Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Өзің қайтесің? Шалбарың түсіп кетпей ме? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Түспейді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қайыспен байлап алам. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен Дәулетті неге екенін аяп кеткендей болдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оның ең соңғы белбеуіне дейін тонап әкету оңбағандық болар еді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Керегі жоқ, хош бол. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Дәулет амалсыз қоштасқандай ыңғай танытты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Хош болыңдар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Дереу атқа қондық та, үш итті улатып-шулатып жөнеле бердік. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ақтөс төбет аттың омырауына шапшып, сұңғыла қара қаншық құйрығынан тартқылап, иттік мінездерін тағы көрсете бастады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтекең қара төбетті қамшымен тұмсыққа бір тартуға құштар болып, бастырмалатып келеді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірақ әккі төбеттің оңайлықпен ұрғыза қоятын түрі жоқ. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қамшының ұшы жетер-жетпес жерден арс-арс етіп, өршеленіп, қалмай келе жатыр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен артыма бұрылып қарасам, көкжасыл кепкасы қалқиып, жейдесінің етегі өрге қарай таңқия түсіп, Дәулет саудагер үй сыртында бізді көзімен ұзатып әлі қарап тұр екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
ТОҒЫЗЫНШЫ ТАРАУДА |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Не жөнінде айтылатынын оқып шығып өздерің білесіңдер |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қара Көже, қарашы мынаған. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Мұны қайдан алдың? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Тамаша малақай болмай ма? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтанның қолындағы көк қаракөл аспаннан түсті ме, қайдан пайда бола қалды? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ұстап көрсем, жібектей мап-майда. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Илеуінде мін жоқ, ақ қағаздай. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Әй, мұны қайдан алдың? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Құдай берді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Егер құдай тағала пендесіне бірдеңе бере қалғандай болса, ондай мейірімділігін Сұлтаннан бастай қоймас. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Жөніңді айтшы, бұл қайдан пайда болды? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Өзі ұнай ма саған? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Әдемі екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сұлтекең оны-пұны затпен әуестенбейді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оны сен біліп қой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кенет алдымыздағы өзекшеде атын жаяу жетелеп, қой жайып тұрған қойшы көрінді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтекең менің қолымдағы қаракөлді жалма-жан жұлып алды да, артындағы былғары сумкаға сүңгітіп жіберді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Дымың ішіңде болсын, Қара Көже. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Лүп етіп, қауіп көлеңкесі жүгірді менің көңілімде. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Мына қу бұны әлгі үйден жымқырып кеткеннен сау ма екен». |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қойшы соқпақ жолдың дәл үстінде тұр екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жақындап келіп байқадық: бүйрек бет, шоқша сақал, орта жастағы адам. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Басында күнге күйіп көнерген ақ қалпағы бар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Салаумалайком, қария. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Әлейкүмсалам. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Балалар, оттарың бар ма? Сұлтан қалтасынан сіріңке алып ұсынды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Шалдың жуан етіп орап, қалпағының бүкпесіне тығып қойған дайын шылымы бар екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Соны жалма-жан тұтатты да, қомағайланып сорып-сорып жіберіп, демін бір-ақ күрсініп шығарды: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Уһ, жетісіп қалдым ғой көсегең көгергірлер. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сіріңкем таусылып қап, бағанадан бері қаңсып тұр едім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қай колхоздың балалары боласыңдар? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтан мені шынтағымен түртіп қалды да: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Калининнің балаларымыз, – деп, өтірікті соғып қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен таң-тамашамын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Неге өтірік айтады? Өзіміздің «Жаңа өмірді» неге атамайды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Өй, «Калининнің балаларымыз» дегенің не? Неге өтірік алдайсың? – деп сұрадым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Әй, ақымақ Қара Көже. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қайдан білдің, мүмкін жаңағы біз қымыз ішкен үйдің қожасы Жұмағұл тап осының өзі шығар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қаракөлін жоқтап іздей қалса, қуып кеп, әкемізді танытпай ма? Ал енді бізді тауып көрсін сонау Калининге барып. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Менің мамам сауыншы болып істейтін бірінші бригада кезеңді асып түскен жерде, Қабанды деп аталатын ну қарағайлы жалпақ сайдың аузында екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұл өзі сырттан қарағанда бүтін бір ауыл тәрізді бірнеше боз үй, жаппа, шатырлар аралас он шақты түтін шоғырлана қоныс теуіпті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Олардан оқшауырақ, сырғауылдан айдап жасалған мал қора-жайлары көрінеді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Төбесіне желбіреп қызыл жалау қадалған, қабырғаларына қызыл матаға жазылып, ұран, плакаттар ілінген вагонқос, сірә да, бригаданың кеңсесі болу керек (Соңынан білдім, бұл әрі кеңсе, әрі қызыл бұрыш екен). |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Өзенге таман шеткерірек тігілген бір жаппаның қасында үш дөңгелекті мотоцикл тұр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жүрегім дір ете қалғандай болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Бұл тағы да Қаратай қу шығар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Дәу де болса, мынау мамамның жаппасы». |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ойлағаным келді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мамам есік алдында самаурын қайнатып жүр екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бізді көріп, таңырқай қарап тұрып қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтан онымен самбырлап амандаса келіп тоқтады: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Амансыз ба, Миллат тәтей. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Балаңыз ат таппай қаражаяу отыр екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Міне, міңгестіріп алып келдім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Есік алдындағы мотоциклді мен бірден таныдым – Қаратайдікі. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жаппаның ашық тұрған есігінен үп-үлкен керзі етік киген аяқ көрініп жатыр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оның да иесі сол бір адам. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Көсіліп жатқан аяқ біздің дабырымызды естіп, бүгіліп жинала түсті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Лагерьге бармадың ба? – деп сұрады мамам менен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Жоқ. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Біздің мына ала бөтен жүрісімізді ұнатпады-ау деймін, мамамның қас-қабағы салқын еді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтан соны аңдады ма, түспеді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Ертең келем. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен саған ат тауып әкелем, – деді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Мақұл. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтан кеткен соң мамам: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Өзіңе серік болатын адамды жаңа тапқан екенсің. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұл сені бір күні батпаққа жығып кетер, – деді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Өз жөнімді мен өзім білем, – дедім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Иә, біліп жүрсің. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жаппаға кірдім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Төр алдында шынтақтап Қаратай жатыр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Осылай қарай жұмыста жүріп, тартып отырған болу керек, үстінде май-май көне комбинезон. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірақ тікендей болып, сояулап тұратын сақалы бүгін жып-жылмағай. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қаратай еңсесін көтеріп малдас құрып отырды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әдетінше шекесін қасып-қасып алып, ұртына күлкі қыстыра сөйлеп, менімен жылы амандасып, іші-бауырыма еніп барады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Жайлауға демалайын деп келдің бе? Дұрыс болған. Мұнда қымыз мол, рахат емес пе, – деді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Үшеуміз отырып, шай іштік. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Шайдан соң мамам сиыр саууға дайындала бастады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қаратай хош айтысты да, мотоцикліне отырып, кетіп қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Көк шалғынды жапыра қап-қара етіп із тастап, жолсызбен зырғып бара жатқан оның соңынан мен бірғауымға дейін қарадым да тұрдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– «Япыр-ау, бұл неге келе береді? Не керек оған? Бәрібір мамам оған ешқашан да күйеуге шықпайды ғой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ал егер шыға қалса...». |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұл ойым маған құбыжықтай қорқынышты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оны басыма жолатпауға тырысам. |