Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Құдай жолды оңғарса деп, бұл біздің аң аулап шыққан бетіміз. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Түске дейін сандалып, ештеңе де ата алмадық. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірер жерден қоян кездесіп еді, орғып безіп бара жатқанда, адам тіпті көздеп үлгеретін емес. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әйтеуір бетке алып, тұспалдап, атқан оғымыз лағып, тимей кетті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ұнжырғамыз түсіп, шаршап келе жатсақ, өзен жағасында бір топ қаз жайылып жүр екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұл ара ауылдан алыстау, едеуір жер. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтан оқтаулы келе жатқан мылтығын кезеп: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Мына қаздың біреуін жалпасынан түсірейін бе? – деді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қой, пәлесіне қаламыз. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сөйткенше болмады, Сұлтекең басып салды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қаздың бірі жалп етіп құлап қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тыпыр-тыпыр етіп, тұра алмай жатыр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Аяғын серейте қарыстырып бір ышқынды да, қаз өліп қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– О, құдай атсын! Пәле болды ғой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Енді қайттік? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Ешкім көрген жоқ. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Күркеге апарып, пісіріп жейміз. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қазды алып, соқтырып отырып, күркемізге келдік. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Келсек, мына қызыққа қараңыз, күркеміздің іші тағы да әптер-тәптер. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Азық-түлігімізді салып, аузын буып, тығып кеткен дорбамыз пәре-пәресі шығып, жыртылып жатыр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірдеңе нанымызды жеп, картобымызды шашып кетіпті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Бұл, мен білсем, түлкі сұмпайының істеп жүргені, – деді Сұлтан. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қарнымыз әбден ашып кетіп еді, ас істеп ішудің қамына кірістік. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтан бұрқылдатып қаздың жүнін жұла бастады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен шепшек теріп, от жақтым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қаз семіз екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтекең теңкитіп, сирағынан ұстап, үйітіп отыр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бас-аяғы бір сағаттай уақыттың ішінде сүзе-сүзе көмейіне жеттік. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ұстаған балығымыз бір шөмеле болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Енді міне, Сұлтан екеуміз пейіштің нақ төрінен орын алғандай отты маздатып жағып тастап, жетісіп балық пісіріп жеп отырмыз. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Нан, тұз, балық асып жейтін ыдыс ала келмегенімізге өкінеміз. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтекең кепканы теріс айналдырып киіп алған. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бір жақ қабырғасы қап-қара болып, қарылып піскен ыстық балықты күйелеш-күйелеш ұртына жөнелтіп жатып: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қара Көже айтшы, осылай өмір сүрген жаман ба, – деді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен ойымдағыны айттым: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Рақат, нағыз рақат. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Ендеше оқу оқып не азабым бар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Таста оқуды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Онда мені мамам өлтіреді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Өлтірмей қалсын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кісі өлтірудің оңайын-ай, ә. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұрнағы жылы жөкем де маған: оқуды тастайтын болсаң, жота теріңнен таспа тілмесем неғылсын, онда екі қолымды төбеме қойып беземін сенен деп, ант су ішуші еді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сол да түк істеген жоқ қой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Белбеуімен жотама екі осқанда, өзенге қарай тұра жүгіріп ем, екі көзі шарасынан шығып, өзінің зәресі ұшты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Артымнан қуып жетіп, құшағына алып: оқымасаң, оқымай-ақ қой, әйтеуір тірі жүр қу жалғыз деп, аймалап, сүйіп, үйге әкелді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Содан бері қарай ләм деп, аузын ашпайтын болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ал егер мамаң саған қол тигізетін болса, онда милицияның тұра өзіне жүгір. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Баланы ата-анасы ұрсын деген заң жоқ бізде. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұл үшін олардың көкесін танытып жібереді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Мамам мені өлтіреді» дегенім, әрине, жай сөзім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мүмкін, сәби кезімде ұрса, ұрған шығар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірақ ес білгелі ол маған қол тигізіп көрген емес. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қандай реніші болса да сөзбен айтады, қас-қабағымен білдіреді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қымс етсе, «әй тоқмаш жейсің!», «тоқмаш берем!» деп, күш көрсететін ол әжемнің әдеті ғой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірақ оның «тоқмашы» да жапырайған аузынан ұзап көрген емес. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оқуды тастау менің пәруейімде жоқ нәрсе. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Жоқ, мен оқуды тастай алмаймын, – дедім үзілді-кесілді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Оның да дұрыс екен, – деп иланды Сұлтан. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сен оқуды тастасаң, маған ілесіп тастады деп, екеуімізді бірден қудалап пәле қылады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оқи бер. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оқудың түбіне сен-ақ жет. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мүмкін кейін дырдай бастықтың бірі болып шығарсың. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сонда маған шапағатың тиер. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Машинаңды бере тұршы деп, барсам, қалайша бермейсің. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Мен бастық болмаймын, – дедім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Енді кім болсаң? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен өзімнің үлкейгенде жазушы болатындығыма кәміл сенемін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірақ тап қазір Сұлтанға немесе басқа біреуге солай деп айтып көрші, – жатып кеп келеке қылады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Кім болатындығымды өзім білем. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Біраз қаужаңдап әлденіп алғаннан кейін Сұлтан екеуміз балықтарды соя бастадық. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Күн кешкіріп, тоғай ішін көлеңке басып кетті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ызыңдаған біз тұмсық сармасалар көбейді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Балықтың ішін жарып жіберген бетте Сұлтан оның торсылдағын алып, тарс еткізіп, маңдайына бірді соғып қалады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Өстіп-өстіп оның маңдайы сап-сары ала болып боялды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтан кенет: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қара Көже, қарақшы болғың келе ме? – деп сұрады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қайтіп? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Осы араның бір жерінен көрінбейтін етіп күрке жасап аламыз. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Балықты мол етіп кептіріп жайып тастаймыз. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кейде мүмкін, жолға шығып, кісі тонаймыз. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұрынғы қарақшылар қайтіп өмір сүрсе, біз де сөйтеміз. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Біздің ыдыс-аяқ, мылтық ештеңеміз де жоқ қой? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Оның бәрін үйден әкеліп аламыз, – деді Сұлтан. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Бұл бір керемет болар еді ғой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Мен оқуды қайтемін? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Оқуыңды оқи бер. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Біз күндіз емес, түнде қарақшылық істейміз. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтанның идеясы мені қызықтырып жіберді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Иә, бұл шынында да, ғажап болар еді-ау. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Шіркін, бір түнде Жанарды да ұрлап әкелер едік. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ол бізге ас пісіріп, кірімізді жуып берер еді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Балықтарды сойып болғаннан кейін әдемілеп тұрып шыбыққа тіздік. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Содан кейін маңайдан күрке жасайтын ыңғайлы жер іздей бастадық. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ондай ыңғайлы жер судың дәл жағасынан табыла кетті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ит тұмсығы батпайтын жыныс көк талдың арасы. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Талдың желкілдеген ұштарын шырмай, айнала тоқып тастап едік, іші ұядай ғана әдемі қуыс пайда болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оның оймақтай аузынан бір кісі еңбектеп азар сыяды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Үңгірге Сұлтан рақаттана қарап тұрып: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қарашы, Қара Көже, тамаша емес пе. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұл арада жүз жыл тұрсаң да, төбеңнен дәл келіп түспейінше, жан адам таба ала ма? – дейді. |