Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қайталап оқи бергім келеді, оқи бергім келеді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен Құрманғазы мен Дәулеткерейдің күйлерін тыңдағанда өзімді өзім ұмытып кетемін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Махамбет жырының әр сөзінің астынан дүрсілдеген ат дүбірін, қарыш-құрыш сілтескен найза, қылыш үндерін естігендей болам. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
О, қасиетіңнен айналайын, қазақ жері. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Осының бәрі сенің топырағыңда өсіп, өнген кереметтер емес пе?.. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Машина жолы кезеңнен біздің ауылға қарай тура аса алмайды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тұзкөлді айналып жүреді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұл төте жолдай емес, әлдеқайда ұзақ. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірақ, жүрдек машина жер апшысын қуырып, шыдатар емес. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әлгінде ғана мұнартып көз ұшында көрінген қара тұмсық енді міне сырғанап артта қалып барады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жол шетіндегі телеграф бағаналары бірін-бірі қуалап, қарсы жүгіріп келе жатқандай болады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әне, алдан Тұзкөл көрінді жалтырап. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қара жол соның сортаң жиегімен өтеді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бір мезетте көл де сырғып кейін қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жол қасқайып шығысқа қарай тұра тартты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Спидометрдің қылт-қылт еткен жебесі шұғыл ойысып, елуге тақап барды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Одан да асыңқырап, алпысты шоқыр-шоқымас болып, дірілдеп тұр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кенет бір белеске көтеріле беріп, Қайыпжан машина маңдайын жолсызбен тауға қарай бұрды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Аға, қайда барамыз? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Мынау сайда шөпші балалар бар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Соларды ауылға ала кетеміз, – деді Қайыпжан. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұл сөз менің жаныма онша жайлы тие қойған жоқ. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Майқанова да осында болу керек, Жантас та. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Менің оларды қазір көргім, дұрысырақ, айтқанда, оларға көрінгім келмейді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Анада олар бәрі шөпке кетіп бара жатқанда, менің бармай қалғаным оқушыға мәлім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Майқанова мені көрісімен мүйіздеп ала жөнелуі айқын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірақ амалым қанша, машина менің билігімде емес. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ех, жалған, бір басыңа бір машинаң болмаған соң құрсын да. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тау сағасына жете бергенде, алдымызда сарқырама шағын өзеншенің бойында бір боз үй және бір ақ шатыр көрінді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Боз үйдің төбесінде кішірек қызыл жалау желбіреп тұр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Индиялықтар тәрізденіп қара қайыстай болып күнге күйген бір топ бала волейбол ойнап жүр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Машина қостың деңгейіне келіп тоқтады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Өзен арнасы теңкиген қой тастарға толы, шұңғыл еді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Көпір көрінбейді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қайыпжан машинадан шығып: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Әй, балақайлар, мынадан қалай өтуге болады? – деп, дауыстады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бір топ бала бері су бойына жүгіріп келді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұлардың ішінде биыл жетіншіні бітірген атақты палуан Батырбек, менімен бірге оқитын, отряд советінің председателі болған Темір бар еді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әне, Жантас қу жүгіріп келе жатыр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Газеттен пилотка жасап киіп алыпты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Өткел төменде қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұл арадан өте алмайсыз, – деп шуласты балалар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Олай болса, жығыңдар үйлеріңді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бері тасып әкеліп тиеңдер машинаға. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Батырбек бригадир екен балаларға. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жалаңаш білегіне Қызыл шүберек байлаған бір балаға ол: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Кезекші, бригаданы сапқа тұрғыз! – деп, команда берді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кезекші жүгіріп шатырға кіріп кетті де, күнге шағылысқан аппақ горнды құйқылжытып ойнап, қайта шықты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сол сол-ақ екен, доп ойнап жүрген балалар ойындарын дереу доғарып, әп-сәтте шатыр алдындағы сызықшаны бойлап сап түзей қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Өз көзіме өзім сенбегендей, мен таң-тамашамын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тәртіп деп осыны айт. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Құлды әскер тәрізді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Жолдас бригадир. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бригада мүшелері сіздің бұйрығыңыз бойынша сапқа тұрды, – деп, кезекші Батырбектің алдында қаздиып, рапорт беріп тұр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Балалар жапырлап киіз үйді, шатырды жығып жинай бастады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен болсам, кабинаның есігіне жабыса түсіп, ешкімнің көзіне шалынбауға тырысып, мықшиып отырмын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бас-аяғы бірнеше минуттың ішінде ғана көз алдымда болған әлгі әсерлі көріністер бір жағынан бойымды шымырлатып, делебемді қоздырса, екіншіден өкіндіреді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қап, анада жайлауға барғанша, осылармен бірге шөп шабысқа неге келмедім? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Балалар әлдеқайдан жалпақ бір қалың тақтай тауып әкеліп, арнаға көпір етіп салды да, соның үстімен жүкті таси бастады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Өзгеден бұрын мені Жантас қу байқап қалды: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сен қайдан жүрсің, дезертир? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Шаруаң қанша. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Абиыр болғанда, мұғалімдерден мұнда ешкім жоқ екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Майқанова ертемен ауылға кетіп қалыпты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әп-сәтте жүк тиеліп болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Рюкзактарын арқалап, улап-шулап балалар машинаға мінді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кабинадағы орнымды аспаз қыздарға беріп, мен де кузовқа шықтым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Машина жайлап бұрылып, әлгінде келген ізімен төменгі жолға қарай тартып отырды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ауылға әндетіп, думандатып келіп кірдік. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Колхоз кеңсесінің алдында ішінде артель председателі бар бірнеше адам бізге қарап әңгімелесіп тұр екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Машина солардың қасына келіп тоқтады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сабырбаев председатель қолын шаттана көтеріп: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Ой, еңбеккерлерім, амансыңдар ма? – деп, жарқын қарсы алды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұл өлкедегі жұрттан өзгешелеу, күзеген байталдай шұнтиып киінген шетел қалпақты ашаң қараторы жігіт мойнындағы фотоаппаратын оңтайлап, қарбаласып жатыр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Балалар, машинадан түспей суретке түсіргелі жатса, аяймыз ба тұмсықты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен кузовтың орта шенінде едім, кимелеп алға қарай шықтым да, тұра қалдым қасқайып. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бейтаныс жігіт бір емес, екі рет шырт еткізіп, суретке түсіріп алды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
ОН ЕКІНШІ ТАРАУДА |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Жанар, сені сағындым» дейтін өлеңнің дүниеге келу тарихы айтылады |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жол бойы менің ойымнан Жанар шықпады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен оны көрмегеніме бір ай емес, көп-көп уақыт өткен тәрізді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қазір ол қайда екен, ә? Үйінде ме екен, жоқ әлде екінші кезектегі лагерьге кетті ме екен? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Машинадан түскен бойда мен әдейі орағытып, Жанар үйі тұрған көшемен өттім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Міне, олардың үйі. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қоражайдың төңірегін қаулап өскен қалақай, алабота басып кетіпті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қақпаның маңдайшасында бірнеше суық, торғай қонақтап жырлап отыр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тырс еткен пенде жоқ, жым-жырт. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қораның сырт жағын айналып көз тастадым, есікке құлып салынбаған. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қабырғаға шапталған жас тезектер бұл үйдегі қытымыр қара кемпірдің осында екенін баяндап тұр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кенет құлағымның дәл түбінен: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Кімді іздеп жүрсің? – деген суық үн саңқ ете қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жалт қарадым – Жантас қу. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жүрегім су етіп, сасып қалдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Неғыласың? – деген сөз аузымнан абайсыз шығып кетті. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жантастың бір иығында ауыр рюкзак. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қағаз пилотканың астынан қоңыр көздері жылт-жылт етеді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Көнтиіп жарылып кеткен еріндерін жалап қойып: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сағынып қалдың ба? – дейді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Кімді? Нені? – деп, Жантасқа айбаттана бұрылдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жантас қу саусағын жебеп тайқи берді. |