Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Осы кезде ақ қозының жүнінен жасалған ақ отауға үстінде қып-қызыл кебіні бар Қар қызы кірді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Кірді де төр алдында қол-аяғын таңып тастағандай қор болып сұлай жатқан Нұржанның басын көтеріп: |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– «Тұр, тұр, жігітім, таң атты, күн шықты», – деді жалынып. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржан өз басын көтеруге қанша әрекет жасаса да, тас байлап тастағандай, қозғалта алмады: – |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
«Сен кімсің? Әлде періште, әлде адам...» – деді ернін зорға қимылдатып. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қар қызы: – «Қар қызымын...» Нұржан әлі маужырап жатыр: – «Қар қызы... Мынау сұп-суық өлкеде сыңсытып ән салатын ару сен екенсің ғой». |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қар қызы: – «Иә, менмін». |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржан қуанып кетті: – «Сенің мұңлы әніңді жер бетінде тек мен ғана ести алатынымды білесің бе? |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Тек мен ғана тыңдай аламын». |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қар қызы: «Егер оны білмесем, іздеп келер ме едім». |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржан жанында отырған аппақ қызды бауырына тартып, аймалайды: – «Көп іздедім ғой өзіңді... КӨП іздедім. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Шаршадым, шаршатты мені. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Айыртауда Қар қызы бар екен, қыста қарлы шағылдардың арасына көзге көрінбей ән салып жүреді екен де, жаз шыға жетіқат жер астына сіңіп кетеді екен, |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– деген аңызды талай-талай естісем де, іштей иланбаушы едім. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Енді міне, өзіңді көріп отырмын. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қандай сұлусың». |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қар қызы: – «Қандай сұлу болсам – сондай суықпын». |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржан қыздың алақанын бетіне басады: – «Рас суықсың. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Неге солай екен?» Қар қызы: – «Мені адамдар мәңгілікке өкпелеткен». |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржан: – «Адамдарың кім сонда?» Қар қызы: – «Қоңқай шал...» |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржан: – «Ол адам емес, Қоңқай ғой». |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қар қызы: – «Қоңқайлар да адам. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Олар керек. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Олар жастарды адастыру үшін жаратылған. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Ал адамдар ең әуелі адасып алмаса, бірін-бірі әсте де іздеп таба алмас еді...» |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржан: – «Рас айтасың, егер сол Қоңқай шал адастырмаса, сені ешқашанда іздеп таба алмас едім». |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қар қызы: – «Егер сол шал болмаса, мен дәл осылай мәңгі-бақи адасып, зар илеп, зар жұтып өтпес едім. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Сен менің тілімді алсаң, қазір орныңнан атып тұр да, анау екі жолдасыңды қуып жетіп, ертіп қайт, кері қайтар». |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржан: – «Олар қайда кетті?» Қар қызы: «Қол-аяғын үсік ұрған екеуі, жер асты еліне беттеп барады». |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржан ойланып қалады: «...мен дәл қазір орнымнан тұрып кетсем... Сені қайтып көре алмай қалармын. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Сол жер асты еліне саған еріп менің де барғым келеді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Шын бақыт, шын махаббат, нағыз бостандық – жер астында ғана...» Қар қызы: |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– «Мені сүйетінің рас болса, келе көрме бұл жаққа». |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Екі қолын сермеп зәрезеп болып безектейді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржан: – «Неге? Неге? Неге?» Қар қызы: – «Өйткені екеуміз қосылып қоямыз». |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржан: – «Қосылсақ ше? Біз ғашық жандармыз ғой». |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қар қызы: – «Шын ғашық о дүниеде де қосылмауы керек. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Бірге тұрсақ бәрібір ұрысып қаламыз. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қозы мен Баян арыз беріп баяғыда ажырасып кеткен. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Өйткені адам, қайда да адам: жер бетінде де, жер астында да, тіпті көк тәңірісінде де... бәрі бір адам». |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржан жалбарынып жылап жібереді: – «Махаббат ше? Махаббат!» |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қар қызы: – «Жоқ болған соң да махаббатқа тым ынтызармыз. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Егер зәуде бар болса, баяғыда жек көріп кетер едік. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нағыз махаббат жер астында да жоқ. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Тұр! Егіле бермей, еңсеңді көтер. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Қолынан тартады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Үсік шала бастаған екі досыңды оят. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Сен секілді жігіттер жер астына ғана емес, жер бетіне керек. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Тұр! Тұр! Тұр!» Ол Қар қызы емес. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржанның тамырында аласұрып, аязбен айқасқан, үсікке бой бермей жанталасқан қып-қызыл қаны, тулап соққан жүрегі еді... |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Өлдім дегенде тыныштықтың бұғауын үзіп, орнынан атып тұрды! аласа қаланған қар үңгірдің төбесіне төбесі тиіп құлап қалды. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Өздерінің өне бойынан жан кетіп, үсікке ұрына бастағандарын сезді де, жалп етіп құлаған қардың астында қалған Аманжан мен Бақытжанды жұлқылап, тіпті тепкілеп оята бастады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Жан дәрменде екі беттерінен ұрғылап, шымшылап жүріп, әрең естерін жиғызды. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Ербиіп-ербиіп орындарынан көтерем сиырдай кирелеңдей көтерілді де, сылқ етіп қайта құлады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржан жанталаса айғайлап: – Тұрыңдар! Жүгіріңдер! Үсіп өліп қала жаздаппыз! |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Ұйқтауға болмайды! – деп жұлмалайды екі жолдасын. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Аманжан: – Түн ортасында оятқаның не-ей, жау шапты ма? |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Бақытжан: – Кішкене ұйқтай тұрайыншы, әкри. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Былқ-сылқ етіп әрең тұр. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржан: – Ұйқтауға болмайды. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Үсіп өліп қаламыз. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Аяқ-қолдары дуылдап, ашығанын енді ғана сезген екі жігіт – Нұржанның ырқына көне бастады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Олар енді аласұрып жаттығу жасауға кірісті. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржан команда беріп жүр. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Тұрыңдар! – Тұрады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Отырыңдар! – Отырады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Тұрыңдар! – Отырыңдар! |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Ал енді тракторды шыр айналып жүгірейік. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Тізелерінен қар кешіп жүгіре бастайды. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Ал енді беті-қолымызды қармен ысқылайық. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Ал енді айқайлап күлейік. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қане, күлейікші бір, жолдастар. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Күлейік! Күлейік! Бүкіл әлем күңіренсін... |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Ха-ха-ха... – Ха...ха...ха... –Ха...ха...ха... Бүкіл әлем «ха-ха-ха-ға» айналып кетті. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Үшеуі есі ауысқан адамдай кеңірдек жырта сақылдап қарқылдап, қар тепкілеп күлді-ай... – өмір үшін, өмір үнін естірте қасақана күлді... |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Не деген тамаша өмір? Ха-ха, – деді Аманжан арпалысып. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Күлген адамның бәрі бақытты емес, ха-ха... |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Аюдай қорбаңдап, ай астында жанталасқан жігіттерді көрген көлденең көз болса, жын ұрған екен деп ойлар еді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Қане, жігіттер, – деді Бақытжан екі досының қолынан – тартып. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Билейікші бір айызды қандырып. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Өзіміз үшін. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Сүйіп қосыла алмаған қыздарымыз үшін. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Аткөпір қарды тепкілеп, арсыл-гүрсіл билей бастады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Ал енді, жігіттер, енді құшақтасып, ыстық-ыстық сүйісейік, – деді ентігін зорға басқан Нұржан. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Бұдан кейін қолымыз тие ме, тимей ме? Тіпті бұдан соң бір-бірімізді дәл қазіргідей қимас көңілмен жақсы көре аламыз ба? |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Үшеуі жүз жылдан соң жолыққандай құшақтары айқасып сүйіседі. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Сүйіскеннің бәрі махаббат, құшақтасқанның бәрі адал дос – емес, – деп, Аманжан былш еткізіп түкіріп, биялайымен аузын сүртіп тастады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Өне бойым бір түрлі жыбырлап, қышындыра бастады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Таң атқанша шыдайық, – деді Бақытжан. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Таң атқан соң қайын жұрағатыңның үйіне барасың ба?.. – Дегенмен күн шығады ғой. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Ой, сол күніңді! – деп Аманжан тісін қайрады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Күнге тіл тигізуге болмайды, – деді Бақытжан. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Саған керек жоқ болғанымен, өзгелерге керек. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Тұрмаңдар, қимылдаңдар, – деп Нұржан екі жігітті итеріп- – итеріп қалды. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қызық, серейіп тұрған Аманжан екпінімен ұшып түсті. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Бірақ Нұржанға ашуланған жоқ. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Орнынан қайтадан қарғып тұрды да, көзі шатынып, аузынан бу бұрқыраған қалпы қолын сермеп: – Ел үшін алға! Ура, жолдастар! – деді жан даусы шыға. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Совхоз үшін! Отделение үшін. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Жасасын управляющий! деді елірген Бақытжан. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Бәрібір үлкен башпайымда жан жоқ, – деді Аманжан ентігін басып. |