Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сөйтіп мен өмірдің алғашқы мектебін өткенмін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Түсіндің бе? — деп Света иығыма қолын салды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Мен өзі түсініп те, кей жерін түсіне де алмай отырмын, — деп шынымды айттым |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Мен де кейбір шындықтарды кейінірек түсінгенмін, — деді Света |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Содан аз іркіліп, бетіме қарап мырс етті |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Әйелдің аты әйел емес пе, кейде бір іште жатқан шеріңді сыртқа шығарып алғың келеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Білесің ғой, біздің әйелдерге айтсаң неше саққа жүгіртіп ала жөнеледі |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сен тұйықсың |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Байқаймын, ішіңде жатқан бір сыр сандығың бар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Естігеніңді шашау шығармай, сонда жинай бересің, — деп Света көңілсіз әңгімесін күлкімен бітірді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Света серпілгесін мен де сергіп қалдым, тек сондайда бір орынсыз сөзді қойып қалатыным бар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Осыны Николай біле ме? — деппін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жаздың ұзақ күнінде өңшең әйел қаламыз |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әйел деген халық, айналып кетейін, жақсы ғой, тек өздері бірыңғай қалған жерде шаң-шұңы да көп болады екен |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бірақ біз жабайы әйелдер емес, қызыл армия командирлерінің әйелдеріміз |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Біздің де өзімізге лайық бастығымыз, тәртібіміз бар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Полктың әйелдер советі — деген ұйымымыз бар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Оның бастығы полк командирінің әйелі Елизавета Сергеевна дәрежесі үлкен болғанмен, өзі кішкентай адам |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Аузы, мұрны, қол-аяғы бәрі де шағын ғана келген, ып-ықшам |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Кішілеу ғана шүйке бас, сопақ бет, қоңырқай жүзді кісі, ұшы шошайыңқырап көтерілгені болмаса, мұрны да пістедей |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сөйлегенде, жұқалаң ерні тісіне жабысып, аузын шымшып сөйлейді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бұл әйел сырт адамға, бір қарағанда, қораш көрінер, бірақ біз үшін аруағы асқар таудай |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Кішкентай кеудесі шошайып, аяғын нығыз басып, ол келе жатқанда, өзіміз қаймығып, етек-жеңімізді жия бастаймыз |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Кісіге кейігенде, тәкаппар жүзінен ызғар тепсініп тұрады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Сіз неге бүгін саяси сабаққа келмедіңіз? |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Даусын көтермесе де, әр сөзін шегелеп, нығарлап айтады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Кішілеу тарғыл көзінде сұс пен қабат ащы мысқылдың ұсқыны суық жылтырап, өзі де, шегелеп тастағандай, нығыз тұрады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Meн бір үйдің ішінің кір-қоңын жуам деп |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Саяси сабақтан қалуға ешқандай дәлел қабылданбайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ал кір жуу деген тіпті де дәлел емес |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мәселеңді әйелдер советінде қараймыз |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Көбіміз-ақ Елизавета Сергеевнадан мықтап қаймығамыз, шүйкедей болғанымен, алды қатты кісі |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Біздің арамызда да әскери қатал тәртіп орнатпақ ойы бар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Біздер командир әйелдеріміз |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әскер бөлімінің жанында тұрамыз |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сондықтан бізге де әскери тәртіп керек |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Салдыр-салақтықты жою керек |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Тәртіпке бағынбаған әйел жолдастарға қатал шара қолданамыз, — деп талай сөйлеген |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Күйеулеріміз ертеңгі асын ішіп қызметке кетіп, үй-ішін жиыстырып болған соң, сәске түсте Елизавета Сергеевна бәрімізді жинап алады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Көбіне үлкен беседкаға жиыламыз, небәрі жиырмаға тарта әйел дөңгелек кең беседкаға түгел сыямыз |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бүгін де айтқызбай жиналдық, Елизавета Сергеевнаның төрде председательдік орны бар, ол соған барып отырды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Оған жалғас оның орынбасары, полктың штаб бастығының әйелі Алевтина Павловна келіп отырды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Алевтина Павловна ақсары, сұлу келіншек, оның аты қандай құлаққа майда жұмсақ болса, кісінің көзіне өзі де сондай әсер етеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Денесі аршыған жұмыртқадай жұп-жұмыр, сәл ғана ұрты білініп, бұғағы үлбіреген дөңгелек жүзді, үш жағы қайқайған кішілеу ғана «ерке мұрын» |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мұның да шертіп тұрған әсем кеудесі мен жас баланың білегіндей тамағын, әсіресе сүйіске құштар үлбіреген ернін көргенде, талай еркек тамсанар еді, бірақ бұл маңда оған өресі жететіндер жоқ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ол штаб бастығының, майор Масловтың әйелі |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Алевтина Павловна өз бағасын жақсы білетін кербез келіншек, бәрімізге де жоғарыдан төмен сәл мүсіркей қарайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бірақ, сонысын өзімсінген еркелігі басып кетеді де, сенің намысыңды шабақтамайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Басына қонған бақыты мен құдай берген ажар, көркі бірдей болса, қай келіншек бұлғақтамайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Алевтина Павловна тек Елизавета Сергеевнаға ғана кішілік көрсетеді, оның алдына шығып сөйлемейді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Елизавета Сергеевнаны сөйлетіп қойып: «Қайтесің, айта берсін», — дегендей, сол ғана езу тартып жымиып, өзі зерігіп үнсіз отырады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Елизавета Сергеевнаның сол жағына әйелдер советінің хатшысы инеліктей қатқан арық, сұңғақ бойлы Маруш Аршаковна келіп отырды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мұның тұлғасы мен келбеті Алевтина Павловнаға қарама-қарсы жаратылған, бірі күн болса, бірі түн сияқты |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Маруштың шашы көмірдей қара, жылтыратып ортасынан қақ айырған, биік қабақты, үлкен дөңес мұрынды қатқан қара торы келіншек |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әйелге сонша үлкен мұрынның жарасқанын алғаш рет осы Маруштан көрдім |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Егер мұрны осыдан кішілеу болды бар ғой, анау биік қабағына, тостағандай қара көзіне, мына жақ бітіміне жараспас еді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Арық болғанмен, арсиып тұрған жоқ, денесі де жинақы, сымбатты, тек бір ғана айыбы қушықтау иығына ірі жүзді бас қондырысы үлкендеу |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Орыс тілін басқа бір нақышқа салып, әсем бүлдіріп сөйлейді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Оған Алевтина Павловна «Шығыс Мадоннасы» деп ат қойған |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Мен қайдан Мадонна болам |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мадонналар сен сияқты толық болады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Нағыз славян Мадоннасы өзіңсің, — деп күледі оған Маруш |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Маруштың жас шамасын айыру қиын, Елизавета Сергеевна сияқты отыздан әжептәуір асып кетсе де өзі білсін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Елизавета Сергеевна столды тықылдатып тәртіпке шақырды да, сөзін бастады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Жолдас командир әйелдері, мәжілісімізді бастаймыз |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Өздерің білесіңдер, ертең күн демалыс |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бірсыпыра жолдастар Брестке барады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қалғандары өз қалауынша дем алады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ал, біздің көптен бері қанша талқылап, шеше алмай |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Осы кезде Наташа деген келіншектің емшектегі баласы шырылдап жылап қоя берді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Өзім де неғып жыламады деп отыр едім, бұ баланың күндегі әдеті осы — Елизавета Сергеевна сөз бастарда, шырқын бұзады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Шешесі Наташа сидиған бойы болмаса, бір шайнам еті жоқ, адырақ көз, арық келіншек |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жас та болса кеудесіне жабысып, солып қалған емшектен не сүт шықсын, содан болар, баласы зар жылауық |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Өкшесі қанап көрмеген Елизавета Сергеевна қоңыз жұтып қойғандай тыжырынды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Наташа, Наташа, жұбатсаңызшы |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ылғи өстіп жиналыстың шырқын бұзасыз |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Наташа еш уақытта кісінің бетіне келмейтін келіншек: «І — і — і» деп бебеу қағып, баласын әлдилейді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бала ерегіскендей, одан сайын бақырады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Бері әкелші маған, — деді осы кезде бір әйел |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бұл — Валя |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Кеспелтек, балғадай келіншек, мұның да емшекте баласы бар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Баласының екі шекесі торсықтай |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Бері әкел |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мен емізіп берейін, — деді Валя |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Елизавета Сергеевна тағы бір қоңызды жұтып қойды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Валя, қалай ғана ұялмайсыз |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Осындай жиналыстың үстінде емізіп отырмақсыз ба? — деді Елизавета Сергеевна, жұқа танауын тыжырып |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Е, емізсе несі бар, басқа ешкім жоқ, кілең қатындар емес пе, — деп, шап ете қалды шүйкедей арық әйел |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бұл кәдімгі аты шулы ұрысқақ Муся |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Муся |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
э |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мария Максимовна, осы дөрекіліктің керегі не? Қатындар деп |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сіз совет командирінің әйелісіз |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Е, немене, қатын демей, «әйел» деп сызылғанда, қайтадан қыз болармын деп не ең? Сені мен біздің қыз дәуреніміз енді айналын келмейді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қатынның аты қатын, — деп, ұрысқақ Муся бастықтың өзін тойтарып тастады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Одан да емізсін ана Валя |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Екі емшегі екі сиырдың желініндей |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жетеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Наташа деген, жас та болса, мен сияқты кеуіп қалған қу шандыр емес пе? |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бұл фәниде Елизавета Сергеевнаның жалғыз қорқатын адамы — осы ұрысқақ Муся |