, бірақ енді қайтып жыныма тиюші болмасын тек |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сәкеңнің райынан қайтқанына жұрт мәре-сәре боп даурыға қуанысып жатыр, әсіресе манадан бері күлкіге булығып өле жаздап отырған байғұстар ішін ақтарып мәз болып қалды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ал Ақкүміс жеңешем болса — әңгімеге ешбір қатысы жоқ адам сияқты |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жұрттың сөзіне құлақ та аспай, астың қамында жүр |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қымыз толы кішілеу қара месін қапсыра көтеріп, ішке кіргізді де, былқ еткізіп босағаға сүйей салды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Местің мойнын керегенің көзіне байлап, пұшпағын шешіп кетік тостағандарға қымыз құйып жағалата бастады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сейілхан ағамды жұрт ер мінезді деп мақтайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ішімнен сезем, ер мінезіне қоса ожарлығы да баршылық |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Оның кеуделі, кең иықты келген сом тұлғасына да көз тойғандай, бет бітімі де кесек — дөң қабақты, үлкен қыр мұрынды, бет сүйегі кең болғанмен өңі өткір |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сейілхан ағамның өз маңайындағылардан артықшылығын көріп іштей мақтаныш ететінмін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Оның үстіне менің бұл нағашым қолы ашық, жомарт |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әрине, сығымдан дүние құрап, там-тұмдап мал жинамайтын адамның өзге жұртқа берері де көп болмайды, бірақ әйтеуір қолында бір нәрсесі болса Сейілхан ағам онысын жұрттан аяп көрген емес |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мал дегенде бұл кісіде жалғыз сиыр болса болады, болмаса ешкі сауын отыра береді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бүкіл тұяқтыдан айнымайтын бір ғана малы болатын, ол — Шағыр аты |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Шағыр тұрқы ұзын ірі жылқы еді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
«Шыға шабатын ұшқырлығы жоқ, ал бірақ ұзақ шабысқа келгенде нағыз болдыруды білмейтін хайуан, мықтылықта бұған жылқы баласы жетпейді», деп үлкендердің мақтап отырғанын талай естігенмін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Шағыр аттың өзі де нағыз Сейілхан ағама арнап жаратылған жылқы сияқты еді; ол ана тұлғасымен басқа атқа мінсе — есекке мінгендей болатын шығар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Шағыр атпен Сейілхан ағам қыс бойы қасқыр мен түлкіні қырып алатын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ауылдың адамдары аңнан қайтып келе жатқанда ылғи алдарынан жүгіріп шығатынбыз |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Кішілеу кезімде ат үстінен еңкейіп, алдына көтеріп алып дәл үйдің есігінің алдына әкеліп түсіретін де, қолыма бір түлкінің терісін ұстатып жіберетін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жаңа сойған түлкінің әлі де жылуы кетіп болмаған, былқылдақ жұмсақ терісін құшақтап, қойныма қуанышым сыймай табалдырықтан сүріне — қабына кіретінмін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Соншама түлкі, қасқыр соғын жүргенде Сейілхан ағамның ішік былай тұрсын, түлкі құлақшыны да болмайтын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Соққан аңын үйге әкеліп көрген емес, өзгелердің қанжығасына байлап жіберетін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Өз еңбегің, өз олжаң емес пе, төбеңді жылтыратып бір тымақ кимейсің де, тым болмаса, — дегендерге: |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Даланың аңы таусылар дейсің бе, Шағыр ат аман болсын, — деп жауап беретін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ал, Шағыр атын ерекше жақсы көретін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Шаруаға онша қыры жоқ Сейілхан ағам бұл атын бөлекше баптайтын, уақытында суарып, жем бермеген кезі, сірә, жоқ шығар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Байқаймын, Сейілхан ағам майлық пен сулыққа бірдей |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қазақша аңшы, серілігі, ешкімді басынан асырмайтын өр көңілі де бар, ал қара жұмысқа келгенде қайсы біреулердей кірпиязданып, шікірейіп тұрмайды, білегін сыбанып кірісіп кетеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Тіпті кісі жұмысын істеуге де арланбайды және істесе жапырып істейді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ауылдағы көп жұрттың үйін қалап, пешін салып беретін де сол |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Онысына, ол әрине, ешқандай ақы — пұл алмайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сейілханның мінезін білген жұрт ақысына бір нәрсе ұсынуға да қорқады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Нағыз бір түлен түрткен біреу болмаса ешкім оның шамына тимейтін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бірақ оның есесіне ағайын да Сейілханнан еш нәрсесін аямайтын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ол Қарақалпақтан, не Өзбектен төсегін арқалап, әйелі мен баласын жетелеп келгенде, алдынан кіретін үй де, сауатын сиыр да табыла қояды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сейілхан ағам ақ жарқын, әзіл-қалжыңға да бай |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Оның әсіресе көп ойнайтыны өзінің құрдасы Әлмұқан |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әлмұқан да Сейілхан сияқты ірі денелі кісі, бірақ бір-біріне ұқсамайтын екі адам болса осы екеуіндей-ақ болар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сейілханның денесі тарамыс, иығы кең, мықын жағы қысыңқы келсе, Әлмұқанның денесі болбыр, толық, иығы қушық та, қарны мен бөксе жағы жуан |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сейілханның жүзі қара торы, сүйегі кең бет бедері қоладан құйғандай шымыр да, Әлмұқан ақсары, екі беті семіз малдың қоң етінен кесіп алып жапсыра салғандай бедерсіз, салпы ұрт |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сейілханның үні ашық, даусы кейде шаңқылдап шығады, ал Әлмұқанның үні күңгірт, май басып кеткен ұртынан мес ішінде шайқалған қойыртпақтай болпылдап шыққан сөзіне әрең түсінесің |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қазақ жігіттерінің өз құрдастарымен аяусыз қатты ойнайтын әдеті емес пе, Сейілхан ағам да Әлмұқанның өз басын ғана емес, есімін де қақпақылдай қағып ойнатып бар нәрсеге атау қылып қойып алған: «Бұ да бір Әлмұқан ғой», «ой, мынау Әлмұқанның ісі ғой», «мынау нағыз Әлмұқан боп шықты ғой» деп ылғи сөз орайына қыстырып отырады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Біреу алыс қалаға барып келсе ауыл адамдарының топырлап сол үйге жиналатын әдеті, бір рет Әлмұқан мен Сейілхан ағам қаладан келген |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сондағы жұртты күлдіріп, Сейілхан ағамның айтқан әңгімесі айнымай есімде қалыпты |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Облыстық қаладан біздің ауылға дейін екі жүз елу шақырым |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жол алыс, адырлы дала, нағыз шілде-тамыздың уақыты — ат-арбамен шыққан екі жолаушы шөлдеп арып-ашып келе жатады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жолда ертеректе келген поселен украин хуторлары болатын, ол кездегі қазақтар орыс пен украиннің арасын ажыратарлықтай тереңдікке бара алмайды, орыс дей салады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Даланың жазда іркіліп қалатын жылғаларына хуторлықтар қауын-қарбыз егіп, бақша салатын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Күнге күйіп, қаңсып келе жатқан Сейілхан мен Әлмұқан осындай бір бақшаның үстінен түседі |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мынадай ыстықта теңкиіп жатқан қарбызды көріп қалай ғана қайырылмай кете алады адам |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Екеуі арбадан түсіп бір қарбызды жерге атып жіберіп жеп алады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Аздап шөлі қанғасын жүрмек болады, бірақ «Ертеңгісін ойламаған ерден без» деген, алда әлі екі жүз шақырым жол бар, талай шөл бар, ертеңгісін ойлап бұлар он шақты қарбызды арбаға ытқытып та жібереді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Осы кезде сайдан еңгезердей бір орыс шыға келіп, бұларға тұра ұмтылады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Нағыз бір өз күшіне сенген ұрдажық, ожар неме екен, балағаттап, келе Сейілханды құлақ шекеден қойып жібереді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ондайға төзетін Сейілхан ба, шарт та шұрт төбелес басталып кетеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Анау да бір күшті нәрсе екен, екеуі ұзақ төбелеседі — мұрын да қанайды, жаға да жыртылады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ақыры жеңісе алмай, екеуі шаршап ажырасады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сейілхан арбасын айдап кете бергенде, Әлмұқан арбаның астынан шығып, «ау болдыңдар ма?» деп, арбаға мініп жатыр дейді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бұларды шолан жақтағы балшығы түсіп, азыңқырап кеткен бөлмеге жайғастырады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қарайып жарылып кеткен тақтайдан жасаған сәкіге жыртық киіз төсеген, кенеп дастарханының үстіне қатып қалған нан сынықтарын тастайды, шекер деген атымен жоқ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Тіленшінің сүйген асын кім берсін, аққұмандағы бөгіп қалған ескі шамба ақ судың түсін күреңітуге де жарамайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сөйтін бұлар көңілсіз күңгірт үйде татып кеткен шайды ақырын сораптан отырады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мұндайда әңгіме де жараспайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Ии, Ырғыз жақтан келген екенсіздер ғой |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ол бик жырақ бид, жырақ, — деп қояды Хайбри қыстың көзі қырауда мына қазақтарды не түлен түртіп жүргеніне түсіне алмай |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Ырғыз жақтан келдім дейсіздер ме, — деп шай құйып отырған Хайбридің әйелі елең ете қалады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Иә |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Со жаққа біздің бір қызымыз кетіп еді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Хабарымыз да жоқ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бик матур қыз еді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қазаққа тиіп кетті |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ии, пақыр бала, қарап болды инді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Қызыңыздың есімі кім еді? Кімнің қызы еді? — деп осы кезде Сейілхан ағам елең ете қалады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Иісімі Минникамал, Сұнғат абыйымның қызы еді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әке-шешесі үлділәр |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Фақыр житім қыз |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қазаққа тиділәр шул, — деп Хайбридің әйелі қасіретін білдіріп қояды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Хабарласа да алмадық |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ненди халдә |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Күйеуім кім-дүр аның |