Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Дариғаның мұндай әңгімелері көп болатын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Оның сөзіне сенсем дүниеде қыз құрып қалғандай маған көз салмайтын жігіт жоқ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Дариға солардың біреуін де маған тең көрмей, сыртымнан қызғыштай қорып жүреді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әлде, «ит қорыған жерге өш» деп, жас жеңгем қорғаштаған сайын олар да маған ынтыға түсе ме екен? Ал, жігіттерді қайдам, бірақ Дариға жеңгем мені жігіттерден қорып, сақтандырып жүріп-ақ сызаттап жаңа тепсініп келе жатқан сезімімді қоздырып, табиғатымды ертерек оятты |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әрине, қыз балаға «ана жігіт, мына жігіт» деп құлағының құрышын жей берсе |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
түнде төңбекшисің |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мен өзім сырт көзге тұйық, сабырлы бала саналғанмен ішімде талай пәле жатты |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Он алтыға қарағасын-ақ қабағымның астынан жігіттерді сынап отыратын әдет шығардым |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Дариға айтып жүрген жігіттерге де өз көзқарасым болды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Олардың пейілін көзі жіті жеңгемнен бұрын-ақ аңғарып қалатынмын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бірақ сыртыма шығарып сыр білдірмесем де іштей әрқайсысын өзіме өлшеп көрем |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қайсы біреуіне«кет әрі» де емес сияқтымын, әйтсе де әзірге көңілім жыға құлаған біреу жоқ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Басқа, өзге біреуді күтем |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Кімді күтетінімді анықтап білмесем де, әйтеуір бір аңсайтын адамым бар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Менің күткен адамым тап бір күтпеген жағымнан кездесті |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жалпақ, былғары белбеу буынған әскери қоңыр көйлегінің жағасында қызыл сырлы төрт бұрышты екі кубигі бар командир жігітті көріп жүргенмін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Шыққан негізі осы өзіміздің ауданның Ақкиізі, елге демалысқа келіп жүр дегенді естігем |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Келсе қайтейін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Өзі орта бойлыдан жоғары, былай тұлғасы сымбатты |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сопақшалау келген бет-бітімі де тым жақсы, быттиыңқырап тұрғаны болмаса дөңгелек қой көзі де сүйкімді, бірақ кішілеу пісте мұрнының астындағы дүрдиген ерні |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
күлгенде күрек тістері көрінеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Өзге қандай қасиеті барын кім білсін, бірақ қалай мақтасаң да сұлу жігіт деп айта алмайсың |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Менің онымен ісім де болған жоқ еді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Былай енді тосын кісі болған соң |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
көз астымен сынап қарағаным бар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сөйткенше бір үйде жүзбе-жүз кездесіп қалдық |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Зәуреш деген өзіммен бірге оқитын құрбымның үйіне барғанмын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әлгі командир сол үйдің жақын жиендері екен, сәлем беруге келіпті |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бәзбен жылы амандасып, Зәурешті біледі ғой, менің жөнімді сұрады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Пәлендей еш нәрсесі жоқ, мен де қысылмай еркін сөйлестім |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сонымен тарап кетіп едік |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
кешке кинода тағы кездестік |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Енді тіпті ескі танысша еркін келіп қасымызға отырды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әуелде менің ойым алаңсыз болатын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бар пәлені бастаған Дариға жеңгем болды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ол әдетінше айтам деген жаңалығы кеудесіне сыймай, мойнымнан құшақтап алып: |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Қыз-ау әлгі демалысқа келген кәмәндірді көрдің бе? — деді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Көрдім |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Көрсең жаным-ау не бітіріп жүрсің? Жұрт деген тағы гу-гу етеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Өзі әлі үйленбепті |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Тұқымы да Ақкиіздің ішіндегі дырауы көрінеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Осы жолы құр кетпейді деседі |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Я-я жай келіс емес, қалыңдық іздеп келіпті дейді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Іздесе қайтейін? |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Дариға жеңгем: «денің сау ма»? дегендей бетіме үрпие қарады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Қыз-ау, не дейсің сен? Бүкіл аудан аузын ашып отырған жалғыз жігітті |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Қойшы, Дариға-ай, ерні көнтиген, көзі быттиған біреуді соншама |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Қыз-ау, есің дұрыс па? Қазақ айтқан емес пе «ат ерінді, ер мұрынды келсін» деп |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Мұның мұрны кішкентай, ерні үлкен ғой |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Е, болса ше? — деп өз екпінімен кете берді де, кенет сөз мағынасын түсініп, өз ағаттығына күліп жіберді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Түһ, сен де |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Оның ернін қайтесің |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Құдай беріп қолыңа түссе, әлі-ақ ерттеп мініп аласың ғой |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Осыдан-ақ Дариға жеңгемнің тағаты таусылды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ауданға демалысқа келген командир туралы күніне бір емес екі-үш хабар әкеледі |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Және бір нәрсе естіп келген сайын жерден жеті қоян тапқандай қуанып, маған айтқанша шыдай алмай жарылып кете жаздайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сөйтіп Дариға жеңгем оның туған-туысқанын, нағашы-жекжатын түгендеп берді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Содан соң қай күні қайда болғаны, не айтқаны, кімдердің оған қай қызды лайықтап жүргені — оны да түгел анықтап берді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Және сөз аяғында ылғи: «өзін жеңіл жүріске қимаймын, сабырлы көрінеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Уақытың келді, бағың жанса сенің теңің сол ғой» деп күрсініп, арман қылып алдымнан көлденең тартып қояды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Байқаймын, жалғыз Дариға емес, ауданға тосыннан келген жас командирге көп-ақ жұрт қызыға қарайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Көз үйренген көптің бірі емес, дырдай командир, алыстан, тіпті қиырдан келген |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Басқа қасиетін қойғанда осынысының өзі-ақ талай әңгімеге азық |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бойдақтығы және бар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Онысы да көп ықыласын қоздыра түседі |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сондай адаммен қатар жүрудің өзі кісіге әжептәуір мәртебе |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Содан болар Қасымбекпен ойламаған жерден кездесе бергенімді, оның қасында жиірек болғанымды ерсі көргенім жоқ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Және өзінің мінезі де жайлы екен — кісіні ұялтатын қытықты сөздерге бармайды, кейбір жігіттер сияқты «қарындас» деп сызылып бастап, «жас-жастың тілегі бір, жібектің түйіні бір» деп суыртпақтамайды, мен көрмеген алыс жердің, тілі, әдеті басқа елдердің әңгімесін шертеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Көргені көп, кісіні жалықтырмайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Адам алғашқыда кісінің көп жақсылығын байқамайды екен |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бір қарағанда кей кісінің сырт кескіні сонша оғаш көрінетіні бар, бірақ жақын араласып үйренісе келе байқасаң пәлендей түгі де жоқ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қайта |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қасымбек те алғашқыда дүрдиген ерні бір-біріне жуыспайтын аңқиған ашық ауыз сияқты көрініп еді, сөйтсем тіпті де олай емес, түріліңкіреп тұрған қалың ерні сақа жігітке аңқау баланың әлпетін беріп, сондай бір сүйкімді көрсетеді, кішілеу дөңгелек көзі быттиыңқырап тұрғанмен нұры жұмсақ, кісіге мейрімді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Алғашқыда түсі суық әскер киімінің өзі-ақ жатырқатып тұрған осы жігітке аз күнде қалай бойым үйреніп, жақын тартып кеткенімді білмей қалдым |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Дариға жеңгем айтқандай «бүкіл аудан аузын ашып отырған жалғыз жігіт» менің қасымда көбірек жүргеніне мақтандым |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сөйтіп алаңсыз, әлденеге мәз болып жүргенімде бас-аяғы он күннің ішінде ауданның өсегі гу ете қалды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Алақандай ауданның орталығында жүрген-тұрғанның бәрі алақанда |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бір жігітпен екі рет сөйлесіп тұрғаныңды көрсе (обалына не керек біріншісіне онша мән бермейді) сөзге ілігіп жүре бересің |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ал мен болсам Қасымбекпен талай кездестім |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қасымбек және орыс арасында көп болған жігіт, именуді білмейді, мен де тартыншақтауды ұмытып кетіп, тапа-тал түсте көшеде талай сөйлесіп тұрдық |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Өткен — кеткеннің көрмегені жоқ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Осыны көрмесін нағыз бір өсек айтпайтын әйел болса да шыдай ма |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
«Құдай-ау, (ойбай-ау), әлгі Қамқа кемпірдің немересі Нәзира бар ғой |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
» Ар жағын қалай жалғап әкетуін әр әйелдің қиялының ұшқырлығы біледі |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сөйткенше Қасымбек қызметіне қайтып кетті |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Кетерде маған еш нәрсе айтқан жоқ, тек хат салып тұруға рұқсат сұрады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мен не дейін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
«мейліңіз» дедім |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Осылай қалың өсектің ортасында қалдым да қойдым |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Және менің жаныма ауыр тиетінін ескермей, сол өсектің көбін сырттан Дариға жеңгем әкеледі |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Өсек негізінен екі ұдай, екеуі де жорамал |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бірі «Қасымбек Нәзираны алатын бопты, екеуі сөз байласыпты» саяды, екіншісі |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
екіншісі құрсын, оның айтары жоқ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қасымбек кеткен соң көшеге шығуымның өзі қиындап кетті |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жұрттың сұқ көзі ылғи маған қадалатын сияқты, кейбір әйелдердің соңымнан сыбырласып қалып жатқандарын көріп, кірерге тесік таппай, жүрісімнен жаңылам |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бұрын сызылып тұратын жігіттер де енді еркінсіп, ащы мысқылмен сөйлейтінді шығарыпты |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
«Кіммен қара болсаң сонымен ақ бол» деп Дариға жеңгем де дегбірімді алып барады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
«Ақ болғанда» қайтейін? Енді амалым жоқ, Қасымбектің хатын жеңгеміз екеуміз асыға күтетін болдық |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Асыға күткен алғашқы хаттан амандық, саулықтан артық ешнәрсе табылмады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Дариға менің қолымнан алып,күбірлеп екінші қайыра оқып шықты |