Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Естің адам өмірінде алатын маңызы қандай? 2. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ассоциация дегеніміз не? 3. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Естің түрлерін, процестерін атаңыз? 4. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Механикалық есте қалдыру дегеніміз не? 5. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Елес дегеніміз не, қандай түрлері бар? 6. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Елестің қаблдаудан айырмашылығы неде және оның маңызы қандай? 7. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бала есі қандай жолмен дамиды? № 12 дәріс. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ойлау. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Жоспар: 1. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ойлау туралы жалпы ұғым. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
2. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ой операциялары(тәсілдері) 3. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Арман дегеніміз өз қалауымызша жаңа образдар жасау. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Адам армандағанда алдына мақсат қояды, тілегіме жетсем екен деп ойлайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Арман адамға күш қуат беріп алға итермелейді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сондықтан халық «Арманы жоқ жігіттің, дәрмені жоқ», «Армансыз адам, қанатсыз құспен тең», «Қыран жетпеген жерге, қиял жетеді» -, деп дұрыс айтқан. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Арманы жоқ адам өмірінің бір күні бір күнінен аумайтын, күн сайын белгілі бір істі бір сарынмен қайталайтын, күйкі тіршіліктің қамымен шектелетін адам. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Адам қиялы ерік-жігермен, нақты шындықпен байланыспаса, өз мұқтажы мен тілегін ой арқылы ғана қиялдайтын болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Әрине, мұндай ой адамға қиял бітірмейді, қайта оны басып-жаншып отырады, мақсатына демеу бола алмайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Құрғақ қиялға, мұңға шомған адам салдыр - салақ, жалқау, еріншек, болбыр болып келеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мұндай қиял еңбекті сүймейтін, одан қашқақтайтын адамдарда жиі кездеседі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
3. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қиялдың жасалу жолдары. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қиялда анализ, синтез, агглютинация, схематизация, акцентировка немесе әсірелеу, кеміте көрсету, гипербола, литота тәсілдері жиі қолданылады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қиялдағы елестерді топтастырудың қарапайым түрі агглютинация деп аталады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Осы әдіс арқылы мифологиялық бейнелер (кентавр, жезтырнақ, су перісінің бейнесі) жасалады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Жазушы өзінің шығармаларындағы кейіпкерлерді жағымсыз етіп көрсететін болса, оған жағымсыз қылықты көбірек тағады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мұндай тәсілді акцентировка дейді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қиял бейнелерін жасауға қатысатын әдістердің бірі – гипербола. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Гипербола деп нәрсенің жеке сипаттары, белгілері үлкейтіліп кәрсетілуін айтады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ертегілерде, қиял-ғажайып бейнелерді жасауда гипербола көп қолданылады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мәселен, «жел аяқ», «тау соғар», «көл тауысар» т.б. Ал, кеміте көрсету әдісімен бармақтай бала», «қаңбақ шал» т.б. бейнелер жасалған. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қиял бейнелерін жасаудың енді бір әдісі – нәрсенің бір жағын ерекше әсерлей көрсету. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Карикатуралар мен достық әзілдер осылайша жасалады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Егер, заттың айырмашылығын ескермей, оның ұқсастықтарына көбірек көңіл бөлінетін болса схематизация әдісі қолданылады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Суретшілер өсімдіктер дүниесінің элементтерінен ою қиыстыруы осыған мысал бола алады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
4. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қиялды дамыту. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қиял бейнелерінің пайда болуы елестеудің пайда болуымен, оларды еске түсіре алумен байланысты. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мәселен, 6-7 #алты-жеті# айлық бала анасы бір жаққа кетіп қалса, жан-жағына қарап іздей бастайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл факт балада қиял элементтерінің бар екендігін көрсетеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Балада сөйлеудің пайда болуы, онын түрлі әрекетпен айналысуы, сурет салуы, балшықтан түрлі заттардың пішінін жасай бастауы бала қиялын дамытуға қажетті шарттар болып табылады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Балада ең алдымен еске түсіру, кейінірек қайта жасау қиялы пайда болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Алғашкыда қиялдың ырықсыз түрі, кейіннен ырықтың белсенді түрлері жиі ұшырасады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мектеп жасына дейінгілердің қиялының дамуында халық ертегілерінің алатын орны ерекше. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бала ертегі тыңдауға, оны айтуға өте әуес келеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Осы тұста бала қиялы ерекше көрінеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мектеп оқушыларының қиялында оның барлық түрлері жаңа мазмұнға ие болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қиялдың дамуы үш жасар бөбектерде жақсы байқалады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мұны бөбектердің қызық ертектерді шын ықыласымен тыңдауынан, ертедегі оқиғаны шын көріп, бар ынтасымен берілуінен көреміз. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қиял басқа да психикалық процестер тәрізді дамудың ұзақ жолынан өтеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қиялдың қарапайым түрінен бастап творчестволық қиялға дейінгі кезеңнің қалыптасуы нақтылы әрекетке байланысты. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мектеп жасына дейінгі баланың негізгі әрекеті болып табылатын ойын - бала қиялын дамытуда ерекше орын алады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мектеп – бала қиялын дамытуда үлкен роль атқарады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мұндағы оқылатын сабақтардың мәнін түсіну қиялсыз мүмкін емес. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бала қиялы әрекет үстінде дамитындықтан не нәрсеге болмасын өзін қарастырып, оның икемділігі мен дағдысын дамытып отыру қажет. Төменгі класс оқушыларының қиялын дамыту – олардың эстетикалық сезімдерін оятады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мысалы көркем әдебиет кітаптарын оқу, музейлер мен көрмелерге бару, кино көру, ұйымдасып музыка тыңдау, бала қиялын жаңа мазмұнға толтыра түседі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қиялды дамыту дегенімізде ең алдымен әркім өзі қиялының аз немесе көп екенін, қай дәрежеде екенін білгені жөн. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мұны көптен бері шетелдерде жиі қолданылып келе жатқан "Сізде қиял бар ма?" деген тест арқылы анықтауға болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мына кестедегі сан рет тексерістен өткен сұрақтарға жауап беріп, ұпайлар жинау керек. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мұғалім балаларды орманға экскурсияға апарған екен дейік. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Онда оқушылар әрбір ағашты, өсімдік түрлерін көздерімен көріп, қолдарымен ұстайды, білмегендерін бірінен-бірі сұрап не мұғалімнен біліп алады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Ертеңіне мұғалім оқу сабағында балалардан көрмеген ормандарды (тайга, тундра, тропика т. б.) туралы айтып беріңдер десе, бұл олардың қиялын тәрбиелеуге көп пайдасын тигізеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Өмір тәжірибесінің артуы, білім қорының молая түсуі балалардың қиялын да дамыта түседі. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мәселен, үшінші сыныптағылар сурет сабағында алдында тұрған заттардың бейнесін айнытпай сала алады, оны осындай басқа затпен салыстырып көреді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл балада қайта жасау қиялының қалыптасып келе жаткандығын байқатады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бала қиялы әрекет үстінде дамитындықтан не нәрсеге болмасын өзін қатыстырып, оның икемділігі мен дағдысын дамытып отыру қажет. Мәселен, сурет салудың ән айтудың тәсілдері мен техникасын үйренбейінше, баланың осыған орай көрінетін қиялы да шарықтай алмайды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Шәкірт қиялын дамытуға үлкендер үнемі жетекшілік етуге тиіс. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мұғалім де, оқушының ата-анасы да бұл жерде тек ақылға ғана әсер етпей, эмоциясына әсер етерліктей әдістерді іздестіріп отырулары керек. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оқушылардың жас, дара ерекшеліктерін ескеріп отыру, қиялы күшті дамыған балалармен дербес жұмыс жүргізу, табиғатқа, өндіріс орындарына экскурсиялар жасау, түрлі тапсырмаларды оқушыларға дербес орындатып отырғызу, оқу барысында кездескен қиыншылықтарды жеңе алуға баулу т. б. осындай әдістер бала қиялын тәрбиелеудің түрлері болып табылады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бала қиялын тәрбиелеу және дамытуда олардың дүниетанымын, қызығуы мен мүдделерін, мақсат-тілектерін, армандарын ескеріп отыру маңызды. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Адамның білімі мол болса, оның ақыл-ойы мен қиялы жемістіде бай болып келетініне баланың көзін жеткізу – ата-ана мен тәрбиеші ұстаздарының міндеті. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мектептегі, үйдегі көркемдік, эстетикалық тәрбие қиялдың дамуына үлкен әсер етеді. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Шәкірт қиялын сабақ үстінде тәрбиелеуге болады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бала қиялын дамытуда сыныптан және мектептен тыс жұмыстар үлкен орын алады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Бұл үшін түрлі үйірме жұмыстарын жақсы жолға қою қажет. Қиялды дамытуда театр мен киноның орны да айрықша. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Оқушылардың жас, дара ерекшеліктерін ескере отыру, қиялы күшті дамыған балалар мен дербес жұмыс жүргізу, оқу барысында кездескен қиыншылықтарды жеңе алуға баулу т.б. осындай әдістер бала қиялын тәрбиелеудің түрлері болып табылады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Тақырып бойынша бақылау сұрақтары 1. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қиял дегеніміз не? 2. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қиялдың қандай түрлрі бар? 3. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Шығармашылық қиялға сипаттама беріңіз? 4. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қиялдың жасалу жолдарын атаңыз? 5. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Түс көру қандай қиялға жатады? № 15 дәріс. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Эмоция және сезімдер Жоспар: 1. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Эмоция және сезімдер туралы түсінік. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
2. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Эмоция мен сезімдер мәселесіне теориялық жағынан шолу. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
3. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сезімнің түрлері. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
4. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Эмоцияның түрлері. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
1. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Эмоция және сезімдер туралы түсінік. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Сыртқы дүние заттары мен құбылыстардың адамның қажеттілігіне сәйкес келу-келмеуі нәтижесінде пайда болатын психикалық процестердің түрін эмоция мен сезім деп атаймыз. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Қажеттіліктердің түрлі жағдайларға байланысты түрліше өтелуі адамда, көптеген ұнамды және ұнамсыз сезімдерді туғызады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мысалы: шаттану,мұң, үрей, қорқу, масаттану, өкіну, шошыну, іш пысу, зерігу, абыржу тағы басқалары. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Мысалы: Шөлдегенде ішкен 1 #бір# стакан су рахат сезімін тудырады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Егер шөлдемеген адамға суды зорлап ішкізсеніз, онда наразылық сезімі тудыруы мүмкін. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
Біздің эмоцияларымыз сезімдеріміз бірнеше қызмет атқарады. |
Психология
|
Алмажай Егенисова |
|
1) #бірінші# Ол реттегіштік қызмет атқарады. |