Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дағды мен икемділіктен әдеттерді айыра білу керек. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Әдеттер де әрекеттің автоматтанылған кұрамдары. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бірақ мұның дағдыдан айырмашылығы мынада: әдетте қимыл-қозғалыстарды орындауға адам үнемі дайын болып, оны қажетсініп тұрады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мәселен, адам күн сайын беті-қолын жуып тұруға әдеттенгендіктен осыны ылғи да қажетсінеді, мұны істемесе, көңілі көншімейді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дағдыны қалыптастыру үшін адам сан peт жаттығады есепсіз қайталайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Егер де адам өзіне ұнамсыз дағды қалыптастырып және бұған көп уақытын жіберіп жатса, мұның өзі өте ессіздік болар еді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сондықтан да дағдылар пайдалы, пайдасыз болып бөлінбейді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Өйткені оның қай-қайсысы да пайдалы. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ал, әдеттің ұнамды, пайдалы түрлерімен қатар ұнамсыз, зиянды түрлері де кездеседі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ұнамды әдеттерге: жүйелі түрде еңбек ете білу, қызмет орнын ұқыпты ұстау, тұрмыстағы мәдениеттілік, гигиеналық әдеттер т.б. жатады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл адамның өмірі үшін аса қажет нәрселер. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ұнамсыз әдеттерге: орынсыз ысқыру, қарандашты ауызға салу, тісін үнемі шұқылап отыру, столда отырып аяқты селкілдету, сөйлегенде қыстырма сөздерді қолдану, қолы қалтасында, аузында шылымы тұрып, жұртқа кезек бермей сампылдап сөйлеу т. б. жатады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Әдеттердің соңғы ұнамсыз түрлері жөнінде халық "Әдет - әдет емес, жөн әдет" деп өте дұрыс айтқан. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Расында да бізге керегінің өзі пайдалы әдеттер. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Үйреншікті әдет болмайынша, адамның істеген ісінің берекесі де болмайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Егер адам: өзінің бойына сіңген әдетіне байланысты қимылдаса, оның ісі оңайианып, көңілі рахат тауып отырады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Үйреншікті әдет адамның табиғи қылығы сияқты бойына сіңіп кетеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
"Ауру қалса да, әдет қалмайды'' деген нақыл осы сөзден шықса керек. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Әрине, мұны тіке өз мағынасында түсінбеу қажет. Бұл жерде үйренген әдеттен құтылу қиын екені жөнінде айтыльш отыр. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Әдеттердің тезірек қалыптасатын кезеңі - балалық шақ, әсіресе, мектепке дейінгі дәуір. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Балалардың кез-келген нәрсеге еліктей бергіштік қасиеті кейде ұнамсыз әдеттердің қалыптасуына себеп болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мәселен, кейбір отбасында бала үлкендерге еліктеп шылым шеккісі, шарап ішкісі келіп тұрады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ата- аналар мен мұғалімдер балаларда ұнамды әдеттерді қалыптастырып, зиянды әдеттерден баланы арылту жағын қарастыруы қажет. Атақты ағылшын драматургі В. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Шекспир: «Жақсы әдет жақсылыққа бастайтын періште» десе, орыс педагогі К. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Д. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ушинский: «Жақсы әдет өсімге берген ақша, адам өмір бойы соның өсімін пайдаланады, жаман әдет борыш, адам өмір бойы сол борыштың өсімінен азап шегеді»,- дейді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ал, ежелгі үнді мақалында былай делінген: «Қылық ексең - әдет орасың, әдет ексең - мінез орасың, мінез ексең - тағдыр орасың». |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сөйтіп, дағды мен әдет адамның мінез-құлқының фундаменті болып табылады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дағды мен әдеттің негізінде мінез қырлары қалыптасады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Жақсы қалыптасқан дағды мен пайдалы әдет адамның оқу материалдарын, еңбек әрекеттерін тез игеруіне мүмкіндік береді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
3. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Іс-әрекет түрлері. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Адамдардың дүниетанымы ұжымшылдықты, гуманизмді, оптимизмді (жарқын болашаққа сену) дәріптеп қоймай, әр адамды дүниені қайта құру жолындағы жанкиярлық күреске баулиды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Тұлғаның дүниетанымы белгілі бір идеологияның ықпал етуімен қалыптасады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дүниетаным тұлғаның мінез-құлқы мен іс-әрекетінін жоғарғы реттеушісі қызметін атқарады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дүниетанымның беріктігі адамның бойында айқындық пен орнықтылық сезімін туғызады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дүниетаным тұлғаның мінезін орнықты да табанды ете отырып, оның жалпы бағыттылығын, мақсаттылығын айқындап қана қоймайды,- ол адамның бүкіл бет-бейнесінен, мінез-құлқы мен іс-әрекетінен, әдеті мен бейімділігінен, осы сияқты барлық бітім болмасынан да айқын аңғарылып тұрады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дүниетанымның мынадай сапалары болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
1) #бірінші# мазмұндылығы мен ғылымилығы; |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
2) #екінші# жүйелілігі және мақсаттылығы; |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
3) #үшінші# логикалық дәйектілігі мең дәлелділігі; |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
4) #төртінші# жалпылау дәрежесі мен нақтылығы; |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
5) #бесінші# іс-әрекетпен жане мінез құлықпен байланыстары. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дүниетанымның мазмұндылығы мен ғылымилығы адамды білімінің байлығы мен тереңдігі жағынан сипаттайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Тек ғылыми дүниетаным ғана адамды ырымшылдықтан, табиғат пен қоғамның қауіпі алдында қорқу мен сенімсіздіктен құтқарады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дүниетанымның ғылымилығы адамның өмірде өзі басшылыққа алып жүрген принциптерінің терең, түсінілгендігінің белгісі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Тұлғаның іс-әрекетінің мәселелері, көзқарастары үйлесім тауып, жүйелі құрылса дүниетаным жүйелі және мақсатты болмақ. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мұндай дүниетанымға ие болған адам нақты өмірлік позиция ұстанады, көздеген мақсатына жетеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Керісінше, дүниетанымы іштей қарама-қайшы адам көбіне құбылыстарды бағалауда жағымсыз мінез-құлықтар, дәйексіздік танытады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Көзқарастар жүйесі ретінде дүниетаным қашан да жалпылама болып келеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дүниетаным сапаларының дұрыс үйлесімі келе-келе тұлғаның терең сеніміне айналады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Адамның аддына қойған мақсатының айқын болуы, дүниетанымының өмірмен байланыстылығы берік сенімнен туады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сенім мен дүниетаным қатарласып жүрсе ғана адам санасы нұрлана түседі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Берік сенім жоқ жерде тыңғылықты дүниетаным да, тұрақты мінез-құлық та болмайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сенімі қалыптаспаған адамның шындықтың жай-жапсарын дұрыстап айыруға, өмірден өз орнын дұрыс таңдай алуына да шамасы жете бермейді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оны өмір толқыны біресе анда, біресе мында соқтықтырады да, мінез-құлықын көлденеңнен кез келген кездейсоқ жағдайлар билеп кетіп отырады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сенім дегеніміз - адамның өмірде өзі ұстанатын принциптері мен мұраттарына терең әрі негізделгең нанымы. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Кімде кімнің идеялары өз сезімі мен еркімен тоғысып жатса, кім де кім өз принциптеріне кереғар келетін қылықтардан бойын аулақ ұстаса, сол адамның сенімі зор болып саналады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сенімі зор адам дегеніміз - өзінің көзқарастары мен ісін қорғап қала алатын, өз борышын өтеу жолында құрбандыққа бас тігуге әзір, жаны жайсан, жігерлі адам. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сенім жоғалған жерде тіршіліктің мәні де шамалы. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сенім, пікірталас, көзқарас қақтығысыңда, ынтымаққа кең жол ашылғанда ғана шыңдала түседі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Тұлғаның психикасын нұрлаңдыратын қасиеттің енді бірі - мұрат (идеал). |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл - адамның өзіне өмірден өнеге іздеуі, біреуді ардақ тұтып, қастерлеуі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мұрат - адамның алдына қойған ең ардақты, ең асыл мақсаты. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Адам осыған жету үшін қолдан келгеннің бәрін пайдаланады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Өзін тәрбиелеуге кіріседі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Барлық күш-жігерін соның соңына сарп етеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мұрат өмірді бейнелейді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дұрыс мұрат болмыста бар нәрселердің барлық жақсы жақтарын жалпылау нәтижесінде пайда болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Демек, нақтылы адамның мінез-құлқы мен іс әрекеті оны өзіне үлгі тұтқан басқа бір адам үшін мұрат санала алады екен. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мұрат дүниетаным, айқын сенім, сөз бен істің байланысы бар жерде ғана болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оқушыларды асыл мұраттар рухына тәрбиелеу мектеп мұғалімдерінің де басты міндеттерінің бірі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Тақырып бойынша бақылау сұрақтары 1. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Тұлға, индивид, даралық дегенді қалай түсінесіздер? 2. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Жеке тұлғаның қалыптасуында сенім мен мұрат қандай маңыз алады? 3. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дүниетаным сапаларын атаңыз? 4. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қажеттілік дегеніміз не, оның қандай түрлері бар? 5. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қызығудың қандай түрлері бар? 6 дәріс: Тұлға және топ, ұжым. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қарым-қатынас психологиясы Жоспар: 1. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Топ және ұжым туралы түсінік. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Топтың түрлері 2. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қарым-қатынас психологиясы 3. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Топтағы адамдардың қарым-қатынасы 1. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Топ және ұжым туралы түсінік. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Топтың түрлері. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Топ және ұжым дегеніміз не? Бұл адамдардың тіршілік қажетін өтеу үшін бірлесу. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Адам қоғамнан тыс өмір сүре алмай А. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
С. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Макаренконың айтуынша ұжым бұл – бұл мақсат мүдделері, көзқарастары ортақ белгілі бір салт дәстүрі бар, өзін-өзі басқара алатын әлеуметтік адамдар тобы. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Топтың жоғары дәрежеде ұйымдасқан түрі ұжым деп аталады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ұжым адамдардың тобы болғандықтан, оған топтың белгілері тән. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Алайда ұжымның топта жоқ белгілері де болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сондықтан қандайда болмасын ұжымды топ деп атауға болады, ал топтың бәрі бірдей ұжым бола алмайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ұжым байланысына қарай контактілі және негізгі ұжым болып бөлінеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Контактілі ұжым – ол ұжымдық белгілірі бар бастапқы топ. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Негізгі ұжым контактілі ұжымдардың бірігуі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мысалы, студенттер тобы контактілі ұжым, ал факультетті негізгі ұжым деп қарауға болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Тұлға ұжымнан оқшау болмайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ол ұжымның басқа мүшелерімен байланыста болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Топтардың өзі шартты және нақты болып 2-ге #екіге# бөлінеді. |