Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бірақ бұған шамасы жете қоймайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Осындай ойындарда баланың қабілеттері жақсы жетіле бастайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мәселен, бір бала өзінің ұйымдастырғыштығын байқатса, екінші бала табанды, жігерлі екендігін аңғартады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ұжымдық ойындар баланың моральдық, эстетикалық сезімдерінің қалыптасуына да әсер етеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мәселен, орман ішінде ойналған ойын туған өлкесінің табиғатын сүйе білуге, ондағы өзен, көлдер мен өсімдіктердің, жан- жануарлардың өміріне қызығушылықты қалыптастырады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бастауыш сынып оқушыларының өмірінде спорттық ойындар да едәуір орын алады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Олар футбол, волейбол, теннис ойындарын ойнай алады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл ойындарда ережелерді сақтау, бір-бірмен жарысу сәттері көп болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сондықтан да мұндай ойындар инициативаны, жылдамдықты, ептілікті, тапқыштықты қажет етеді, өз қимылдарын жолдастарының қимыл-қозғалысына бағындыруды үйренеді, жолдасқа көмек беруді, өз командасы үшін бар мүмкіндігін сарқа пайдалануды ойлай бастайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ойында жарысқа түсу, бірінен- бірі озу жағы да көзделеді, Төменгі сынып оқушылары спорттық ойындарға тән тиісті дағдыларды, ептілікті, ержелерді жөндеп үйрене қоймағанымен қимыл-қозғалыстық аса қажетті үйлесімділігін, жылдамдықпен онтайлықты жақсы менгереді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Осы ойындардың бір жақсы жері сол, балаға секіру, лақтыру, қарғу, өрмелеу сияқты атрибуттарды үйретіп қана қоймай, адалдық, шыншылдық, принциптілік секілді адамгершілік қасиетгерге баулиды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бастауыш мектеп мұғалімдері бала ойындарына дұрыс жегекшілік көрсету арқылы оның денесін ғана шынықтырып қоймай, онда жақсы психологиялық қасиеттердің қалыптасуына мүмкіндік туғызады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оқу. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оқу - іс-әрекетінің негізгі саласы еңбек процесін нәтижелі орындауға қажетті білімді, дағды мен икемді жүйелі түрде менгеру. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мектеп жасындағы балалардың негізгі әрекеті - оқу. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оқу арқылы балаға қоғам өзінің ғасырлар бойы жиналған асыл мұрасын, дағды, тәжірибесін береді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мектепке бару - бала өміріндегі жауапты кезең. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оқи бастаған соң оның отбасындағы жағдайы өзгереді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Онда мектепке уақытында бару, үй тапсырмаларын орындау, жолдасына көмектесу сияқты көптеген жаңа міндеттер пайда болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сөйтіп мектепке барған алғашқы күннен бастап баланың айналасымен қарым-қатынасы міндеттілік приципімен реттеледі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Міндет шеңбері ұлғая береді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Жақсы оқу парызы - тек ата-ана алдындағы парыз ғана емес, сынып, мектеп, бүкіл отан алдындағы, өзінің ар-ожданы алдындағы парыз. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оқу мыналардан құралады: қоршаған заттар мен құбылыстардың ерекшеліктері туралы ақпаратты меңгеру (білім); |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
іс-әрекеттің негізгі түрлерін құрайтын амалдар мен операциялар (бейімділік); |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
іс-әрекет мақсаттары мен жағдайларына сәйкес амалдар мен операцияларды дұрыс таңдау үшін, көрсетілген ақпаратты пайдалану әдістерін меңгеру (икемділік). |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сонымен, оқу жайлы адамның әрекеттерін саналы мақсат басқарған кезде ғана айтуга болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Саналы мотивтердің болуы - оқудың маңызды алғы шарты. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Осыдан жануарларда оқудың болуы мүмкін емес екендігін анық көруге болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Адамда да оқу оның мінез-құлқының саналы түрде реттелуі кезеңінде ғана, 6-7 #алты-жеті# жасқа таман болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оқу материалдары бала психикасына зор талап қояды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Өйткені ұғыну өте күрделі әрекет. Ұғыну бірнеше кезендерден тұрады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мәселен, мұның бірінші кезеңіңде (таныстыру кезеңі) бала нені қалай оқу керектігі жайлы мағлұмат алады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұдан кейін ол ойындағысын тәжірибеде орындап көреді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Үшінші кезеңде, ұғынғанын сөзбен тұжырымдайды, төртінші кезенде бала ұғынған нәрсесін ойына ұстап тұрады да, бесінші кезенде, балада зат пен құбылыс туралы белгілі ұғым қалыптасатын болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ақыл-ой амалдарын меңгеру арқылы бала шындықтағы заттардың байланыс қатынастарын ажыратады, бір нәрсені екіншісімен салыстыра дәлелдей алуға, олардың шығармашылық, ұқсастықтарын көре білуге үйренеді, мұндағы себеп пен нәтиженің занды байланысына түсінеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мәселен, "от жақса түтін шығады" дегенде оттың жануы түтіннің шығуына себеп болып тұрғандығын бала байқайдьі да, шындықтағы нәрселердің бәрі де бір-бірімен осындай байланысатындығын түсінеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Нәрседе себеппен қатар нәтиже де болатындығына баланың түсініп, көзінің жетуі ұғыну деп аталынады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Психолог П. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Я. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Гальперин өзінің "Ақыл-ой әрекетінін сатылап қалыптасу" теориясында бала мәселені шешу үшін алдымен сыртқы материалдық әрекеттерді (затты ұстап көру, тұрқын, көлемін ажырату, шамамен өлшеу, т.б.) пайдаланады, сосын оның бейнесін елестетеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Содан соң дауыстап және іштен айта алатын болады, сөйтіп сыртқы заттық әрекеті біртіндеп ішкі ой әрекетіне айналады дейді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оқу әрекетінің өзіне тән мотивтері (себептері) болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Тәрбиеші, не оқитын адамның өзіне осы мотивтерді білу оның әрекетінің мақсатын дұрыс анықтау үшін аса қажет. Баланың жасы өскен сайын психикасы да өсетіндіктен, оның оқуға деген қатынасы да (мотивтері) өзгеріп отырады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мәселен, жоғары сынып оқушыларының оқу мотивтері бастауыш мектептегілерден басқаша болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Білім игеру үлкен саналылықты, өз бетімен жұмыс істеп үйренуді, өз мінез-құлқын меңгеруді керек етеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бала не үшін оқитындығын бар сана сезімімен ұғынғанша, оған оқудағы формализмнен (мәнін түсінбей құрғақ жаттап алу, өмірмен байланыстыра алмау т.б құтылу қиын болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мектепте оқу процесінде оқу мотиві қалыптасып, өзгеріп отырады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ол төменгі сынып оқушыларындағы қарапайым мотивтен бастап, жоғарғы сынып оқушыларында парыз сезіміне дейін көтеріледі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Алғашқы жылдары балалар үйде ата-аналары ұрыспауы үшін, жақсы баға алу үшін оқиды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Орта мектепте пәндерге саралай карау дамиды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Осыған орай ғылым мәселелерін білуге құмарлық, жеткіншектің танымдық қажетін қанағаттандырарлықтай білім алу мотиві пайда болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мінез-құлықтық жоғары сатылы реттеушісі болып табылатын парыз бен арды қалыптастыру, оқу мотивінің сферасына жоғары адамгершіліктік сезімдерді қосады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Орта мектепте оқу ісін ұйымдастыру оқушыдан үлкен жауапкершілікті және оқуға саналылықпен қарауды талап етеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сабақтардың пәндер бойынша жүргізілуі мұғалімнің оқушы үлгерімін бақылау мүмкіншілігін азайтады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ой қызметінің сапасына талап арта түседі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оқушыдан мұғалімнің айтқандарын, кітаптан оқығандарын-жай ғана есте сақтаудан гөрі оны ұғу, ой елегінен өткізе білу талап етіледі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Математикаға физика, химия және басқа пәндер ұғымдар жүйесін, білімдер жүйесін қалыптастырады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Еңбек. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Еңбек жалпы психологиялық емес, әлеуметтік категория. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ол өзінің негізгі қоғамдық заңдылықтары бойынша психологияның емес, қоғамдық ғылымдардың пәні. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Еңбек іс-әрекетінің психологиялық жағының ерекшелігі: еңбек өзінің объективтік қоғамдық мәні бойынша, қоғамға пайдалы өнімді жасауға бағытталған іс-әрекет болып саналады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Адамның қажеттіліктерін қанағаттандыратын барлық заттарды бір адам ғана өндірмейді, сондықтан адамның іс-әрекетінің мотиві болып оның әрекетінің өнімі емес, басқа адамдар іс-әрекетінің өнімі, қоғамдық іс-әрекеттің өнімі саналады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Еңбекте еңбек техникасы ғана емес, адамның еңбекке қатынасы да маңызды болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Еңбек дегеніміз - адамдардың материалдық және рухани қажетін қанағаттандыратын қоғамдық пайдалы өнім өндіруге бағытталған іс-әрекет. Еңбек өнімдерін жасауға қатынасу арқылы адам өмір сүріп отырған өндірістік қатынастар жүйесіне араласады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл екі фактор еңбек әрекетіне көзқарас пен еңбек мотивін қалыптастырады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Еңбекте адамның қабілеті мен мінез-құлқы жалпы жеке басының қасиеті ашылып, қалыптасады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Өндіріс еңбеккер алдына іске тек творчестволықпен қарағанда ғана шешуге болатын көптеген проблемалық ситуациялар мен міндеттер қояды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Еңбек өнімділігіне әсер ететін жайларды зерттеу - өндіріс процесінде адамға әсер етпейтін факторлардың жоқ екенін көрсетті. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бөлме қабырғаларының түсі, жұмыс орнын ұйымдастыру, жұмыстағы еңбек ету және үзіліс режимі, еңбектес жолдастармен қарым-қатынас т.б. осы сияқты факторлардың бәрі еңбек өңімділігіне тікелей әсер етеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Осының бәрі жиналып адамнын жұмыстағы көңіл күйін құрайды, оның еңбекте күш жұмсауын жеңілдетеді немесе керісінше қиындатады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Біздің елімізде қол жеткен техникадық процеске орай мұғалім еңбегінің ерекшеліктері және оның біліміне, икемділігіне, дағдыларына деген талаптар едәуір өзгерді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұқаралық коммуникация құралдарының (интеренет, баспасөз, радио, кино, теледидар) кең тарауы оқушылардың мектептен тыс жерде білімнің барлық саласынан мол хабардар болуына жағдай жасады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мұғалім қазіргі күні кешеге дейін болғанындай, оқушыға бірден-бір хабар таратушы. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мұғалім еңбегіне қоятын талап бұрынғыдан гөрі жоғарьлай түсті. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ғылымның барлық саласы нақтылы материалдармен шапшаң толығып жатқан шақта мұғалім өз білімін үнемі көтеріп отыруға мәжбүр болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оқу және тәрбие жұмысына шығармашылықпен қарау жас ұрпақты табысты оқытудың қажетті шартына айналды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Тақырып бойынша бақылау сұрақтары 1. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Іс-әрекет туралы қандай психологтардың еңбектерін білесіз? 2. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Заттың іс-әрекет пен ақыл-ой әрекетінің арақатынасы қандай? 3. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Іс-әрекет қалыптасуында дағдының қандай маңызы бар? 4. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Әдеттің қалыптасу негізі неде? 5. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дағды мен икемділік ұғымдарының бір-бірінен айырмашылығы қандай? 8 дәріс: Зейін Жоспар: 1. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Зейін туралы ұғым 2. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Зейіннің түрлері 3. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Зейіннің қасиеттері 1. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Зейін туралы ұғым. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Психикалық құбылыстардың ішінде зейіннің алатын орны ерекше. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ол дербес психикалық процесс болып табылмайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сөйтсе де ол әрқашан адамның іс-әрекетіне, таным процесіне қатысады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Зейін – психологиялық феномен, ол туралы пікірталастар, ғасырлар бойы жалғасып келеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ғалымдардың бірқатары «зейін тәуелсіз процес ретінде өмір сүре алмайды, ол тек қана кез келген психикалық процестің немесе адам іс- әрекетінің бір жағы ретінде көріну» деп тұжырымдайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Басқалары зейінді тәуелсіз процес, өзінің ерекшелігі бар, олар анатомиялық және физиологиялық өзін басқаратын құрылымына сүйеніп басқа таным процестерінің міндетін атқаруын, динамикасын және психикалық ахуалдың ерекшеліктерін қарастырғанда маңызы бар екенін айтады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Зейін – сезім мүшелері арқылы бір ақпаратты іріктейтін, басқаларды елемейтін (саналы немесе санасыз) процес. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Зейін деп - адам санасының белгілі бір затқа бағыттала тұрақталуын көрсететін құбылысты айтады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дәлірек айтқанда, зейін дегеніміз айналадағы объектілердің ішінен керектісін бөліп алып, соган психикалық әрекетімізді тұрақтата алу. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мысалы, оқушы математикадан есептер шығарып отыр. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ол бұған соншама үңілген, мұнысы психикалық кейпінен жақсы көрінеді (бала көзін қадайды, шұқшия үңіледі, демін ішіне тартады т. б.) Оқушы есептің шығару жоспарын ойлайды, оның бірінен кейін екіншісін шығарады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Есеп шығарып болып, азғантай үзілістен кейін тарихты, одан соң географияны оқуға көшеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сабағын оқып болғаннан кейін, түрлі нәрселермен айналысады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Осы көріністердің бәрінде де бала әрекеттің әрбір түріне өз зейінін ұйымдастырып, басқа объектілерден ойын бөліп отырады. |