Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қандай? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Екі этажды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Физкультура залын көрсең ол мектептің... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Не болса соны сөйлеп бара жатқанымды сезе қойдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Біраз мүдіріп, төңірегіме қарап алдым да, кенет: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Жанар, – дедім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Не? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Менің кешегі хатты кімге жазғанымды білесің бе? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қай хатты? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Жиылыста Жантас айтқан хатты... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жанардың жүзі қып-қызыл болып кетті: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Кімге жазып едің? Өкпем аузыма тығылды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Жай... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
ойнап айтам... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– дедім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
ЖИЫРМА ЖЕТІНШІ ТАРАУ |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Құпия кеңес жайы сөз болады, повесть осымен аяқталады |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кешкі астан кейін төр үйге кіріп, стол шамды жақтым да, сырттан ештеңе көрінбестей етіп, терезе перделерін түсірдім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұрышта кісі бойы үлкен айна тұр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Столымды соның дәл алдына тақап қойдым да, дүниені тулатып, сойқандап жүрген қылмыскер Қожамен бетпе-бет келіп отырдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қадыров Қожаның жеке бас құпия кеңесі ашық деп жариялаймын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Күн тәртібінде бір-ақ мәселе – тәртіпті, үлгілі оқушы болу үшін мен бұдан былай не істеуім керек? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Күн тәртібін протоколға мәнерлеп жаздым да, қылмыскердің жүзіне қарадым: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Ал сөйле, батырым? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ол арсыз бұның бәрін қалжың деп ойлайтын болу керек, күледі маған қарап. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Көзін бағжитып, ернін шығарып, аузын қисайтып, келекелейді өзімді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оның бұл қылығына менің ызам келіп, ашуым қайнап кетті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қабағымды қарс түйіп, Ахметовке еліктеп, столды тарс еткізіп қойып қалдым: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Түрегел! |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Батырыңа жан керек, ұшып түрегелді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Отыр! Қайта отырды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Неге шақырдың, Қожатай? – деп әжем кіріп келе жатыр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Шақырғам жоқ, ары барыңыз. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Дауыстағандай болдың ғой? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сізге емес... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
жайша. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мұнда құпия кеңес өтіп жатыр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бөгет жасамаңыз. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Кеңесі несі? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Кеңес дегеннің не екенін түсінбейсіз бе? Жиылыс, жиылыс өтіп жатыр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әжем бір сәтке аңырып, үрке қарап қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Әкем-ау, мынау не айтады? Жиылысы несі? Столды айнаның алдына неге қойдың? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Ту, жарықтық-ай – деп, кейідім мен, – өзіңізге тиісті емес нәрседе не шаруаңыз бар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен құпия кеңес өткізіп жатырмын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Өзім, өзім туралы мәселе қарап жатырмын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сізге қатынасуға болмайды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әжем менің қасыма келді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Шарасы қызғылттанып, жасаураған қоңыр көздері өңменімнен өтіп барады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қожатай, шыбыным... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
сен... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
бисмилла деші. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бисмилла деші, шыбыным... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Түнде де ұйықтап жатып, жиылыс ашық, талқылаймын деп, бірдеңелерді айтып шығып едің, шошымалданып жүрсің ғой деймін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бисмилла деші... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ыза болғаным соншалық. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Бисмилла! Бисмилла! Бисмилла! – деп, нығарлап үш рет айттым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Болды ма? Жоқ тағы айтайын ба? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Шыбыным... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
жалғыздан жалғыз отырып та адам жиналыс еткізе ме екен? Түн болса, сарылып көп оқисың. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Осы сенің ұйқың қанбай жүр ғой деймін? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен орнымнан ұшып түрегелдім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Айналайын әжетай, барыңызшы. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бөгет жасамаңызшы. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тартыншақтағанына болмай әжемді шығарып жібердім де, есікті іліп алдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Құпия кеңес бір сағаттай уақытқа созылды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ақыры төмендегідей тұжырымға кеп, бір ауыздан қаулы қабылданды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
ҚАУЛЫ. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қадыров Қожаның жеке бас тәртібіне байланысты мәселені талқылай кеп, құпия кеңес мынадай Қаулы алады: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«БІРІНШІ. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тәртіпсіздік кісіні жексұрын көрсетіп бітеді екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оған көзім әбден жетті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әрі бұл адамның келешегі үшін зиян. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тәртіпсіз болсаң, комсомолға да алмай қоюы мүмкін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сондықтан қалай еткенде де тәртіпті болуым керек. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ол үшін: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
а) Бұдан былай ешкімге тиіспей жайыма жүремін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Досым болсын, қасым болсын, бейбіт қатар өмір сүруге тырысамын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
ЕСКЕРТУ! Егер тиісуші мен болмай, басқа болса, оған: «Аулақ жүр, жақсылық көрмейсің» деген тәрізді ескертпелер жасауым керек. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Онда да тыңдамай баса-көктеп келе жатса, мұндай жағдайда, қажет деп тапсам, қол да жұмсау арқылы қорғануға еріктімін деп санаймын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
б) Осыдан осылай ешқандай тәртіпсіз, тұрпайы сөзді аузыма алмаймын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Үлкенді аға, кішіні іні деп тұрам. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
ЕКІНШІ. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әрбір тәртіпсіздік қылығым үшін дер кезінде аяусыз жазаланып тұруым тиіс. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жазаның түрі төмендегіше болады: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
а) Егер біреуге өзім тигісіп, шатақтассам, ол күні бір мезгіл ас ішпеймін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
б) Біреуді жазықсыз тілдейтін болсам, кезекті демалысымда ешқайда қия басып шықпаймын, үйде отырам. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Яғни өзімді үйге қамаймын деген сөз. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
в) Сабақ үстінде тыныш отырмағандықтан мұғалімнен ескерту еститін болсам, ол жолғы үзілісте тысқа шықпай, орнымда отырамын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
г) Егер біреу-міреудің лақ-қозысы, тауық, қазы, иті біздің үйдің маңына жолап кетсе, аямай ұрып қуалайтын жыным бар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Алмастың қызыл қоразын сөйтіп өлтіріп қойдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұным да жарамайды, жай айдап жіберуіме де болушы еді ғой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ендігәрі бұндай қылықтарым қайталанса, жоғарғы тауық базға демалмастан екі рет жүгіріп барып келем. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
ҮШІНШІ. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтанмен жолдастық қарым-қатынасым бұдан былай үзіледі. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Не болар екен? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қоңырау соғылды, сабақ басталды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тізім шақырып болғаннан кейін Майқанова сумкасын ашып, қол орамалын суырып алды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сол кезде кішкентай қара сұр бақа қол орамалмен қоса секіріп шығып, секемшіл мұғалімнің қолының дәл үстіне қонбасы бар ма. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Майқанованың шаңқ еткен даусы бір-ақ шығып үлгерді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Өңі құп-қу болып, сылқ етіп құлап бара жатыр... |