Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
холериктерді – ұстамсыз, нерв жүйесі күшті, қозуы мен тежелуінен басым; |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
флегматиктерді нерв жүйесі күшті, қозуы мен тежелуі бір-біріне тең болғанмен, қозғалысы баяу адамдар десе; |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
меланхоликтерді – нерв жүйесі әлсіз типті адамдар деп сипаттады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
И. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
П. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Павлов осы айтылған негізгі типтерден басқа да аралас, өшпелі типтердің кездесетіндігін айтты. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Соңғы жылдары көрнекті орыс психологы б.М. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Тепловтың лабораториясында нерв жүйесінің типтері одан ары зерттеле түсті. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Егер, И. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
П. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Павлов өзінің тәжірибесін жануарға жасаған болса, б.М. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Тепловпен оның шәкірттері осындай экспериментті адамдарға жасады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
И. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
П. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Павловтың нерв жүйесінің типтері туралы ілімі бойынша әр түрлі темперамент өкілдері былайша сипатталады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мәселен, нерв жүйесі күшті, бірі екіншісіне тең келмейтін адамдар көбінесе ұйытқымалы, қимыл қозғалысқа шапшаң келеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Олар – ұстамсыз, күйіп-пісуге ылғи да дайын тұратын күйгелек адамдар. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Істі бұрқыратып істегенмен, олардың кейде қолын бір сілтеп сылқ түсетін кездері де болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұлар – холерик темпераментінің өкілдері. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сангвиник темпераментінің өкілі, Павловтың айтуынша, қуатты, тұрлаулы, ширақ тип ойнақы, еті тірі бірақ кез-келген істі бастап тастап жүре береді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ол жұмысқа қабілетті, беріліп істейді, басқа адамдармен тез тіл табыса біледі, ұжым арасында өзін көңілді ұстайды, былайша айтқанда, ақ көңіл, қызу істің адамы. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оның осал жері - іс жоқ кезде сылбыр күйге түсіп кетеді, енді бірде жеңіл мінезділікке салынады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Нерв қызметі қасиеттерінің тұрақсыздығы. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Нерв қызметінің типі адаммен бірге туады және оның түгелдей өзгеріске ұшырауы неғайбыл. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дегенмен И. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
П. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Павлов нерв қызметі типтерінің жекеленген қасиеттерін өзгертуге болатындығын тәжірибе жүзінде дәлелдеген. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мәселен, козу процесі тежелуінен басым, күшті ұстамсыз тип машықтанып, жаттығу арқылы езінің тежелу процесі күшін біршама арттырып, оны қозу процесімен теңестіргені байқалған. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Осыдан И. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
П. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Павлов күшті қозғыш типтерді жаттықтыру арқылы тежелу процесінің күшін арттырып, бір-бірімен теңестіруге болады,- деген қорытындыға келеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
3. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Темперамент типтеріне психологиялық сипаттама Холерик темпераменті. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл типтің өкілі аса қозғыштығымен, соған орай мінез-құлқының ұшқалақтығымен көзге түседі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Холерик қарым-қатыста - күйгелек, бір беткей, шабуылға жаны құмар, іс-әрекетте - пысық. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Холериктер жұмысты үзіп-үзіп істегенді ұнатады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Олар айналысқан ісіне жан-тәнімен беріледі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Осы жолда кездескен қиындықтың бәрін жеңуге даяр тұрады, кедергілерді жеңіп, мақсатына жетеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қайрат-жігері мұқалып, өз сенімі кетсе, еңсесі түсіп, еш нәрсеге мойны жар бермей қояды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Көтеріңкі көңілді, көзі оттай жайнап, сөйлегенде жұртқа кезек бермейді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бір сөзбен айтқанда ұстамсыз, құйындай адам. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сангвиник темпераменті. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл темпераменттің өкілін И. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
П. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Павлов қызу қанды, іскер адам деп санайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ол адамдармен тез тіл тауып, шүйіркелесе кетеді, жұртты жатырқамайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ұжым ішінде сангвиник көңілді, ақ-жарқын, іске бар ықыласымен кірісетін, әуесқой адам. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Іска зауқы болмаса, жұмыстан тез суынып кетеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
тап болғанда суынып қалады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сангвиникте эмоция тез пайда болып, тез өзгереді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оның осал жері іс жоқ кезде сылбыр күйге түсіп кетеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ол онша кек сақтамайды, қазір береумен ерегесіп қалса, біраздан кейін ашуы тез тарап кетеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Көңіл күйі тез өзгергіш, ойға жүйрік, өткір тілді, жаңаны тез қабылдағыш, зейінді келеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Флегматик темпераменті. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
И. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
П. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Павловтың сипаттауынша, бұл барлық уақытта да байсалды, ұстамды бір қалыпты, табанды және төзімді, еңбекқор адам. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Нерв процестерінің тепе-теңдігі мен баяулығы флегматикке қандай жағдай да болмасын бір қалыпты тыныштықта болуға мүмкіндік береді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Флегматик - салмақты адам, ол күшін босқа сарп етпейді, бастаған істі аяғына жеткізеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ол бөспелікті сүймейді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Жұртпен қарым-қатынасы да бір сарынды жүріп жатады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Баяулық пен селқостық - флегматиктің осал жағы. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оған ырғалып-жырғалуға, жиналып, қамдануға біраз уақыт қажет. Дегенмен, бұл қасиет мінездің тұрақтылығын көрсетеді, істі аспай-саспай тыңғылықты аяқтауға мүмкіндік береді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Флегматиктер ұзақ уақыт жұмыс істеуге сабырлық пен әрекет етуге төзімді болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Меланхолик темпераменті - бұл типтің өкілдері аса сезімтал соның салдарынан жаны тез жараланғыш келеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Меланхоликтер тұйық, қиын жағдайлардан жол тауып шығуға олақ, адамдардан оқшау жүргенді ұнатады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ол қауіпті жағдайлардан қорқады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қозу және тежелу процестерінің әлсіздігі бұлардың бір-бірімен тең келмеуі (тежелуі басым болады), кез келген күшті әсер - меланхоликтің қимыл қозғалысын баяулатып, онда шектен тыс тежелу туғызады, Меланхоликті әлсіз тітіркендіргіштер де мазалайды, сондықтан да ол ұсақ-түйектің бәріне де қатты мұңаяды немесе қатты қуанады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Үйреншікті жақсы, тату ұжым арасында меланхоликтер өзін жақсы ұстайды, жұртпен қарым-қатысқа түсіп, алған ісін нәтижелі орындай алады, кедергілерді жеңіп, табандылық көрсетеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Темпераменттердің осы 4 #төрт# түрінің біреуі жақсы, біреуі жаман деп айтуға болмайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Өйткені, олардың әрқайсысының да ұнамды, ұнамсыз жақтары бар. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Егер сангвиниктің шнрақ болуы, көңілінде кек сақтамауы жағымды болса, көціл күйінің бір қалыпты болмауы өзгеріп, құбылып тұруы, бір бастаған жұмысын аяқтап, ақырына жеткізбеуі жағымсыз жағы болып табылады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Холериктің өте жігерлі болуы жағымды болса, көңіл-күйінің ұйытқымалылығы, ұстамсыз-тұраксыздығы қолайсыз жағы болып табылады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Флегматиктің сабырлы, салмақты болуы жағымды болса, қимыл- қозғалыстарының баяулығы, шабан болып келуі жағымсыз жағы болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ал меланхолик адамның көңілінің тұракты болуы, қолына алған бір жұмысты аяғына дейін апаруы жағымды жағы болса, өте сылбыр болуы, көбінесе көпшіліктен бөлек жүріп, өзімен-өзі болып, өзінен-өзі жүнжіп кетуі жағымсыз жағы болып табылады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Міне, осы себептен бұл темпераменттердің мынаусы жақсы, мынаусы жаман деп айтуға болмайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Темпераменттің негізгі төрт типінің өкілдері бір қалыпты жағдайдың өзінде өздерін түрліше ұстайды екен. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бірде темпераменттері әр түрлі төрт дос театрға кешігіп барады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мұндай жағдайда олардан қандай мінез байқалған? Холерик билет жыртушымен айтысып партердегі өз орнына барып отыруға әрекеттенеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ол театрдағы сағат ілгері кеткен, деп салғыласып, билет тексерушіні итермелей бастайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сангвиник партерге жібермейтініне көз жеткен соң жоғарғы қабатқа көтерілудің қиынға соқпайтынын сезіп, баспалдаққа қарап жүгіріп кетеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Флегматик залға жібермейтінін көріп: "Алғашқы көрініс онша қызық болмады, буфетке бара тұрайын" деп антракт болуын күтеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Меланхолик "Менің әркез жолым болмайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Өмірімде бір рет театрға келген едім, ол да сәтсіз болды"-, дейді де үйіне кетіп қалады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Осылайша темперамент адамның белсенділік сипатынан (жұмыс істеу қабілеттілігі, әлеуметтік қарым-қатынастағы тіл табыса алу мүмкіндігі), мінез- құлықтың түрлі қалпынан үнемі өзгерістегі сыртқы ортаға бейімделе алу жағдайынан көрініп отырады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
4. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Темпераменттің және тұлғаның басқа қасиеттерінің өзара байланысы Темперамент және мінез-құлық. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Темперамент адамның жалпы мінез- құлық мәдениетіне тәуелді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мәселен, кей адам өзін тежеп, тізгіндеп отыру былай тұрсын керісінше жанталасу, өршелену, ашу-ыза, қуаныш, күйіп-пісу секілді эмоциялық жағдайларды әдейі жасап отырады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Кейбіреулер тіпті күйгелектікке түсіп, темпераментінің күшті не әлсіз жақтарын паш етіп, басқаларда үрей немесе аяушылық сезімін туғызғысы келеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мұндайлар көбіне барлық жағдайды темпераментке нервке аударып, өзінің ұстамсыздығын, дөрекілігін, жөнсіз, әдепсіз, сотқарлығын ақтағысы келеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл тәрбиесіз, мәдениетсіз адамның қылығы. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Адамның өз мінез-құлқын қоғамда қабылданған моральға сәйкес ұйымдастыра алуы мәдениеттілік болып табылады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Жеке адам басқалардың жағдайымен, көңіл-күйімен санасып отыруы керек, оларға ілтипатпен қарап, көңіл қалдыратындай әсерлер туғызбауға тырысып отырған жөн. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл үшін ұстамдылық қажет. Күйіп-пісіп жүретін холерик өзін тежеп, тізгіндейді басқалармен орынсыз дауласа бермейді, назарын басқа жаққа аударып, қолайсыз ситуациядан бойын аулақ ұстайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Меланхоликтің өзін-өзі үрейге де, қорқынышқа да билетпей ұстауына болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Темперамент және ерік. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Күшті ерік адамды тізгіндеп, өз эмоциясын меңгеруге, импульстерін тежеуге мүмкіндік береді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Темперамент пен еріктің өзара байланысы әр уақытта бірыңғай жұп-жұмыр болып келе бермейді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Темпераменттің сүйекке сіңген жағымсыз сапалары мінездің еріктік сапаларының қалыптасуына кедергі келтіреді. |