Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ойланамын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Иә, шынында да... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кенет көзім бақырайып, тынысым бітіп қалғандай болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мәссаған! Әкем-ау, мынауым Абай өлеңі ғой! Дәл өзі. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Айттым сәлем қаламқас» деп басталатын Абай атамыздың өлеңі. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әркімнен ұрлап-қарлап ақын болу деген менің ойым түгіл түсіме кірмейтін сұмдық нәрсе. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Өзімнің мына қылығыма төбе шашым тік тұрып кеткендей болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әрине, ұрлық дейді бұның атын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жай ұрлық емес, әдеби ұрлық. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оны әлгі... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
не деуші еді... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
бірдеңе деген термині де бар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әлгі арада ұшып түрегеліп, Абай атамнан ауысып кеткен шумақты сызып тастамақ болып бір тұрдым да, тағы ойға қалдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұған, біріншіден, дәптер былғанады. Ал, екіншіден, Абай болса, ұлы ақын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен тәрізді жас талапкер оның бір шумақ өлеңін кәдеге жаратқан екен, одан ұлы ақынның шалқар мұрасы, немене, азайып қала ма? Мен оны бәрібір, баспаға ұсынып жатқан жоқпын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сондықтан тұра берсін, сызбаймын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сайып келгенде, Абай кім, мен кім? Екеуіміз де қазақпыз, екеуіміз де ақынбыз. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ақын – ақынға қарайласпасын, жәрдемдеспесін деп, еш жерде жазылмаған. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
ОН ҮШІНШІ ТАРАУДА |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Қызыл бұзау» деп атаса да болар еді |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оқу жылы басталатын мезгіл жақындап қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Биыл алтыншыға барамын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Орта мектепті бітіргенге дейін әлі де болса төрт, төрт емес-ау сойылдай бес жыл бар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ой, қандай ұзақ. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Адам болып шығу деген ойлап отырсаң машақат нәрсе екен ғой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оқулықтарымның бәрін дайындап қойдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мамам Қайыпжан шоферге ақша беріп жіберген екен, Алматыдан ол су жаңа форма әкеліп берді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Амандық болса, бірінші сентябрь күні Қожекең жарқ етіп, көшеге бір-ақ шығады сонымен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Енді оқу жылының басталуын шыдамсыздана күтемін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Адам деген қызық қой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оқып жүргенде, демалысты аңсайсың. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Енді міне, демалыста жүріп, оқуды сағына бастадым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жаздыгүні қыс болса екен дейсің, қыста жазды көксейсің. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұл неліктен, а? Адам баласының бабын қалай табуға болады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Дегенмен менің оқуды аңсауымда сап-салмақты себеп бар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оқу басталды деген сөз – Жанармен бірге боламын деген сөз. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Айтпақшы, ұмытып барады екенмін ғой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бүгін лагерьдің жабылатын күні деген. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Олай болса, Жанар келеді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ура, Жанар келеді! Жанар! |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қожатай, үйдемісің? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Мүмкін, үйде шығармын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қарап көріңіз, – деймін қыздардай сызылған үнмен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Үйде болсаң, әлгі қызыл бұзауды тауып әкеп, қораға кіргізіп қойшы. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мына ыстықта енді ол жайылар деймісің. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Егер үйде болмасам қайтем? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Үйде болмасаң да бар, – деп әжем шорт кеседі. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен оның қитығына тие түсуге құмармын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Үйде болмасам, қалай барам? Сіздің жұмсағаныңызды естіген жоқпын ғой? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Әй, қылжақтамай бар деймін, бар деген соң. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Айталық бармадым, әже. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Онда не болады? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Бармасаң тоқмаш жейсің. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Піскен тоқмаш па, шикі тоқмаш па? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Менің қылжағым тойғыза бастағандықтан әжем енді үндемейді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұзаулар жайылатын жаққа қарай жайлап басып келе жатырмын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Лүп еткен леп жоқ, қапырық. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Күннің бір шоқ ыстығы менің шекеме жабысып қалғандай күйдіріп, тесіп барады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қызған жерді сипалап, басып-басып қоямын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Шошқаның жалындай сояу қайратты шашым алақаныма ып-ыстық болып басылады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Селоның шетіне шығып қалып едім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сол кезде қарсы алдымнан шаңды бұрқыратып зырлап келе жатқан жүк машинасы көрінді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сұлтекең оны-пұны затпен әуестенбейді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оны сен біліп қой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кенет алдымыздағы өзекшеде атын жаяу жетелеп, қой жайып тұрған қойшы көрінді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтекең менің қолымдағы қаракөлді жалма-жан жұлып алды да, артындағы былғары сумкаға сүңгітіп жіберді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Дымың ішіңде болсын, Қара Көже. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Лүп етіп, қауіп көлеңкесі жүгірді менің көңілімде. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Мына қу бұны әлгі үйден жымқырып кеткеннен сау ма екен». |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қойшы соқпақ жолдың дәл үстінде тұр екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жақындап келіп байқадық: бүйрек бет, шоқша сақал, орта жастағы адам. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Басында күнге күйіп көнерген ақ қалпағы бар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Салаумалайком, қария. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Әлейкүмсалам. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Балалар, оттарың бар ма? Сұлтан қалтасынан сіріңке алып ұсынды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Шалдың жуан етіп орап, қалпағының бүкпесіне тығып қойған дайын шылымы бар екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Соны жалма-жан тұтатты да, қомағайланып сорып-сорып жіберіп, демін бір-ақ күрсініп шығарды: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Уһ, жетісіп қалдым ғой көсегең көгергірлер. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сіріңкем таусылып қап, бағанадан бері қаңсып тұр едім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қай колхоздың балалары боласыңдар? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтан мені шынтағымен түртіп қалды да: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Калининнің балаларымыз, – деп, өтірікті соғып қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен таң-тамашамын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Неге өтірік айтады? Өзіміздің «Жаңа өмірді» неге атамайды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Өй, «Калининнің балаларымыз» дегенің не? Неге өтірік алдайсың? – деп сұрадым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Әй, ақымақ Қара Көже. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қайдан білдің, мүмкін жаңағы біз қымыз ішкен үйдің қожасы Жұмағұл тап осының өзі шығар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қаракөлін жоқтап іздей қалса, қуып кеп, әкемізді танытпай ма? Ал енді бізді тауып көрсін сонау Калининге барып. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Менің мамам сауыншы болып істейтін бірінші бригада кезеңді асып түскен жерде, Қабанды деп аталатын ну қарағайлы жалпақ сайдың аузында екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұл өзі сырттан қарағанда бүтін бір ауыл тәрізді бірнеше боз үй, жаппа, шатырлар аралас он шақты түтін шоғырлана қоныс теуіпті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Олардан оқшауырақ, сырғауылдан айдап жасалған мал қора-жайлары көрінеді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Төбесіне желбіреп қызыл жалау қадалған, қабырғаларына қызыл матаға жазылып, ұран, плакаттар ілінген вагонқос, сірә да, бригаданың кеңсесі болу керек (Соңынан білдім, бұл әрі кеңсе, әрі қызыл бұрыш екен). |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Өзенге таман шеткерірек тігілген бір жаппаның қасында үш дөңгелекті мотоцикл тұр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жүрегім дір ете қалғандай болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Бұл тағы да Қаратай қу шығар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Дәу де болса, мынау мамамның жаппасы». |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ойлағаным келді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мамам есік алдында самаурын қайнатып жүр екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бізді көріп, таңырқай қарап тұрып қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтан онымен самбырлап амандаса келіп тоқтады: |