Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Адам бір дегеннен не істерін білмей тұрып қалады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мықтап үрейлене қашып кетеді немесе қорғау әрекетіне көшеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қатты қорқан кезде адамның жүрегі қозғалғандай болып қалады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Жүрегі қатты соғып денесін тер басып, шашы үрпиіп көтеріледі, беттің бұлшық еттері тартылып, дем алуы өзгереді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Даусы қарлығып кейде шықпай қалады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ашулану. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мұндайда адам қысылады, көзі жалт-жұлт етіп, дем алысы жиілейді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Адамның танауы ербиіп, бұлшық еттері қатайып жауына немесе жек көретін затына тап беруге дайын тұрады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Еркін, қатты қысып, тісін тістеп, касын керіп, қабағынан қар жауғандай болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ашулану барлық адамдарда бірдей болмайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оның күшті және әлсіз болуы мінезіне, тәлім-тәрбиесіне байланысты. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ашу қысып әсіресе оның, соңғы қуаттырақ кезеңі болғанда адам өз мінез-құлқын бақылауды жоғалтып алады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұны кезінде Рим ақыны Гораций айтқандай: «қызба ашу өте шығатын ақылсыздық». |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ашуды бастапқыда тоқтату керек,сол себепті ашулы күйге келгенін сезінген адам өзін-өзі: өзін ақылмен алып жүру, өз сезіміне ие болу, жүгенсіз эмоцияға берілмеу деген сияқты бұйрық беруі тиіс. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Біздіңше бұның басқа жолын, «Гуливердің басынан кешкендері атты кітаптың» авторы Джонатон Свифтің пікірін басшылыққа алу тиімдірек сияқты: «Ашуға берілу көбінесе басқаның кінәсі үшін өзіңді-өзің жазалаумен бірдей». |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Өте дәл айтылған! Табалау ыза мен қуаныштың қосынды түрі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл біреуді мұқату, әшкерелеу. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ол адамға жаман сезім туғызады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оны ызаландырып мұқатумен бірге ырза бір, кекесінмен күліп келемеждейді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қызғаншақтық та жағымсыз эмоциялардың бір түрі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Кейде, адамдар туралы: қызғаншақ екен, басқаның жолы болып, бақытқа ие болғанда, ол қатты күйзеледі деді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұндай күйзеліс жағдайында Монтеськенің ескертуі орынды: «қызғаншақ өзіне-өзі жау, өйткені ол өзі тудырған жауыздықтан сорлайды». |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Кім өзін-өзі қызғаншақпын деп ойлайды ғой дейсіз. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Айқын түрде білінбесе де қызғаншақтық кең тараған. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мысалы: сәнге ден қойған адам менде анау, не мынау жоқ, немесе өз ойынша өзінен қабілеттсіз әрі абыройы төмен адам ана не мына қызметте отыр деген күйзеліске ұшырайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Соншалықты ыңғайсыз сезім. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл тек қызғаншақтық және еліктеуге ұмтылыс екенін біліп жеке басының ерекшелігін жоғалтқанын сезіне отырып ыңғайсыз эмоциядан арылуға болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Күрделі эмоциялар. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Аффект, стресс, фрустрация, құмарлық, көніл күй жатады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Аффект латынша аффектус, қазақша аффект дегеніміз қысқа уақытқа созылзса да бұлқ етіп қатты көрінетін эмоцияның түрі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Аффект кейде адамның бүкіл психологиялық кейпін бұзып, ерік күшін әлсіреу жағдацйда өтеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
(Мысалы: зәре ұшу, қорқу, долылық, жан түршігу, кенеттен торығу, қамығу т.б.). |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Аффект кезінде адамның есі шығып кетпейді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дені сау адамдарда болатын аффект адамдардың жеке басының кемшілігі деп түсіну керек. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл адамның өзін меңгере алмауы, ерік тәрбиесінің кемістігі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ерік жігері күшті адам, мұндай ұшқалақты лепірмелікке бармйды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Дені сау адамның аффектісінен психикасы ауруға шалдыққан ауру адамның аффектісінен (патологиялық аффект) ажырату қажет. Мұндай аффектер ми қабығымен қабық асты орталықтарының байланыс бұзылғандықтан, екінші сигнал жүйесінің реттеушімен рөлі кемігендіктен болады Стресс. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл ағылшын сөзі, шамадан тыс зорлану деген мағынаны білдіреді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Стресс ұғымын канада ғалымы Гансон Селье өмірге енгізген. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Психологияда стресс мәселесін зерттеп түсінік берген ғалым Р. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Лазарус болды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Шамадан тыс күшті тітіркендіргіштер адамдарда көбінесе қолайсыз эмоциялар туғызады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Кісі ұдайы қиналатын болса, оның діңкесі құрып, берекесі кетеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Адамдардың осылайша шамадан тыс зорлануын стресс деп атайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Г. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Селье стресс жағдайының дамуын 3 #үш# кезеңге бөлген: 1) #бірінші# Организмнің мазасыздануы. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
2) #екінші# Организмнің күшті тітіркендіргіштерімен айқаса күш салу. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
3) #үшінші# Адам сыртан келетін нәрсеге төтеп беруге шамасы келмеген жағдайда титықтап, әрекет жасаудан қалады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мұндай қолайсыз әсер нерв жүйесінің жұмысына да, дене күшіне де нұқсан келтіретіндіктен адам өзінің сыртқы ортамен байланысының үнемі қадағалап реттеп отыру қажет.Стресс кезіде зейінді аудару қиынға соғып, яғни қабылдау, ес, ойлау қажеттіліктері болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
өте күшті тітіркендіргіштер (Мысалы: қарулы қылмыскердің шабуыл жасауы, ситуация бойынша шешімді тез, дұрыс қабылдауда қателіктер жіберіп, адамның пульсі қатты соғып, қанға адреналинің жұмысы төмендеп, адам дұрыс шешім қабылдай алмайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Стресс адамның өмірі үшін қауіпті, бірақ та ол адамға қажетті. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Стресс арқылы тұлғаның үлкен ситуацияларға бейімделу мүмкіндігі пайда болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Фрустрация. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
(латын сөзі - жоспардың бұзылуы) тұрақты жағымсыз эмоциялық күйге душар ететін шектен асқан қанағаттанбаушылық яғни, тұлғаның алға қойған мақсаты мен стратегиялық жоспарларының бұзылуы фрустрация туғызады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Тілек мақсаттың жүзеге аспауының бәрі бірдей фрустрация туғыза бермейді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Адам қанағаттанбау, реніш сезімін жиі бастан кешіреді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мысалы: сабақтан кешігу, автобусқа үлгермеу, таңғы асты ішіп үлгермеу т.б бұлардың барі бірдей фрустрация туғыза бермейді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Фрустрация қанағаттанбаушылық дәрежесі адамның төзімін тауысарлықтай болған жағдайда көрініс береді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Фустрацияға көбінесе эмоцияға берілген, қызба, өмір тартысында шынықпаған сәтсіздікпен қиындыққа даярлығы жоқ адамдар ұшырайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Құмарлық. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл күшті қажырлы эмоция. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Құмарлық туралы Вольтер былай айтқан: «Құмарлық - кеме желкен кернейтін жел, ол кейде кемені суға батырады, бірақ онсыз кеме жүзе алмас еді». |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Құмарлықтың жағымды және жағымсыз түрі болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Жағымды түріне білім алуға, өнерді үйренуге, спортқа т.б. құмарлық, ал жағымсыз түріне: малға, ақшаға, атаққа байлыққа және құмар ойындарға, нашақорлыққа, ішімдікке құмарлықтар жатады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Егер, адам өзін-өзі билей алатын күш-қуат тауып, жағымсыз құмарлықтарын қоймаса, оның денсаулығы нашарлап, тіпті өлімге жеткізуі мүмкін. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Құмарлықты сана-сезімен басқарудың рөлін француз философы әрі ағартушысы Ж. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ж. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Руссо айрықша бағалайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оның пікірінше: «басқара білгенде барлық құмарлық жақсы, ал оған бағынышты болғанда барлығы да жаман. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
» Құмарлық туралы Флаубер былаша тұжырымдайды: «Құмарлыққа қарсы айтудың не қажеті бар? Ол ерліктің, поэзияның, музыканың, өнердің, қысқасы барлығының қайнар көзі емес пе? Ал құмарлық туралы біршама сөз, бірақ барынша әділ айтқан Анатоль Фронс болды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
«Құмарлық- тыныштықтың жауы, бірақ онсыз тіршілікте, не өнер, не ғылым болмаған еді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Әрине құмарлықта сана-сезімнің белгілібір бақылауында болуы тиіс. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Әйтпесе, мағынасыз бір нәрсеге құмарлық сәтінде әрект ету - дауыл кезінде теңізге жүзу дегендей,төтенше ескерту дұрыс болып шыға келеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл жерде тежелмеген құмарлық жөнінде айтылып отыр. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Көңіл күй. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Кейіпіне қарап адамды шат, жайдары, жылы жүзді, ақ жарқын, не көңіліне кірбің кірген, ызалы, түсі суық деп ажыратылыды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Адамның көніліне айнала қоршаған дүние әсер етіп отырады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Егер оның қызметі жақсы жүріп жатса, ұжымы ынтымақты болса, отбасы жағдайы жарасымды болса, көніліде көтеріңкі болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Көнілге адамның денсаулық жағдайы, нерв жүйелердің ерекшеліктері де әсер етеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мысалы: Адамның көптен ойлап жүрген ісі оңға басса немесе бір нәрсеге қолы жетсе (диплом алу, диссертация қорғау т.б) шат-шадыман күйге түседі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Керісінше ол ылғы сәтсіздікке ұшырай берсе, өздеген мақсатына жете алмаса, жанына қояр жер таба алмай қиналады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мұндайда қабағы қатыңқы, ренішті күйде жүреді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сондықтанда «көңілсізден күлкі шықпас, адам көнілден азады»-, деген мақалдар тегіннен-тегін айтылмаған. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ерік жігері, күшті рухани өміріміздің мазмұны адамдар, тіпті ауыр жағдайда көнілді жүреді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оптимстік жарқын болашаққа сену, қиыншылыққа мойымау, ерік-жігері күшті, қажырлы адамның басты қасиеті. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
№ 16 дәріс. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ерік Жоспар: 1. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ерік туралы жалпы түсінік. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
2. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Еріктік әрекеттер 3. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ерік сапалары. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
1. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Іштей сөйлеу сыртқы сөйлеудің негізінде қалыптасады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сыртқы сөйлеуді ішкі сөйлеуге айналдыру – интериоризация деп аталынады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мұндай ауыстыру балаларда шамамен үш жаста байқалады, яғни балалар өз-өзімен сөйлесе бастайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл сөйлеу бірте-бірте азая келіп, іштей сөйлеу формасына айналады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Іштей сөйлеудің сыртқы сөйлеуге алмасуы экстериоризация деп аталады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Адам іштей ойын ойлап, сыртқа шығарады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
3. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сөз сөйлеу стильдері. |