Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
О жағын мен ойламаппын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Рас, шет жерде, бір қиырда жүргенде аяғым ауырлағанына көңілім күпті болатын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әйтсе де, жалғыз емеспін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Арқа сүйер азаматым бар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Не қылар дейсің |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Күнім жақындағанда елге қайтам ғой, — дедім |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Әйтсе де, сақтануың керек еді, — деді Света |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Ay, қалай сақтанам? — деп таңырқадым |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Шынында да осы күнге дейін біздің халықта баладан сақтанды дегенді естіген жоқ едім |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Өзің сақ боласың да, — деді Света мойнымнан құшақтап |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Еркек шыдамсыз болады ғой, — Света менің мойнымды босатып, туфлиінің тұмсығымен дымқыл жерді түрткіледі |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Біздің Николай да бала сүйгісі келеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бірақ мына жағдайда |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Білмеймін, Өзім секемшілмін бе, әйтеуір қобалжи берем |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мен де қобалжи берем, бірақ менің қобалжуым басқа |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әуелі әйел болып бір үйдің тұтқасын ұстағаныма сене алмай бір түрлі боп жүрдім, және үй дейтін қайбір үйің бар, айналдырған екеусің |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Оның үстіне адам сияқты елде — ағайын-туғанның арасында түтін түтетіп отырған жоқсың |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жел айдаған қаңбақтай, қос чемоданыңды қолыңа алып |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әскердегі жігіттің қанжығасында |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Өз жағдайымды өзім онша түсіне бермеуші едім |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Енді аяғым ауырлап мынадай халге ұшырадым |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Осы мен шынымен ана болып, бала сүйем бе? Амандық болса, солай болуға тиіс қой |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бірақ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
тағы да бір түрлі |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
қобалжи берем |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әлде Светаның айтқаны дұрыс па? Ол бұдан бұрын да бір жолы сақтанып жүргенін айтып еді, онда мен елеген жоқпын-ды, қазір ойлап қарасам |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
қашан орнығып, бір ыңғайланып алғанша |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
оның сөзінің жаны бар сияқты |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қайтеміз енді, әркім бұйырғанын көреді де |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әнекей бір топ бала ойнап жүр |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Олар да осы командир балалары |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Төрт жасар, сары шашты бала: |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Стой! Смилно! — деп айқай салады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ол штаб бастығы, майор Масловтың баласы |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Түр келбеті шешесі Алевтина Павловнаға тартқан — бөртіп піскен нандай топ-томпақ, ойнап жүрген балалардың ішіндегі ең кішкенесі сол болса да, өзгелеріне өктемдік жасап команда беріп жүр |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Балалардың ойынында ылғи командирі сол болады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сондықтан ба, әйтеуір оны үлкен-кішісі бірдей «Вовка командир» атап кетті |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Баласының осы лауазымы ата-анасына да ұнайтын болу керек, өйткені «Вовка командир» деген атты балалардан гөрі үлкендер көбірек айтады, әсіресе майор Маслов пен Алевтина Павловнаның құлағына жетеді-ау деген жерде: |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Вовка командир, сенің әскерің қайда? Кәне, сапқа тұрғызшы |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Өзі аумаған майор Маслов |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Түбі мықты командир болады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Нағыз жаугер |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Болатын бала қаршадайынан-ақ көрініп тұрады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Өзінде нағыз командирдің тегеуріні бар, — деп қошеметтей еркелетіп жатады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Алевтина Павловна жақынырақ жерде болса: |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Көп мақтай бермеңіздер |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бала дандайсып кетеді, — дейді назданып |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бұл Алевтина Павловнаның бер жағы, ар жағында баласының жұртты тамсандырған қасиетіне деген мақтаныш жатыр, даусының назды шығатыны да содан |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жалпы Алевтина Павловна көбірек назданады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Басқа біреу сөйтсе ерсі көрінер еді, ал толықсыған сұлу келіншекке бәрі жарасады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бала атаулы соғыс ойнағанда командир балалары қайтіп қалсын, бұлар да әскер болып ойнайды, үлкендерден көргенін істейді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Вовка командир сынық сүйем бойымен шіреніп тұра қалып, бір қолын шолтаң еткізіп, созып: |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Стлойся! Становись! — деп айқайлайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Балалар соны қызық көріп, жапа-тармағай жүгіріп келіп сапқа тұрып жатыр |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Баланың аты бала емес пе, шарт та шұрт ұрысып, таласып қалады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Мен алға тұрам |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Жоқ мен алға тұрам |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Менің бойым ұзын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Жоқ, жоқ, қарашы |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Міне менің бойым ұзын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Төбем артық тұрған жоқ па? |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Мә, сен аяғыңды ұшынан баспа |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Кәне, қарсы тұрып мұрнымызды тақастырайықшы |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бұлардың ішінде бізбен бір флигельде тұратын көршіміз Ираида Ивановнаның алты жасар Шуригі мен бес жасар Борисі да жүр |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ол екеуі басқа балалардай ілгері тұруға таласпайды да, көп шуламайды, аналарына тартқан салмақты, момақан ғана |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Вовка командирдің айтқанын істеп, көрсеткен жеріне тұра береді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Тек «мен Борядан ұзынмын, мен мұнда тұрам», деп араларына басқа бала кіріп кетсе, оған көнбейді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Екеуі егіз қозыдай, жұбы жазылмайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бірақ бұлар ата-анадан екеу ғана емес, Ираида Ивановнаның төрт баласы бар, Ең үлкені Ваня жетіден сегізге қараған, кішісі емшекте |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ванясы ертерек есейген, ойыннан гөрі шаруаға үйір — көбіне кішкентай інісін бағады, су әкеледі, үй шаруасында шешесінің нағыз қолқанаты |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ағалары шешесінің қасында болған соң, Шурик пен Боря жұбын жазбай бір жүреді де, бірге ойнайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ираида Ивановнаның балалары алтын асықтай |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Орта бойлыдан төмен, толықша келген шешелері мінезге бай, жайсаң адам болғанға ма, балалары да орнықты, шыр еткен даусын естімейсің |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Еркек балалармен бірге ұрысқақ Мусяның қызы Люся да соғыс ойнап жүр |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ол жеті жаста |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сорайып балалардың ең алдына тұрып алған, шешесіндей емес, бойшаң болатын түрі бар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Вова, Вовочка, мен саған орынбасар болайын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қазір мен команда беріп, саған баяндайын, — деп жалынады Люся |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Кіп-кішкентай боп шіреніп тұрған Вовка — командир оны менсінетін емес |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Қыздар командир болмайды, — дейді ол |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Мен орынбасар болам |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Жоқ, мен болам, — деп балалар тағы да жамырай шулап кетеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мен балалардың ойынын қызықтан отырғанмын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Света үндемей отыра беруге іші пысты ма: |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Июнь айы да бітіп қалыпты-ау, апырай-ә? — деді есінеп |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Иә, бүгін жиырма бірі |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ертең Брестке барамыз |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қалаға барған соң, сендерге қонақ боламыз ба? |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Николай туған күнімді мейрамдаймын дейді, — деді Света сол бұйығы қалпынан серпілмей |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Мейлі |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қарсы болғаным жоқ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Кісі жиырма беске күнде келмейді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Ол жұп — жұмсақ білегін менің мойныма артты |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Сен ғой, әлі жиырмаға келген жоқсың, Надя |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қандай жассың |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Туған күнің қашан? |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Туған күніңді білмеген шынында да ұят екен, жауап бере алмай қысылып қалдым |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Менің білетінім доңыз жылы туыппын, ол жиырма үшінші жыл, дәлірек айтқанда көктемге қарсы — наурыздың іші болса керек, — оның бәрін Светаға қалай түсіндірем |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Көп сөзден үндемей құтылатын әдетім бар еді, оның үстіне Светаның бір рахаты жауап бермесең қазбалап сұрамайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жаңа ғана берген сауалын әп-сәтте ұмытып кеткен адамдай, қысылмайсың |