Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
күздің сызы қойнынан кіріп, балақтан шығады; |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Аспанға қараймын: жұлдыздар бейне жауып тұрған сияқтанады; |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
аузымдыаштым,алақанымдыжайдым– жоламады; |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
жұмбақ қызды іздеген көңіл осылайша жападан-жалғыз мәңгі шексіздікке жүре бергісі, жүре бергісі келеді... |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Ертеңгі күні кешке баққа тағы келдім, кешегі мінсіз сұлуымды – өзімнің ғана тәкаппар аяулымды жолықтыруға аңсарлымын; |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
дарбазаға жақындай бергенде быжылдап жедел жәрдем келді де, аппақ боп сұлаған қызды көтеріп сала берді; |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
бұл – жұмбақ қыз еді... |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Малика ғой, байғұстың талма ауруы жазылмай-ақ қойды, – деген дауыстар күз желіндей ызыңдап күні бүгінге дейін құлағымнан кетпейді... |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Бірақ мен оны ұмытуым мүмкін емес еді... Әне, ол жалғыз өзі мен білмейтін, бірақ, әйтеуір, түбі бармай қалмайтын қара түнек сапарға аттанды... |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Ағыл-тегіл адам-ағыс. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қарасаң бас айналады... Мен сол уақиғадан соң, ол қалада қала алмадым... |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Содан бері көзімді жұмсам болды, аппақ қылып сұлатып, сол қол шатырлы сұлу қызды жедел жәрдемге салып жатады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Өз-өзімнен шошынып, көзімді ашып жіберемін. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Ал қазір оны еске алу тіпті де қорқынышты емес, ол мені әне қол бұлғап шақырады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Әне, ымдап шақырады, артынан ере бергім келеді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қандай рақат, жып-жылы дүние... жып-жылы... |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Екі жолдасым мені ылғи ұйқтап отырадыға жориды, ал мен тіпті де қалғып емес, жо-жоқ, көзімді жұмып, қол шатырлы қызды есіме аламын, өйткені оны шын сүйіп едім, бұйырмады... |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
қандай жылы, ыстықтай бастадым, маздатып от жаққан кім? Құдай-ау, біз қайда жатырмыз осы... ыстықтадым...» |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Ал қара аспандағы ай өзінің қызуы жоқ нұрын қаншама саулатып төккенімен, Алтайдың қырық градус суығы қылқындырған қарлы өлке, тас болып қатқан қалпы, ешкімге керексіз қор күйді бастан кешіп, мәңгі тыныштықтың құшағында тырп етпей өліп жатыр еді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Жарықтық ай да қатып қалғандай, кеңістікті шарбылаған аяз ауаның ар жағында, тұтқында тұр. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Аппақ түн қаншалық әдемі болса, соншалық қатыгез суық еді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
«Көретініңді көрмей, көрге кірмейсің», – деген сөз тегі рас екен, қар іннің ішінде серейіп ұйқылы-ояу, маужырап, тоң теріс жатқан үш жігіт ұйқыға жеңдірмейік деп ой таусағанымен, біртіндеп барып, ұйқы-дұшпанның қойнына кіре беріп еді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Өлі мен тірінің екі арасында тербеліп, дел-сал халде жатқан... |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Құдай-ау, өңдері ме, әлде түстері ме... Аппақ киіз үй... аппақ... төр алдындағы төсекте мамыққа оранып, рақатқа кенеліп жатыр екен дейді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Ортада – жерошақта лаулап от жанады... Тозақтың оты ма, жұмақтың оты ма белгісіз... Міне, есік сықырлап ашылды да, қолдарына шырақ ұстаған екі қыз кірді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Үстеріне қара жамылған... Бірі – жылқышының қызы, екіншісі – қол шатырлы қыз. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Дәл осы, осы мезетте соншалықты жұмбақты, соншалықты сиқырлы әуен естілгендей болды. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Тәңірім-ау, өндері ме, түстері ме?.. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Жылқышының қызы бір басып, екі басып жақындап келді Аманжанның дәл жанына келді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қолынан тартып тұрғызды. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Жігіт мең-зең. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
«Тұр, жаным, басыңды көтер, – деді жылқышының қызы. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Саған айтар сырым бар». |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Таң-тамаша қалып, қыздың бетіне қараған Аманжан: – «айта алмайтын шындығы, аша бермес сыры болмаса, адам несіне жер басып жүреді, – деді таңырқап. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Сонда ғана, енді ғана танығандай. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Құдай-ау, сенбісің шыныменен». |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қыздың оттай жанған саусақтары бетіне тиді, ептеп сипады: менмін. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Біз екеуміз бар сырымызды, бар шындығымызды «айта беруімізге болады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Шын ғашық адамдар тек арғы дүниеде ғана қосылады». |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Аманжан әлі аң-таң: «Сонда қалай? Біз жер астында жүрміз бе?» |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Жылқышының қызы: – «Иә, жер астындамыз...» Аманжан: – «Сен қашан келдің бұл жаққа?» Жылқышының қызы: «Зоотехник алдап, абыройымды төккен соң...» Аманжан: – «Біліп едім, сезіп еді жүрегім. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Есіңде ме?..» Жылқышының қызы: – «Иә, бәрі есімде». |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Аманжан: – «Ол кезде жайма-шуақ жаз еді...» Жылқышының қызы: – «Қыс жер үстінде ғана, жаным. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Мұнда жаз. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Жер астына қар жаумайды. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Мәңгі жылылық». |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Аманжан есеңгіреп, қаракөйлекті қыздың құшағындабылқ-сылқ отыр: – «Біз өлікпіз бе?» – деп сұрайды. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Жылқышының қызы оны аймалап, мұз болып қатып, жансыздана бастаған бетінен сүйеді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– «Жоқ-жоқ, жаным, біз мәңгі тіріміз. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Өйткені біз ғашықпыз бір-бірімізге... ғашық жандар өлмейді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Ромео мен Джульетта, ләйлі-мәжнүн, Қозы мен Баян, бәрі-бәрі – жер бетінде арманына жете алмағандардың барлығы осында...» Аманжан қыздың сүйемелдеуімен орнынан тұрады: – «Олай болса... соларға барып қосылайықшы». |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Екеуі қол ұстасып, киіз үйден шығады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Тәңірім-ау, қайда барады, қайда?! Өңі ме, түсі ме?.. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Киіздің дәл төріне салынған құс төсекте, үлде мен бүлдеге оранып, рақаттың алтын бесігінде тербеліп жатқан Бақытжан осы жиырмадан асқан жасына дейін осыншалық керемет бақытқа кенеліп, осыншалық жұмсақ та жайлы мамық төсекке жатпаған шығар-ау... |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Шалқасынан түсіп, сойған қой терісіне оранып, буланғандай балбыраған... |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Дүниеде ең қимасы ұйқы еді, оның да күні туып, құдайы бір жасады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Бас жағында тотыдайын таранып, маңдайын алақанымен сипап отырған ару – баяғыда қаладағы күзгі паркте жолықтырған қол шатырлы қыз – Малика екен-ау, қандай рақат... |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Тұр, басыңды көтер. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Бұл менмін ғой. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Танымай қалғаның ба, қол шатырлы қызбын ғой,– дейді мұздай бастаған бетіне ернін тигізіп. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Жылжи бергеннің жазасын жағар май таусылғанда тартасың, – деді темекісін құшырлана сорған Аманжан. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Бұдан әрі ешқайсысы сөйлеген жоқ. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
ДТ жаңа ғана әзер шыққан алып таудан төмен қарай сырғып, құлай бастады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Теріскей жағында ұра-жыра бар, оқта-текте тас кездесіп, бұра тарта берді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржан енді андағайлап, газды басқанды қойып, сақтыққа көшкен. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Екі-үш рет шақұр-шұқыр тас тиіп, солқ етіп жыраға түсіп кеткен соң, жылдамдығын азайтты. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Таудың орта беліне келгенде Нұржан өз-өзінен елегізіп, артына жалт қарап еді, тіркеудегі қар сыпырған шананы көре алмады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Алғашында өз көзіне өзі сенбей тракторды тағы да баяулатып, артына қарады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Жоқ. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Тормозды басып, газды азайтты. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Бұдан соң жылдамдықты шапшаң айырды да, жылан бауыр табанға қарғып шығып, келген ізіне қарады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Жүз метрден астам қашықтықта қарға батып жатқан шананы көрді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Аузына алғаш түскен сөз: – Тфу! атаңа нәлет! – болды. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Бұл кезде Аманжан кабинаның келесі есігін шиқылдата ашып, шынжыр табанның үстінде ағытылып қалған шанаға түксие қарап тұр еді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Бақытжан қаперсіз қалғып, селт етпей отыр. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Давай назад! Тракторды шұғыл бұр да, артқа тарт! |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Оны өзім де біліп тұрмын, бірақ сол қияға қайта өрлеп шыға аламыз ба? |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Тәуекел, – деді Аманжан, – оған жетер тросымыз жоқ, бәрібір бару керек. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Орындарына қайта отырып, қасат қарды қақ айыра шыр айналып кері бұрылды. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Бірақ он қадамнан аса алмай, бір орында итіңдеп шыр айналып тұрып алды. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қанша жан ұшыра ілгері ұмтылғанымен, тіп-тік жалама бет беттетпеді, тайғанақтап қарға адым жылжи алмады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржан екеуі алма-кезек ауысып, рычагты оңды-солды тартқылап, газды өлердей күшейтсе де еш нәтижесіз, бурадай бұлқынып, аш қасқырдай жентектеп қар шашқаны болмаса, бір орында шыр көбелек айнала берген шынжыр табандар. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Болмайды, беттетер емес, – деді Нұржан. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Қане маған берші, – деді Аманжан алақанына түкіріп. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Өзің тартпайсың ғой. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Газды сен бассаң да, мен бассам да – моторы біреу. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Енді не істейміз? – деді Аманжан көзі алайып. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Сонан соң әлі де ес-ақылдан айрыла маужыраған Бақытжанды бүйірден түйіп қап: |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Ей, қой күзетіп келдің бе, әлде жау түсіріп келдің бе, тым болмағанда ояу отырсаңшы. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Әкіри, қызықсыңдар, мен бәрін біліп отырмын. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Шананы – жаяу сүйреп кел дейсіңдер ме? Ондай күш болса осында отырар ма едім, сендерден сөз естіп, – деп мойнын жағасына тыға түсіп, былқ етпестен қалғи берген. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Айнала аппақ қар, күн таудың ар жағына сусып түсіп барады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Сай-саланы көлеңке басып, Аспан көбең тартқан. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Көп 1 56 кешікпей келер түннің хабаршысыңдай бір суық ызғар соғып, онсыз да жетімсіреген көңілді кеулейді-ай. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Жел кеулеген сайын мұржадан уілдеген үн шығатындай. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Не істерін білмей, шарасыздыққа ұшыраған үш жігіт тағы да амалдары әбден таусылып, сәл-пәл үнсіз қалып еді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Сол үнсіздікті Аманжанның гүрілдеген жуан даусы бұзды: – Етекке түсіп, тауды шыр айналып, келген ізімізді қуалай қыр желкесінен келсек қайтеді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Әкіри, ол да ақыл, – деп Бақытжан тұңғыш рет пікірін айтты. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Вот башка. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Сай табаны қандай күйде екенін қайдан білеміз. |