Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Маман пианист пьеса орындағанда клавиатураға қарамайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Тәжірибелі машинистка материалды «көзді жұмып отырып», яғни жазу машинкасының клавиатурасына қарамай басады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дағдының ерекшелігі оның автоматтануы болып табылады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қалыптасқан дағды оны орындаған кезде сананың қадағалауын қажет етпейді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Әрине бастапқы кезде сана қимылды бақылайды, бірақ дағды қалыптасқан сайыны сананың бақылау қажеті азая береді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Жақсы жаттыққан дағды тұсында қимылды санамен бақылау оны жүзеге асыруды қиындататыны байқалды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мысалы, адам өзінің жүрісінің әрбір қадамын қадағалап, талдау жасауға тырысса, жүрісінен жаңыла беретін болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Әрекетті дағдыға айналдыру сананы босатып, оны іс-әрекеттегі маңызды мақсаттарды шешуге жұмсауға мүмкіндік береді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дағдының творчестволық іс- әрекет үшін маңызы аса зор болатыны осыдан. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қарапайым әрекеттер дағдысын қалыптастырмайынша, творчестволық іс-әрекетке жағдай туғызу мүмкін емес. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Перспектива құру дағдысын игермеген суретші персонажды қалай бейнелеуді емес, оны болашақта қалай орналастыруды ойлауға мәжбүр болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сөйлемді дұрыс құру дағдысын игермеген жазушы өз кейіпкерлерінің психологиялық трактовкасын жасаудан гөрі, сөйлемнің грамматикалық құрылымын көбірек ойлайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сөйтіп, қандай да іс-әрекетте болсын оны орындаудың дұрыс әдісін игеру және жеке компонентін дағдыға айналдыру сол іс-әрекетті табысты атқарудың бірінші кезектегі міндеті болып табылады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Белгілі бір іс-әрекет жүйесінде қалыптасқан дағдылардың сипаты меін дәрежелерінід арақатынасы адамның психикалық ерекшеліктеріне тәуелді болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Нерв жүйесі әр түрлі адамдарда танымдық, бағдарлаушылық және атқарушылық іс-әрекеттегі арақатынаста түрліше болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл сол адамдардың бәрінің де еңбек тапсырмасын табысты орындауға мүмкіндік береді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Нерв қызметінің типі бір адамдарға еңбек процесінде қимылды неғұрлым дәл орындауға, ал өзгелеріне неғұрлым тез орындауға мүмкіндік береді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Осылайша, дағды адамның жеке басының қасиетіне айналады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дағдының түрлері. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Еңбектің қай түрінде болсын, сондай-ақ істің табысты орындалуы дағдылардың белгілі бір қорын игергенде ғана мүмкін болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дағды: қимылдық, ойлау, (сенсорлық) және мінез-құлықтық болып төрт түрге бөлінеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Басқасынан гөрі кимылдық дағдылар көбірек зерттелген. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оларды алуан түрлі іс-әрекеттен көруге болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қимылдық дағдыларды қалыптастырмайынша еңбек операцияларын орындау, оқушыларды жазуға, оқуға үйрету мүмкін емес. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ой еңбегінің стиліне міндетті компонент болып кіретін ойлау дағдьіларының да маңызы бұдан кем емес. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл дағдылардың аса маңыздылары чертеждерді оқу дағдысы, кітапты конспектілеу, лекция жазу, жаттау, дедуктивтік және индуктивтік ой қорытындылау әдісімен дәлелдеуді негіздеу болып табылады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ой еңбегінде назарды бөлу және оны шоғырландыру, бақылау, монологтық сөйлеу дағдылары маңызды роль аткарады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Көп жағдайда ой еңбегі дағдысы адамның белгілі бір қасиетін анықтайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мінез-құлық дағдылары адамның жеке басының ерекшеліктерін қалыптастыруда маңызды роль аткарады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл дағдылар мінез-құлық нормаларын білу және оларды өз басының қолдануы негізінде қалыптасады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мінез-құлық дағдылары, мінез-құлықтың үйреншікті формаларынан туындайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мысалы, баланы адамдармен инабатты сәлемдесуге үйретеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оған адамдармен өмірдің түрлі жағдайларында қалай амандасу керек екенін көрсетеді (сыныпқа мұғалім кіргенде орнынан тұру керек). |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сан рет қайталау нәтижесінде балада үлкен адамдарға инабатпен сәлем беру дағдысы қалыптасады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дағды жаттығу арқылы қалыптасады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Жаттығу - дегеніміз нысаналы түрде сан рет қайталап орындалатын әрекет, ондағы мақсат осы әрекетті жетілдіре түсу. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Жаттығу процесінде белгілі бір түрде іс-әрекет ұйымдастырылады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мұндай жағдайда істі, мысалы, әдемі жазу, фортепианода ойнағанда екі қолды дұрыс ұстай білу т. б. осы сияқты анағұрлым жетілген дағдылар қалыптастыруға жеткізетіндей етіп орындауға назар аударған жөн. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дағдылардың өзара әсері. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Адам белгілі бір іс-әрекетті меңгергенде әдетте оның бойында бір емес бірнеше дағды қатарынан қалыптасады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Жаңа дағдылар бұрыннан қалыптасқан ескі дағдылардың үстіне келіп қосылады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ескі дағдылар жаңа дағдылардың қалыптасуына жағымды немесе жағымсыз әсер етуі мүмкін. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қалыптасқан дағдылардың жаңа дағдыларды игеруге жағымсыз әсері немесе қалыптасушы дағдылардың ескі дағдыларға жағымсыз әсері интерференция деп аталады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Интерференция да алмасу сияқты, дағдыларды қалыптастырудағы жалпы құбылыс болып табылады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дағдылардан икемділік ұғымын айыра білу қажет. Осы ұғымдардың мағынасы біріне-бірі өте жақын болғандықтан бұларды бірімен-бірін шатастырып алуға да болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Икемділік дегеніміз адамның қандай нәрсені болмасын орындай білу қабілеті. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мәселен, төменгі сынып оқушылары футбол ойнай алады, ойын ережелерін де біледі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бірақ олардың ойнау дағдысы әлі жетілмеген. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ал нағыз футболшыда жақсы ойнай білу кемеліне келіп, дағдыға айналған. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл мысал балада дағды болмағанмен, оңда осы ойынға икемділіктің барлығын көрсетеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Өмір баланы ортаға бейімделуге көндіреді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Осы кезде баланың ойы бастапқы қалпынан айырылып өзгереді және басқа, әлеуметтік ортадан алынған "ересек адам" логикасына бағына бастайды". |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ж. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Пиаже ақыл-ойды зерттеу кезінде кескін әдісін пайдаланады: ол әр түрлі жастағы балаларға бірдей тапсырма беріп, оның нәтижесін салыстырады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл әдіс баланың ақыл-ой әрекетіндегі кейбір өзгерістерді көрсетті. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бірақ бұл әдіс баладағы жаңа ақыл-ой амалының, ұғымының, білімінің, психологиясының қалыптасуын ашып көрсетеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ж. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Пиаже концепциясының басты кемшілігі: баланың толық тұлғалық дамуын ескермей, ол ақыл-ой дамуының басты қозғаушы күші ретінде ақыл- ойдың өзін көреді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ақыл-ойдың даму факторларының арасында іс-әрекет сияқты фактор болған жоқ. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ж. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Пиаженің теориялық тұжырымдары жоғары деңгейдегі ойлау қабілеттерінің көзі өткендегі ой мүмкіндіктерінде болатынын дәлелдеп бақты. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Генетикалық психология зерттеулеріндегі басты кемшілік: интеллект даму деңгейінің бірінен 2-шісіне #екіншісіне# өтуде оқудың маңызы орынды бағаланбай, әлеуметтік қоғамдық факторлардың тұлға қалыптасуындағы мәні жоққа шығарылады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Көптеген зерттеушілер баланың ойлау қабілетінің дамуы дұрыс ұйымдастырылған үйрету жүйесіне байланысты болатынын көрсетті. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
5. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Когнитивтік және гуманистік психология. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Когнитивтік психология бағыты 60-шы жылдардың аяғында АҚШ-та #Америка Құрама Штаттарында# бихевиористердің әрекет-қылық талдауында психологиялық элементтерді елемеуі мен танымдық процестерді ескермеуіне қарсылық білдіруімен ғылым сахнасына келген еді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Когнитивтік психолгия небихевиористер зерттеулерінің нәтижесінде пайда болды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оның өкілдері - Дж. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Брунер, Д. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Норман, Л. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Фестингер, Ф. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Хайдер, У. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Найссер, П. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Лиднсей, Г. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Саймон. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қазіргі кездегі бұл бағыт бірқатар нұсқалар түрінде беріледі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Танымдық процестер механистік түрде сипатталатын, психика сигналдары өзгертуші қабілеттілігі бар аппарат ретінде болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Когнитивтік психологияның негізгі зерттеу саласын танымдық процестер - ес, тіл мен сөздің психологиялық аспектілері, қабылдау, ойлау, зейін, қиял және когнитивтік даму құрайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Алайда, когнитивтік психологияда танымдық процестерді түсіндіретін тұтас бір теория қалыптаспаған. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бихевиоризм мен психоанализге тікелей қарсылығымен танылған бағыттардың бірі гуманистік психология болып саналады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Гуманистік психологияның негізін салушылар бихевиоризм мен психоанализдің адамды сипаттауындағы қисынсыздығын түзетіп, шындыққа жақындау, өміршең психологияны таңдауды мақсат етті. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дені сау, шығармашыл тұлғаны - зерттеудің обьектісі болып белгіленді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мұндай міндетті осыған дейін ешбір ғылыми теория алдына қоймаған еді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Гуманистік психологияның негізін қалаушы, американдық психолог - К. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Роджерс ұзақ мерзімді клиникалық зерттеу жұмыстары нәтижесінде өзінің феноменологиялық теориясын және осы теорияға сүйенген "клиентке бағытталатын терапиясын" қалыптастырды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
К. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Роджерс бойынша, адам - табиғаты бойынша конструктивтік, реалистік және белгілі бір мақсаттар мен өзіндік жетілдіруге ұмтылған белсенді тіршілік иесі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
К. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Роджерс, сондай-ақ, реструктивті-аномалды импульсивті мінез-құлық реакцияларын мойындайды, бірақ мұндай реакциялар тұлғаның шын мәніндегі ішкі табиғатына сәйкес болмаған жағдайларда көрінеді деп есептеген. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Тұлғаның жүріс-тұрысы, оның субъективті қабылдауы мен танымы терминологияларын да түсіне аламыз. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Тұлғаның мұндай ішкі жүйесі сыртқы жүріс-тұрысын анықтауда негізгі рөл атқарады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
К. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Роджерс бойынша, әp адам әр құбылысты субъективті қабылдайды және әр құбылысқа субъективті реакция көрсетеді, яғни осы субъективті тәжірибе Роджерстің феноменологиялық теориясының негізгі тезисі болып табылады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Гуманистік психологияның тағы бір көрнекті өкілдерінің бірі - Абрахам Маслоу болды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
А. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Маслоу 1908 #мың тоғыз сегізінші# жылы 1 #бірінші# сәуірде Нью-Йоркте дүниеге келген. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оның ата-анасы сауатсыз, анасы діндар адам болған. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
А. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Маслоуға ол: "әрбір істеген ісің үшін құдай алдында жауап бересің", - деп ылғи ұрсып отыратын. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Осының нәтижесінде А. |