Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ағыза шапқан айғырлардың алқына шыңғырып кісінеген айқайы шабыстарынан озып, ұзап алысқа кетіп жоғалады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Құлағымда тек тұяқ дүрсілі қалады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мен де алқынып, шайқалып жылқы толқынының арқасында келемін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Өн бойымда үрей бар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Еміс-еміс есіме келеді, осы үрей қазір ғана лап еткен жоқ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мына жөңкіле шапқан қалың жылқының зәреңді ұшырған тұяқ дүрсілінен бұрын тұла бойымды жайлап алған |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бірден ол үрейдің қайдан, неден келгенін ұмытып қалыппын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қазіргісі тек ажалдан үркіп, әңгіріп жөңкіп бара жатқан көп жылқымен қоса бір жерде омақата құлаймын ба деген қорқыныш |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бірде шабыс бәсеңдеп тұяқ дүрсілі әлсірегендей болды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бураның шудасындай бұйраланып, жердің еңсесін басып тастаған қою қара аспанды жыртып шыңғырған дауыс естіледі |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Дауыс өзгеріп, анықталып келеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Шұбалта созып, шыңғыра айқайлаған паровоз екен |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қалың жылқы көз алдымнан ғайып болды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Паровоздың айқайлағаны, жылқының шыңғыра кісінегеніне ұқсайды екен-ау |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Төменгі жақтан көрінбейтін доңғалақтар дүрс-дүрс етіп вагон теңселіп келеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Басымды желкеме қайырып тартқандай мойыным қарысып ауырып қалыпты |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сірә бірінің астында қалса керек Біреудің бөксесі бүйірімнен сығып, ішімді ауыртып жіберген |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бұрымымды босатып алып жөнделіп жаттым |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бүйірім де кішкене солқылдап ауырып барып, шым-шымдап басылып балбырап, ұйқылы-ояу тәнім балбырап тынышталып келеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Тәніммен бірге, барлық, қорқыныш пен үрей, дүрлігіс-дүрбелең артта қалғанын, үлкен қатерден құтылғанын сезген көңілім де жайбарақат тыныштыққа беріліп, ұйқылы-ояу манаураған күйі, арадағы үрейді аттап өтіп, алдыңғы күнгі тәтті елесті көз алдыма әкеле жатыр |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Онда қуанып оянып едім |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әлі до арылып болмаған тәтті түсіме алдағы келе жатқан жайдары, жақсы қуанышты, үзбей жалғастырғым келіп, бұйығып біраз жаттым |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Адамның көңілі тоқ, төрт құбыласы түгел болса — ұйқы мен оянудың арасында сондай бір тәтті сәттері болады, оны бірден сілкіп тастап, ұшып тұруға дәтің бармайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Тек мені елегізіткен бір нәрсе |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
оң жағым ойсырап бос жатыр |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ойбай-ау, Қасымбек менен бұрын тұрып кетіпті |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Күйеуінің өзінен бұрын тұрғаны жас келіншекке жараспайтын-ақ нәрсе |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Егер елде, ауылда болсам, жас келіннің әр қадамын баққан, сумаңдаған әйелдердің сүйір тіліне ілінер едім |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мұндай жағдайда мен үшін бір тәуірі біз елден алыста — Батыс Белоруссияда жүрміз |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Күйеуім Қасымбек әскери адам, аға лейтенант |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ал әскер дегеннің заңы өзіне басқа болады екен, күн демейді, түн демейді, кез келген уақытта жөнеле береді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әрине енді, жай уақытта мен бұрынырақ оянушы едім, бірақ, соңғы кезде Қасымбек менен бұрын тұратын әдет тауып алды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мен оянып кетіп түрегелейін десем де: «Жоқ, сен жата тұр, саған қазір күтіну керек», — деп тұрғызбайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бұрын дәл сондай бір әйел жанды мінезі жоқ, кәдімгідей байсалды-ақ жігіт болатын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Көрінеу көзге ерсі — елпілдеп әйелінің асты-үстіне түсіп, иіліп-созылып киіміңді әперіп жатпайтын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Орыстың еркектері сияқты су тасып, отын жарып та ұятқа қалдырмайтын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Енді қазір тіпті өзгеріп кетті |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Басқасын айтпағанда — таңертең тұрып алып шай қоятынды шығарды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
«Қой құрысын, ұяттағы», — десем, «Бұл жер ел іші емес, бізді ұялтатын адам жоқ», — деп дес бермейді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Айтатыны: «саған ауыр көтеруге болмайды» |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ондай ауыртпалықты әзір өз басым сезе қоймасам да, күйеуімнің айтқанына көне салған боп, оған әйелдің жұмысын істетіп қоятын бір жаман әдет тауыппын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ондай сәттерде, үш айдан бері өлердей сағынып жүрген ел-жұртымның алыста болғанына шүкірлік етем |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Денемнің толысыңқырап келе жатқаны да рас, қынама көйлектерім құрсағымды қысатынды шығарды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ертеңгі демалыста қалаға бара қалсақ, кеңірек көйлек іздеп көрмек ойым бар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сырттан Қасымбек кірді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Майкішең, иығында сүлгі, жуынып келіпті |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жуынар алдында самаурынға су құйып, от тамызып жібергенін де айтпай-ақ біліп жатырмын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Кереуеттің шетіне келіп отырып салқын қолымен маңдайымнан, шашымнан сипайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Денесінен ертеңгі салқын, таза ауаның исі келеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Маған бір жақсылық айтқысы келе ме, әлде жай көңілі жадырап жақсы оянды ма, қалың ерні дүрдиген атжақты, құба жүзінде, быттиыңқырап тұратын кішілеу дөңгелек көзінде болашақ қуаныштың табы бар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Өзім де сергіп жақсы оянып едім, Қасымбектің көзіндегі ұшқын кеудемді жылытып рахаттанып көзімді жұмдым |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Салалы ірі қолы маңдайымнан, жағымнан сипайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Көзім жұмулы болса да, оның еміреніп, телміре қарап отырғанын білемін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бірақ осындайда адамды бір қатты қысып, құшырланып сүйіп алуға |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
именшек пе, болмаса сезімге сараң ба? |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Алақаны қарынымды сипап аузымның үстіне келіп қалды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Саусағынан сүйіп алдым |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қолын бетімнен алмастан Қасымбек ақырын еңкейді де ернінің ұшымен самайымнан сүйді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мені бір уатылып кететін шөлмек дей ме екен? |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Соңғы кезде Қасым тіпті сыпайы боп барады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мен қазір оған полк командирінің үйіндегі хрустальден жасаған қымбат ваза сияқтымын, командирдің әйелі Елизавета Сергеевна онысына қол тигізбей, жібекпен ғана сүртетін, Қасым да маған қаттырақ тиіп кетуге қорқады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Енді өзі ғана емес сөзі де сыпайыланып, бұрынғы қазақылық мінезінен қалып, менің қасым мен қабағымды қапысыз танитын болып алды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Оның сезбейтіні бір-ақ нәрсе |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мен әлі де күшімдемін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
О жер, бұ жерім ауырып, денем ауырлаған жоқ, жар құшағына құштарлығым да кеміген жоқ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Кеміген жоқ деймін-ау, сол құрғыр, мені масқара қылғанда, артыңқырап кетсе де өзі білсін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қасымбекке онымды сездіруге |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
қысылам |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әлі күнге дейін екеуміздің бетіміз ашылмаған ба |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бір-бірімізді қанша жақсы көрсек те, арамызда аттап өте алмайтын нәрселер бар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ал маған Қасымбектің осы именшек қалпы да ұнайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бір түрлі қызық |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Өзі жұмыр денелі әжептәуір ірі жігіт болғанмен ұялшақ бала сияқты |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Анау, кішкене пісте мұрнын одан бетер кішірейтіп тұрған, дүрдиген қалың ерні |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Алғашқыда маған ұнамағаны да сол еді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Екі қалың ерін бір-біріне жуыспай ашық тұратын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ашық ауыз |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
адам кейде көріп тұрып соқыр болады екен-ау, қазір қарасам содан сүйкімді ерін жоқ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жиырма бестен асқан дырау жігітке құдды жас бала сияқты аңқау кескін беріп сүп-сүйкімді етіп тұрған сол ерін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Күлгенде тым жақсы жұқарып, үлкен күрек тістерін жалаңаштап, екі езуіне жаңа туған ай сияқты екі нәзік сызық түседі |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Көзім жұмулы болса да біліп жатырмын, Қасымбек маған дәл солай жымия қарайды, көзімді ашып алсам езуіндегі нәзік сызықтарды көрем |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Төрт құбылам түгел, жақсы халде жатырмын, осы рахат сәтімді өзгертпей тәтті қиялға елігіп жата бергім келеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Көзімді ашып алғанда Қасымбектің шар сияқты дөңес маңдайын көріп, «шашы қаша бастаған жоқ па екен?» деп ойлап қалдым |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
«Болашақта күйеуім қасқа бас болады-ау» деп уайымдауға — көкірегім рахат тыныштыққа толы еді, тек Қасымбекті жақсы көрдім де қойдым |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Жаңа майор Масловты көрдім, — деді Қасымбек |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Ертең семьяларымызбен Брестке барып келуге бір машина беретін болды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Meн үндемей ғана басымды изедім: қайда барсақ та маған бәрібір, әйтеуір алдымызда жайма-шуақ жақсы күн бар, жадыраңқы көңіл бар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Жүк машинасына орындық қойғызатын болды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Отыруға жайлы болады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Қасымбек мені қуантқысы келген адамша сөйлеп отыр |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Жетпіс-сексен шақырым жер |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ерте шығып кетсек тіпті рахат |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Күні бойы қалада болып, қонаға қайтып келеміз |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сонда өзіңе керек-жарағыңды да қарарсың |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Бұрын көрмеген қалам еді, жақсы болды, — дедім Қасымбекті риза қылғым келіп |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Я, десейші, жап-жақын жерде тұрып, қанша уақыттан бері бip бapa алмап едік, — деп Қасымбек менің сөзімді іліп әкетті |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Енді міне, сәті де келді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қанша ерке келіншек болсаң да ұятты білу керек, орнымнан тұрайын деп басымды көтеріп алып едім, Қасымбек самаурынды қарағысы келді ме, сыртқа шығып кетті |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Байқаймын, құрсақты болғаннан бері менің тәнімді көруге қаймығады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Шай үстінде Қасымбек маған бірдеңе айтқысы келгендей бір-екі рет қарап қойды |