Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Майқанова содан сабаққа екі күн бойына келмеді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Шошынып ауырып қалыпты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жұмысқа бүгін ғана шығып отыр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бүкіл мектепті даңғаза қылған бақа оқиғасының мән-жайы міне осындай. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
...Көз байланып кетті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жоңышқаның төбесінде дөңбекшіп әлі жатырмын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Не істеймін? Қалай көрінемін мамама. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мынау Қаратай деген... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
мұндай да жабысқақ пәле болады екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Көлеңкеше еріп, мамамның соңынан бір қалар емес. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Япыр-ай, мамам осыған шынымен-ақ күйеуге шықпақшы ма? Жоқ, мүмкін емес. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірсыпыра уақыттан кейін үйден Қаратай мен мамам шықты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қаратай мотоциклін от алдырып, көшеге қарай бұрды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Кет. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жоғал. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тезірек кет!» мен оны көңіліммен желкелеймін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірақ Қаратай кете қоймады, мамаммен сөйлесіп тұрып алды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Олардың сөздерін трттрт еткен мотор үні маған жөндеп естіртпейді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сөйлесе тұрып, Қаратайдың қалқиған денесі мамама біртін-біртін жақындап, тақала түсетін тәрізді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Тоқта! Қайда кимелеп барасың?». |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен Қаратайды желкеден бүріп ұстаймын да, бар күшіммен жұлқылап, лақтырамын көшеге қарай. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Өлген мысық тәрізденіп көшенің май шаңына барып, ол топ ете түседі. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұл да менің ойымда болып жатқан құбылыс. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қаратай әрең дегенде «хош сау бол» айтысып, мотоцикліне отырып зырғыта жөнелді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мамам оның соңынан біраз үнсіз қарап тұрды да үйге кіріп кетті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әр нәрсенің шегі бар, мен қашанға жата берейін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тәуекел деп, үйге кірмекші болдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қораның арт жағынан түсіп, үстімнің шөбін қағып, бойымды тәртіпке келтіріп алдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жүрегім лүп-лүп етіп, алқымыма тығылады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Есікті аша бергенімде тынысым мүлде бітіп жүрегімнің соғуы тоқтап қалғандай болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сол кездегі келбетім көлденең көзге тірі аруақ тәрізді қыбырлаған бірдеңеге ұқсар деймін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ауыз үйден әжем ұшырасып: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сен қайда қаңғып жүрсің? Шешең келді, – деп төр үйді нұсқады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сонан соң құлағыма сыбырлап: – Байқа, шешең саған ашулы, – деді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Төр үйге кірдім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мамам киімшең күйі өз төсегінде бір уыс болып, әрі қарап, бүк түсіп жатыр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Мама. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мамам жауап қатпады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен жақындай түсіп, оның уысында көзіне басып алған қол орамалы бар екенін көрдім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жүрегімді біреу ұстарамен тіліп жібергендей болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Мама, сен жылап жатырмысың? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мамам басын жайлап көтерді де, маған қарай бұрылды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жасқа шылаған қоңыр көздері бір түрлі бөтен, суық. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Иә, жылап жатырмын, – деді ол. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Даусы қарлығып, бітіп шықты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қайтейін жыламай. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Құдай бағын ашпаған мен сорға жылаудан өзге не бұйырған. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қу жалғыз, сенің-ақ күйігіңді тартып өлетін болдым ғой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Осы сен не боп барасың күннен күнге. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұл не сұмдық? Жүрген жеріңе шөп шықпағыр боп барасың ғой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ұялмайсың ба бір мезгіл елден-жұрттан. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қу жалғыз-ау, айтшы, не болды мұнша саған бұзылып? Өлтірдің ғой мына сорлы анаңды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Неге тыныш жүрмейсің. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Осы саған не жетпейді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Маматай, қойшы. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ендігәрі... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мамам менің жалбарына созған қолымды қағып жіберді: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Жолама. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мама деуші болма мені. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Құдайдың сендей бала беріп, азапқа сап қойғанынан да, қу бас тастағаны артық еді ғой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қойшы маматай... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ең соңғы рет кешірші. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ант етемін... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мамамның тізесін құшақтай жығылған қалпым еңіреп жылап жібердім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
ЖИЫРМА ТӨРТІНШІ ТАРАУДА |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Педсовет жайлы сөз болады |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жұмыр жер күндегі дағдысы бойынша тынбастан зырлап, кіндігін және бір айналып шықты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тарих тағы бір тәулікке ұзарды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Осы бір тәуліктің, яғни жиырма төрт сағаттың ішінде мынау ығы-жығы күнаһар дүниеде кімнің басынан не кешіп үлгермеді дейсің. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қанша адам өмірге жаңадан келіп қосылды, қанша адам оларға орын босатып, о дүниедегі мәңгілік мекендеріне сапар шекті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Осы бір тәуліктің ішінде қаншама бақытты кеудеде қуаныштың оты маздап жанбады, қатал тағдыр қаншама басы жұмыр пендесін қайғының қара суығында бүрсеңдетпеді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Осы соңғы топқа мен де қосыламын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен өзімнің он үш жыл өмірімнің ішіндегі ең бір қатігез күнді бастан кештім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тыста қараңғы, ауыл үсті тыныштық. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ақымақ иттер ғана әр жерден әуп-әуп үріп басылады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Көшенің басынан бір ит шәу ете қалса, соңынан оған басқа бір ит үн қосады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сонан соң үшінші, төртінші иттер әупілдесіп, о не, не боп қалды? дегендей ауылдың бүкіл иті улап-шулап кететін сәт те болады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оның ішінде айбарынан да айғағы көп, шіңкілдек күшік үндері, маңтөбеттердің қарлыққан қалың дауыстары, қаншық иттердің құлақ кесетін ащы шаңқылдаулары – бәрі аралас. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
О, иттер. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қалың иттер. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мұншама көп боларсыңдар ма. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Түрлі-түрлі боларсыңдар ма. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бей-берекет үргенді, тақымнан үндемей келіп ала түскенді қашан қояр екенсіңдер. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мамам екеуіміз мектепке педсоветке келе жатырмыз. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Күздің салқын кеші тоңазыта ма, жоқ әлде үрейленуден бе, іші-бауырым қалтырап келеді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мектептің алдында біреу шылым шегіп тұр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен оны көкшіл аспан айнасындағы келбетінен анадайдан таныдым – Ахметов. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Галифе шалбар киген жіңішке аяқтары сидиып, шашы қақ жарыла желбіреп, қаздиып тұр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сізді күтіп отырмыз деп, мамамды қолтықтап дереу ішке әкетті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Маған өзіміз шақырамыз, осы арада күте тұр деді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Саябаққа көтерілдім де, сол арадағы тақтай орындықта тосып отырдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Осы кезде үй пұшпағынан біреудің келе жатқан тысыры естілді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тырп-тырп басқан аяқ дыбысына тық-тық қадалған аяқ үні қабаттасады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Көп ұзамай аяқ пен таяқтың қожасы да көрінді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мектеп күзетшісі Сәйбек қарт. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сәйбек кілт тоқтай қалып, шекарадағы сақшыдай қатал үн қатты: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Бұл кім? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Мен ғой, ата. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Менің кім? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Мен, Қожамын. |