Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Менің Дариға деген жеңгем бар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Күйеуі бізге үш атадан қосылатын , бірақ әкем атадан жалғыз болған соң, олардың үй іші бізге жақын араласып кеткен |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Денесі тығыршықтай, бойы сұңғақ болса да жұдырықтай шүйке бас, бет-бітімі де қуыршақтай кішкене ғана бір қарағанда әжептәуір әйел денесіне кішкентай ғана қыз баланың басын қондырып қойған сияқты |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Аузы оймақтай, кішкене ғана пісте мұрын, сызылған қысық көзі моншақтай жылтырайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Күйеуге шыққанына бес-алты жыл болса да көзі күлімдей жылтырап тұратын томпақ бетінен балалық табы кетпей-ақ қойды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Балалық кезіндегі мінезі де өзгермеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Содан болар, оның менен алты-жеті жас үлкендігіне қарамастан,екеуміз қатар өскен құрбыдай — сырымыз ашық болды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Дариға қазақтың салты бойынша менің атымды атамайды, бірақ меншіктеп ен салып, ат та қоймайды, жәй қыз-ау» дейді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ішіне сыймай баратқан жаңалығы, не өсегі болса, қасыма жүгіріп келіп, шымыр білегімен мойнымнан құшақтап алып: «қыз-ау, сен естідің бе?» деп ыстық лебімен құлағымды шарпып сыбырлай жөнеледі |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Оның демінен құлағым буланып, дымқыл тартып қалады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Кісі отырсын, мейлі оңаша болсын, маған айтатын әңгімесін сыбырлап бастайтын Дариғаның әдеті, бірақ сәлден кейін күбірге ауысып, одан қыза келе бөгде кісі отырса да елемей, дауыстап кетеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мен бүйірінен шымшып алғанда бейкүнә кескінмен бетіме үрпие қарап, таңырқап қалады да содан кейін өз қылығы есіне түсіп, сыртқа сүйрей жөнеледі |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Дариға қанша бала мінезді, аңқау көрінгенмен, біраз жыл оң жақта болған әйел емес пе, әжептәуір кекселігі де бар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әсіресе жігіт-желеңді жақсы таниды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Менімен қатар жүрген оқушы балаларды ол адам санатына қоспайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ал, сырттан қырындап көз тастаған ересек жастардың ешқайсысын қапы жібермейді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
«Қыз-ау, ана cap жалақтың ойы да тегін емес |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жоқты сылтауратып осы үйге екі-үш келді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Көзі жыпылықтап саған қарай береді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
О, түсіп қалғыр, МТС-тың шатөботы болғанға өзін әжептәуір әкім болдым деп шелтеңдеп жүр ғой |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Дәмесін қарай гөр шіріктің» |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
«Бүгін дүкенге бара қалсам, әлгі үрпек бас кішкентай қара бар ғой, Бекберген деген, сол алдымнан шыға келгені |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Өзің бері қарашы, қыз-ау, қайрылмасам да қалар емес, дүкеннен ере шықты |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
«Жеңге-ей» деп мияулап сызылады келіп |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
«Е, немене» дедім |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
«Жібектің түйіні бір, жас-жастың тілегі бір» деген, сізден бір қолқам бар еді» деп суыртпақтап келе жатыр |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Оның да көкейіндегісі сен екенсің |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
О, түсіп қалғыр, ол талайдың соңынан жүгірген, енді саған қарап әукесінің салбырауын қарашы |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ойбай-ау, бетім-ау, ол Қадырбай шалдың сарықарын боп қалған тоқалына да қол салыпты дейді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Құрсын, аулақ жүр дедім» |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Дариғаның мұндай әңгімелері көп болатын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Оның сөзіне сенсем дүниеде қыз құрып қалғандай маған көз салмайтын жігіт жоқ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Дариға солардың біреуін де маған тең көрмей, сыртымнан қызғыштай қорып жүреді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әлде, «ит қорыған жерге өш» деп, жас жеңгем қорғаштаған сайын олар да маған ынтыға түсе ме екен? Ал, жігіттерді қайдам, бірақ Дариға жеңгем мені жігіттерден қорып, сақтандырып жүріп-ақ сызаттап жаңа тепсініп келе жатқан сезімімді қоздырып, табиғатымды ертерек оятты |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әрине, қыз балаға «ана жігіт, мына жігіт» деп құлағының құрышын жей берсе |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
түнде төңбекшисің |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мен өзім сырт көзге тұйық, сабырлы бала саналғанмен ішімде талай пәле жатты |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Он алтыға қарағасын-ақ қабағымның астынан жігіттерді сынап отыратын әдет шығардым |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Дариға айтып жүрген жігіттерге де өз көзқарасым болды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Олардың пейілін көзі жіті жеңгемнен бұрын-ақ аңғарып қалатынмын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бірақ сыртыма шығарып сыр білдірмесем де іштей әрқайсысын өзіме өлшеп көрем |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қайсы біреуіне«кет әрі» де емес сияқтымын, әйтсе де әзірге көңілім жыға құлаған біреу жоқ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Басқа, өзге біреуді күтем |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Кімді күтетінімді анықтап білмесем де, әйтеуір бір аңсайтын адамым бар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Менің күткен адамым тап бір күтпеген жағымнан кездесті |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жалпақ, былғары белбеу буынған әскери қоңыр көйлегінің жағасында қызыл сырлы төрт бұрышты екі кубигі бар командир жігітті көріп жүргенмін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Шыққан негізі осы өзіміздің ауданның Ақкиізі, елге демалысқа келіп жүр дегенді естігем |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Келсе қайтейін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Өзі орта бойлыдан жоғары, былай тұлғасы сымбатты |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сопақшалау келген бет-бітімі де тым жақсы, быттиыңқырап тұрғаны болмаса дөңгелек қой көзі де сүйкімді, бірақ кішілеу пісте мұрнының астындағы дүрдиген ерні |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
күлгенде күрек тістері көрінеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Өзге қандай қасиеті барын кім білсін, бірақ қалай мақтасаң да сұлу жігіт деп айта алмайсың |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Менің онымен ісім де болған жоқ еді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Былай енді тосын кісі болған соң |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
көз астымен сынап қарағаным бар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сөйткенше бір үйде жүзбе-жүз кездесіп қалдық |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Зәуреш деген өзіммен бірге оқитын құрбымның үйіне барғанмын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әлгі командир сол үйдің жақын жиендері екен, сәлем беруге келіпті |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бәзбен жылы амандасып, Зәурешті біледі ғой, менің жөнімді сұрады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Пәлендей еш нәрсесі жоқ, мен де қысылмай еркін сөйлестім |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сонымен тарап кетіп едік |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
кешке кинода тағы кездестік |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Енді тіпті ескі танысша еркін келіп қасымызға отырды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әуелде менің ойым алаңсыз болатын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бар пәлені бастаған Дариға жеңгем болды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ол әдетінше айтам деген жаңалығы кеудесіне сыймай, мойнымнан құшақтап алып: |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Қыз-ау әлгі демалысқа келген кәмәндірді көрдің бе? — деді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Көрдім |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Көрсең жаным-ау не бітіріп жүрсің? Жұрт деген тағы гу-гу етеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Өзі әлі үйленбепті |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Тұқымы да Ақкиіздің ішіндегі дырауы көрінеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Осы жолы құр кетпейді деседі |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Я-я жай келіс емес, қалыңдық іздеп келіпті дейді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Іздесе қайтейін? |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Дариға жеңгем: «денің сау ма»? дегендей бетіме үрпие қарады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Қыз-ау, не дейсің сен? Бүкіл аудан аузын ашып отырған жалғыз жігітті |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Қойшы, Дариға-ай, ерні көнтиген, көзі быттиған біреуді соншама |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Қыз-ау, есің дұрыс па? Қазақ айтқан емес пе «ат ерінді, ер мұрынды келсін» деп |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Мұның мұрны кішкентай, ерні үлкен ғой |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Е, болса ше? — деп өз екпінімен кете берді де, кенет сөз мағынасын түсініп, өз ағаттығына күліп жіберді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Түһ, сен де |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Оның ернін қайтесің |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Құдай беріп қолыңа түссе, әлі-ақ ерттеп мініп аласың ғой |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Осыдан-ақ Дариға жеңгемнің тағаты таусылды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ауданға демалысқа келген командир туралы күніне бір емес екі-үш хабар әкеледі |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Және бір нәрсе естіп келген сайын жерден жеті қоян тапқандай қуанып, маған айтқанша шыдай алмай жарылып кете жаздайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сөйтіп Дариға жеңгем оның туған-туысқанын, нағашы-жекжатын түгендеп берді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Содан соң қай күні қайда болғаны, не айтқаны, кімдердің оған қай қызды лайықтап жүргені — оны да түгел анықтап берді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Және сөз аяғында ылғи: «өзін жеңіл жүріске қимаймын, сабырлы көрінеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Уақытың келді, бағың жанса сенің теңің сол ғой» деп күрсініп, арман қылып алдымнан көлденең тартып қояды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Байқаймын, жалғыз Дариға емес, ауданға тосыннан келген жас командирге көп-ақ жұрт қызыға қарайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Көз үйренген көптің бірі емес, дырдай командир, алыстан, тіпті қиырдан келген |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Басқа қасиетін қойғанда осынысының өзі-ақ талай әңгімеге азық |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бойдақтығы және бар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Онысы да көп ықыласын қоздыра түседі |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сондай адаммен қатар жүрудің өзі кісіге әжептәуір мәртебе |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Содан болар Қасымбекпен ойламаған жерден кездесе бергенімді, оның қасында жиірек болғанымды ерсі көргенім жоқ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Және өзінің мінезі де жайлы екен — кісіні ұялтатын қытықты сөздерге бармайды, кейбір жігіттер сияқты «қарындас» деп сызылып бастап, «жас-жастың тілегі бір, жібектің түйіні бір» деп суыртпақтамайды, мен көрмеген алыс жердің, тілі, әдеті басқа елдердің әңгімесін шертеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Көргені көп, кісіні жалықтырмайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Адам алғашқыда кісінің көп жақсылығын байқамайды екен |