Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бейімділік. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бейімділік - туа бастаған қабілеттің ең алғашқы белгісі, симптомы. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бейімділік баланың (не ересек адамның) іс-әрекеттің белгілі түріне (сурет, музыка) ұмтылысынан көрінеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Шынайы бейімділік болған жағдайда әрекетке деген зор ынталылық қана емес, шеберлікті шапшаң игеру, елеулі нәтижелерге жету байқалады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Жалған немесе алдамшы бейімділік бір нәрсеге үстірт жай таңдана қараудан немесе беріле әрекет еткенмен, орташа ғана нәтижеге қол жететіндіктен байқалады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сөйтіп қабілет - адамның табиғи және жүре пайда болтын қасиеттерінің сомдалып құйылуы. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бірақ табиғи қасиеттер тума болғанымен еңбек үрдісінде, тәрбие жағдайында өңделіп, дамып жетіледі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
4. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Педагогтық қабілет және оның құрылымы. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Педагогтық қызметте табысқа жету бірқатар себептермен: мұғалім білімінің тереңдігі және кеңдігімен, оның жалпы мәдениет деңгейімен, әдістемелік қарулануымен, ақырында оның жеке басының ерекшеліктерімен анықталады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Осы айтылғандармен қатар табысқа жетуде, ең бастысы, қызметтің шығармашылық сипатта болуында педагогтық қабілеттің елеулі мәні бар. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дегенмен педагогтық қабілеттің бар-жоғын топшылауға болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ол белгілер: тұрақты педагогтық байқағыштыққа бейімділік, педагогтық қиялдау. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Егер адамда мұғалімдік жұмысқа деген бейімділік болса, онда ол педагогтық қызметтен лэззат алады да бар күш-жігерін өзі сүйген іске жұмсауға талпынады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Осындай бейімділіктің, ал кейінен істі жан-тәнімен сүюдің негізінде бастапқы кезде саналы түрде болмаса да балаға деген үйір сезімі, ал содан соң оларға деген айқындалған саналы сүйіспеншіліктің жатуы мүмкін. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Педагогтық жұмысқа бейімділік мектепте оқып жүрген жылдардың өзінде көрініс беруі мүмкін. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ол тек мұғалім боламын деген талаптан ғана емес, сондай-ақ жас шәкіртермен жүргізілетін қоғамдық жұмысқа ынтадан да білінеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Байқағыштық. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мұғалімге тән жіті байқағыштық - педагогтық қабілеттің өзекті қасиеті. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл оқушыны ұғынуға, оның әр түрлі эмоциялық жағдайының, ұшыраған қиындықтарының басты себептерін байқауға жәрдемдеседі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Байқағыштық қасиет арқасында мұғалім шәкірт мінез-құлқындағы көзге түсе бермейтін өзгерістерді қалт жібермейді және оның болашағын болжай алады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Осындай педагогикалық байқағыштық оқушыларға білім беру және тәрбиелеуді білгірлікпен жүзеге асыру жолында мұғалімнің сүйеніші болатын жеткілікті материал береді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Педагогикалық қиялдау. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ұстаздық қабілеттің жетекші қасиеті - педагогикалық қиялдау. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл мұғалімге шәкірттің дамуын жобалауға қажетті. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Баланың өткен және қазіргі өмірін терең білуге сүйеніп, мұғалім оқушының келешекте кандай жағдайда, қандай болатынын топшылай алады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Логикалық оймен біте қайнасқан шығармашылық қиял педагогтық талантқа тән педагогтық тапқыштықты қамтамасыз етеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Талантты мұғалім - жаңашыл. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ұстазда болатын тағы басқа қабілеттер. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Балалар ұжымымен байланысты болатын мұғалімдерге ұйымдастырғыштық қабілет қажет. Мұғалімнің мамандығына орай (тарихшы, математик, физик т.б.) басқа да арнаулы қабілеттер қажет болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мәселен, әдебиет пәнінің мұғалімі көркемдік талғаммен коса әдеби шығармашылық қабілетке ие болса, нұр үстіне нұр. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Арнаулы қабілеттерінің өрісі кең ұстаздар оқушылардың пәнге деген ынтасын арттырып қана қоймай, шығармашылықпен ойлауға машықтандырады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
5. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қабілеттің жеке адамның басқа қасиеттерімен өзара байланысы. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қабілет - жеке адамның оқшауланып тұратын құрылымы емес. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ол адамның тұтас психикалық қалпындағы басқа қасиеттерімен табиғи бірлікте болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қабілет және наным. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Көптеген ғалымдар мен жазушылардың айтуынша, адамның іс-әрекетіне, әсіресе шығармасына оның нанымы із қалдырады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Маңызды әлеуметтік талпыныстар - адамның белсенділігін арттырады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Егер адам халқына қызмет етуді, адамзатты, тым болмаса ұжжымын материалдық немесе рухани жағынан байыта түсуді мақсат тұтса - онда осы мақсат алдағы міндетті орындауға кажетті қуат береді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Керісінше, идеялық талпынысы жоқ, күнделікті күйкі тіршілікпен немесе той-даңғазалықпен өмір сүретін адам қоғамдық іске күш жұмсағысы келмейді, қабілетті дамытуға қажетті қуат пен белсенділік көрсете алмайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сезім және қабілет. Іске деген сүйіспеншілдік, оған шын берілгендік - талант пен қабілеттің дамуы мен көрініс беруінің басты шарты. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Іске беріле, құмарта қарау, әрекеттің әлеуметтік маңыздылығын, оның нәтижелерін, табиғат пен қоғамдық өмір құбылыстарының (адамның шығармашылық ісінің объектісі ретінде) жеке адамға қалайша әсер етуінің күш-қуатын түсіне білумен тығыз байланысып жатады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Эмоциялық әсерлену күші бір жағынан объектінің сипатымен, екінші жағынан адамның сезімталдығымен анықталады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ерік сапалары және қабілет.Шығармашылық істің қандайы болмасын адамның барлық күш-қуатын жұмсауды қажет етеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Шабыттану мен көңіл тасудың уақытша жылт етуі үздіксіз қажырлы еңбек етуді қамтамасыз ете алмайды: бұл үшін жүйелі және белгілі тәсілмен еңбек етуге қол жеткізетін, кедергілерді жеңуге мүмкіндік беретін жігер қажет. Мақсаттан қайтпау, батылдық, ерлік және өзін-өзі ұстай білу, табандылық және дербестілік - бұлар аса дарынды, көрнекті қайраткерлер де бөлек емес болатын ерік сапалары. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Еңбек сүйгіштік және қабілет. Жеке адмның еңбек сүйгіштігі мен жұмысқа аса қабілетті болуы оның іске берілгендігі мен жігеріне байланысты. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Іске берілген адамның барлық уақыты мен күш-жігерін өзінің сүйікті ісіне арнайтыны - табиғи нәрсе. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сондықтан көптеген дарынды адамдардың өз жетістіктеріне баға бергенде еңбекқорлық пен жұмысқа қабілеттілікті бірінші орынға қоятыны тегін емес. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Эдисон өз жетістігіндегі еңбек пен дарын ролін бағалай келіп, мұнда тек бір пайыз қана даналық, ал оның есесіне 99 пайыз маңдай тері бар деген. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Жұмысқа деген зор қабілеттілік еңбек үрдісінің және мұрат тұтқан нәтижесінің салдары ретінде туады, сондай-ақ ол тұрақты еңбек әдетінің нәтижесі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Жұмысқа қабілеттілікте, әрине, табиғи ерекшеліктің де, мәселен, типологиялық қасиеттердің де (төзімділік) үлесі бар. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Өнімділік - жұмысты тиімді ұйымдастыруға, демек, жеке адамның жинақылығына тәуелді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Еңбек сүйгіштік - қабілеттің дамуына, тәжірибенің молаюына, білімнің, іскерлік пен дағдының қалыптасуына тәуелді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оқушыларды бақылай отырып, мұғалім біреулерін - қабілеті жақсы, екінші біреулерін - қабілеті шамалы деп негізсіз айта салмайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Былай да болып шығады: оқушы математикаға қабілетті, бірақ өз ойын ауызша не жазбаша білдіруге нашар немесе тіл, әдебиет, жалпы гуманитарлық ғылымдарға деген қабілетін көрсете алады, бірақ оған математика, физика, техниканы үйрену қиынға түседі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қабілеттілік деп - адамның білімді, ептілікті, дағдыны біршама жеңіл меңгеруіне және қандай да бір іс-әрекетпен ойдағыдай айналысуына көмектесетін психикалық қасиеттерді айтамыз. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қабілеттілік тек іс-әрекетте ғана көрінеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қабылдауда, мысалы, бояу түстерінің болмашы айырмашылығын байқау, заттарды бірден "көре білу", пропорционалды катынастарды түсіну (суретші жұмысында), абсолюттік есіту (музыкамен айналысқанда), байқағыштық (іс-әрекеттің өте көптеген түрлерінде) т. б. көрінеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Кейбір қабілеттіліктер жадында жақсы қалдырумен байланысты (мысалы, оқу материалын тез де берік игеруге қабілеттілік, оны жеңіл және дәл қайта айтып беру). |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Адамның ойлау қызметінде (материалды түсінуі, қиын есептерді шығару, ойының тереңдігі, сыншылдығы, тапқырлығы) қабілеттілік айқын көрінеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қабілеттілік үшін, әсіресе жазушы, өнер тапқыш еңбегінде қажетті, шығармашылық қиялдың үлкен маңызы бар. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қабілеттілік білім, ептілік, дағды негізінде көрініп, дамығанмен олармен ғана шектеліп қоймайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сондықтан баланың білімінің шамалылығын, оның қабілетінің жоқтығынан деп қалмас үшін оқушылардың қабілеттілігін анықтауда өте сақ және ұқыпты болу керек. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қандай да бір себептерден мектепте нашар оқыған, болашақта ірі ғалым болып шыққандар жөнінде кейде осындай қателіктер жіберілген. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Осы себептен де қабілеттілік туралы қабілетінң нашарлығы емес, білімінің аздығын көрсететін кейбір қасиеттері негізінде ғана қорытынды шығару дұрыс болмас еді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Тақырып бойынша бақылау сұрақтары 1. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қабілет дегеніміз не? 2. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қабілеттің түрлерін атаңыз? 3. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қабілеттің қандай концепциялары бар? 4. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Нышан дегеніміз не?Оның қабілетке қандай қатысы бар? 5. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Педагогтық қабілетке нелер жатады? 6. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
П. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Павловтың жүйке жүйесінің типтері туралы ілімі темпераменттің табиғатын қалай түсіндіреді? 3. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Темперамент адам психикасынан қандай орын алады? 4. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Темпераменттер қалай өзгереді және оларды қалай тәрбиелеуге болады? 5. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Темпераменттің психологиялық сипаттамсы қалай? № 18 дәріс. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мінез Жоспар: 1. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мінез туралы жалпы ұғым. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
2. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мінез бітістері. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
3. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мінездің құрылымы. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
4. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мінездегі даралық ерекшеліктер мен типтілік. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
1. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мінез туралы жалпы ұғым. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Адамның ісі мен қылығынан көрінетін, оның айналасындағыларға қатынасын бейнелейтін кісінің тұрақты және тұрлаулы жеке өзгешелігі мінез деп аталады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мінез туа біткен қасиет емес, ол біртіндеп өмір сатысында дамып, қалыптасып отырады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мінезі мүлде бірдей болып келетін адам болмайды, бірақ өмір сүрген ортасына, қоғамына қарай типтік мінезі болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Күнбе-күнгі тіршілікте адам әдетте менмен не көпшіл, қайырымды не сараң, биязы не дөрекі, батыл не солқылдақ, табанды, ер жүрек не байбаламшыл болып сипатталады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Олай болса, мінез негізінде жеке адамның моральдық-еріктік қасиеттері жатады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Жеке адам тіршілігінің өрісі тар, ол қоғамдық дамудан оқшау жүріп жатса (отбасынан әрі аспайтын болса), онда біртіндеп оралымсыз, тартыншақ мінез қалыптасады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бала мінезінің қалыптасуына отбасы мен мектеп өмірінің моральдық-психикалық атмосферасы үлкен әсер етеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мінез өзгермейтін тума қасиет емес, ол өмірде қалыптасады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мәселен, ешбір бала туысынан "еңбек сүйгіш не жалқау, тәртіпті, не ұстамсыз болып тумайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оның мінезі, ұзақ жылғы өмір сүру барысында өмірдің сан алуан ағымына қарай тәрбие процесінің ықпалымен қалыптасып отырады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мінез туыстан пайда болмаса да, нерв жүйесінің, адамның табиғи жағының ерекшелігі мінез көріністерінде, оның жекеленген бітімінің қалыптасуында байқалып отырады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Нерв процестерінің тең не тең еместігі, шапшаңдығы не баяулығы, күштілігі мен әлсіздігі - бұлардың бәрі адамның іс- әрекетіне, мінез-құлқына, оның реакцияларына түрліше рең береді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мәселен, екі адамның наным-сенімі бірдей болғанмен, оның бірі - қызба, шапшаң және албырт, ал екіншісі - байсалды, парасатты болуы ықтимал. |