Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Беті-жүзі әйтеуір бір таныс секілді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірақ қайда көргенімді жөпелдемеде есіме түсіре алмадым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Не... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Не... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
керек сізге? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Топтың сыртына шыққаннан кейін шошқа сақалды ашудан дір-дір етіп, тістеніп, әлгі мені алқымнан қылғындыра ұстап, сілкіп-сілкіп жіберді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Мойныңды үзіп жіберейін бе! Баламды алдап, қымызымды рәсуа етіп ішкеңдеріңмен қоймай, қаракөлімді неге ұрлайсыңдар? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Арқамнан тасбақа сырғанап түскендей, дір ете қалдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Көзінен ашу шатынап тұрған ақ қалпақтыны енді таныдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бұл анада бізден шылым тұтатып тартатын, жол үстінде кездескен қойшы еді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Ақсақал, қаракөліңізді мен алған жоқпын, – дедім жалынышты үнмен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Енді кім алды? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мына масқара оқиғадан мен өзімді дереу ақтап алуым керек болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Шынымды айттым: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қасымдағы бала алыпты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Ол қайда? Ол кім дегеннің баласы? – деп әкіреңдейді шоқша сақал. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сұлтан деген бала, анда... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
ана жерде тұр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Шоқша сақалды ертіп, әлгінде Сұлтан екеуіміз тұрған жерге келдім, жоқ. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтаным зым-зия зытып отырған түрі бар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қайда? Кәне? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Әлгінде осы арада тұрған. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сол арада бір талай әуесқой жұрт: не болды? Не? Бұл не істеді? – деп, күресті қойып, бізге назар аудара бастады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Өлімнен ұят күшті дегендей не істерімді білмеймін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сұлтан! Әй, Сұлтан! – деп, дауыстаймын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кенет біреудің: |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сұлтан әне. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Атына мініп, зытқалы жатыр, – деген үні саңқ ете қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ол нұсқаған жаққа жалт бұрылып қарасам, Сұлтекең ат үстіне қонып та қалған екен. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сұлтан! – деп айқайлап жібердім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірақ ол тыңдамады, атына қамшыны бір басып, тік төмен қарай құйғытып, тартып отырды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Кетті! Әне кетті! – дедім шоқша сақалға. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Қап... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Баяндалған оқиғадан кейін менің қандай халге түскенімді сезіп отырған боларсыңдар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Тойға мамам да барып еді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Абиыр болғанда, шаршы топтың алдында жалғыз ұлының қандай масқараға душарланғанын ол көре қойған жоқ. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ол кезде мамам артистер ойын қойып жатқан жақта болатын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кірмегенім қара жер, өзім өз болғалы еңсем мұндай түсіп көрмеген шығар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Той-думан жайына қалды, ұрыдай сусып келіп, атыма міндім де, Сұлтанның соңынан тартып отырдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен қазір Сұлтанды көзіме көріне қалса, жеп қойғалы келе жатырмын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оның опасыздық қылығына қалай ыза болмайын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қолмен істеген нәрсесін мойнымен көтеруге жарамау ер адам үшін неткен пасықтық. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мен Сұлтанның мұншалық жаны тәтті жарғанат екенін біле қойған жоқ едім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жақсымен жолдас болсаң, жетерсің мұратқа. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жаманмен жолдас болсаң, қаларсың ұятқа, – деп, қазақ атам осындайдан айтқан екен ғой. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жүрген бойда жылқылы ауылға келдім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сұлтанның өзі тұрған ізі де жоқ. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Одан өзіміздің фермаға келдім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мұнда да тырс еткен пенде көрінбейді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жұрттың бәрі тойда жүр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Атымды мама ағашқа байладым да, жаппаға кіріп, сұлай кеттім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ех, шіркін өмір. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Неткен қызық нәрсе едің... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Біресе шаттаңдырып, күлдіресің, біресе бүлдіресің. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Соның бәріне адам өзі кінәлі. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мазасыз ой тепкісінде басым қатып жатып, қалғып кеткен екенмін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Әй, шық бері! – деген қаһарлы дауыстан селк етіп, шошып ояндым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Атып шықсам, Сұлтанның әкесі Сүгір жылқышы келіп түр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Астында түйедей қызыл ат, білегінде іліп алған құрығы бар. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сұлтан қайда? |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Білмеймін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Неге білмейсің? Өй, ант атқан алаяқ немелер! Бірін-бірі тануын бұлардың. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сүгір мені шошытып қойғысы келді ме, жоқ әлде шынымен ұрмақ болды ма, атын тебініп, қамшысын тік көтеріп, ұмтыла берді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жалт беріп, жаппаға қайта сүңгіп кеттім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ойнақшыған қызыл ат жаппаны омырауымен қағып, енді бір тебінсе тіпті басып, таптап өтуден тайынар емес. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сүгір босағаны қамшымен сарт еткізіп, бір тартып қалды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Ерін ал да, қоя бер ана атты! |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Маған берген бұйрығын Сүгір өзі орындады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мама ағашта байлаулы тұрған аттың ерін алды да, анадай жерге тарс еткізіп тоқымын шашып, лақтырып тастады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сонан соң аттың жүгенін сыпырды да, сауырға бірді салып, айдап жіберді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Еркіндік алып рахатқа батқан ат құйрығын желбірете тігіп, пырт-пырт жел шығарып, қуана кісінеп, ойнақтап тартып отырды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қарына ілген құрығы жер сызып, оның соңынан алды-артына қарамастан Сүгір жосылтып жөнелді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Жығылған үстіне жұдырық – зығырданымды қайнатқан Сұлтанның қылығына мынау қосымша болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қара жаяу қалды деген осы. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мамама сыр бермейін деп, ер-тоқымды әкеп босағаға жиып қойдым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кешқұрым мамамдар келді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ол әлі де ештеңе сезе қоймаса керек. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Сендер неге ерте кетіп қалдыңдар? – деп сұрады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
– Шаршадық, шаршаған соң кетіп қалдық... |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
ОН БІРІНШІ ТАРАУДА |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Менің ауылға қайтқан сапарым баяндалады |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ойламаған жерден жайлау қызығы осылайша тамам болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Мұнда көліксіз күнің күн емес, серіксіз одан да жаман. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Қожекең соның екеуінен де жұрдай болды. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бірер күн ферма басында боламын деп, зерігуден ішім жарылып, өліп кете жаздадым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Бар бітіргенім, бір ғана «жауынгерлік листок» шығарып бердім. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оның өзін парторг оқып көріп, түкке жаратпай тастады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Кілең өлең-сықақпен толтырып жіберіпсіңдер, маңызды бір де бір саяси мақала жоқ, осы да газет пе деп, парша-паршамызды шығарып сынады. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
«Газет деп, ана екінші бригаданың газетін айтыңдар, барып оқып көріңдерші. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Міне, «жауынгерлік листокті» солай шығару керек. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Солардан үлгі алыңдар» деді. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Парторг кеткеннен кейін мен әдейі ол мақтаған газетті көрмекке екінші бригадаға бардым. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Сөйтсем олар бүйтіпті: «Социалистік Қазақстанның» «Мал шаруашылығын өркендете берейік» деген басмақаласын алыпты да, бастан-аяқ сықпыртып түгел көшіріп жазыпты. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Оның соңында редколлегия мүшелері деп, үш адамның фамилиясы тұр. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Одан төменгі бұрышта почта жәшігінің суреті салынып: «Жолдастар, қанша ескертсе де, бірде біреулеріңіз мақала бермейсіздер. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Келесі нөмерлерімізге мақала беріңіздер» деген сөз жазылған. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Одан төменірек газетті бекіткен кнопка. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Міне, бұдан басқа мен ештеңе де көре алған жоқпын. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Парторгке осы газеттің соншалықты несі ұнағанын мен, әрине, біле бермеймін. |
Менің атым Қожа
|
Бердібек Соқпақбаев |
|
Ал, менің ойымша, біздің газет бұл газеттен он есе артық. |