Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мына көрмейсіз бе, жол жабық |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Көпірді тас-талқан қып бомбалап кетіпті |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Абанның маған жаны ашып қиналып-ақ тұр, қабағын шытып дағдарып қалды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Апырай сізге не десем екен? Тоқтай тұрыңызшы кішкене, мен командирімнен ақыл сұрап келейін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ол сораңдап составтың соңғы жағына қарай жүгіріп барады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Біздің вагонымыздың өрті сөнуге таяды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Екі қабырғасы үңірейіп ойылып шыққан, төбесінде де сау жері шамалы |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Солдаттар вагонның түкпір-түкпірінде қалған түйіншектер мен чемодандарды имек темірлерімен тартып шығарып еді — жанып кеткен екен, күл болып үгітіліп түсіп жатыр |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әйелдердің көбісі-ақ шұқылап аударып-төңкеріп жүріп өз заттарын тауып алған |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Кейбіреулері өрт шалған дүниелерін қағып-сілкіп «аһылап, оһылап» жатыр |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Күйіп қалған асыл бұйымдарының күйігі шыдатпай ащы дауыстары шар-шар етеді, жаңа ғана бастарына төнген тажалды ұмытып кеткен |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
«Бастан құлақ садақа» дейді қазекең, мен өзі құдайға сенбесем де, өзіме жетерлік ырымшылдығым бар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Соңынан шыққан, өртеніп кеткен түйіншектің біреуі менікі екен, таныдым, ішінде ұзатыларда арнайы сатып алған қимас пальтом болса да онша күйінбедім |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бас садақасы |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Елге аман-есен жетсем |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Шала өртенген дүниелерін жұрт танып алып тауысуға айналған |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Төрт-бес қаңылтыр шәйнек, сынған тарелка шашылып жатыр |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Манадан бері әркім бір аунатып былшыған қара күйе қылған бір түйіншекті танып ұрысқақ Муся айқай салды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Мынау Ираида Ивановнаның заты ғой |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Иә, иә |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сыртындағы мына көрпесінің жолағынан танып тұрмын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Егер бекер болса осы арадан тапжылмай қатып қалайын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Оны қайттік? Өзі жоқ қой |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Өзі жоғы несі? Балалары бар емес пе? Шурик, Боря? Қайда? |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Шурик мында, — деді Света |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Затында ендеше сендер алыңдар, — деді Муся, — Шешесі жоқ болса дүние баласына тиісті емес пе? Балаларының керегіне жаратасыңдар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Тағы бір баласы бар емес пе? Боря қайда? |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Шынында да Боря қайда осы? |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Асып-сасып, есінен танып жүрген әйелдер Боряның жоқ екенін енді ғана аңғарып, Света екеумізге кезек-кезек қарады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Боряны өлтіріп тастады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Оқ тиді, — деді Шурик томсырайып |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Өрттен шыққан дүние-мүліктің әбігері біткен соң, әйелдер не істерін білмей дағдарып тұр |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жол басшымыз Елизавета Сергеевна есінен айырылып қалған, жөн сілтеудің орнына жаутаңдап жұртқа қарайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Не істейміз, а? Не істейміз? — дейді дәрменсіз кескінмен |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бұрын аузын шымшып сөйлейтін жұқа шымыр ерні де босаңсып, дауыс әдеттегісіндей тық-тық етпей, жұмсарып бәсеңсіп кеткен |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мен біраз жағдайды біліп келдім |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Енді біраз уақыт бұл жерден поезд жүрмейді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қирап қалған көпірді оңдау оңай ма, Ал, оның үстіне немістер де жақындап қалса керек |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сонымен сізге не ақыл айтарымды білмей тұрғаным |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Абан желкесін қасып кәдімгідей қиналып тұр |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Қайтейін, енді, жолдастарыммен бірге болам да |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Апырай-ай, ә, — деді Абан қинала қипақтап |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Қолдан келер көмегім болмай тұр-ау сізге |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Командирдің айтқан ақылы — бұ жерге енді аялдамасын деді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мына жағдайда бұл жерден сіздерге ешкім көлік тауып бере алмайды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жаяу — жалпылап кете беріңіздер |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жолшыбай бұйырғанын көрерсіздер |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Жарайды, рахмет |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сабаудай жігіт қолынан келер қайраны болмағанға қатты қиналған түрі бар, аласа маңдайының астындағы дөң қабағын жиырып алып, желкесін сипалай береді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ақыры, қоштасудан басқа амалы қалмады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Ал, жолыңыз болсын, жеңгей |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Алдыңыздан жарылқасын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Аман-есен барсаңыз ел-жұртқа сәлем айтыңыз |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Абан тез бұрылып, алшаң адымдап кете берді де, оқыс қайрылып |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Ағайдың аты-жөні Қасымбек Еділбаев дедіңіз бе? I — і — деді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
12 |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Төңірегім сұп-сұр |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бір жылтыраған ашық сәуле болсайшы |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бірақ көрінбейтін қараңғы да емес |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Үлкен бөлменің іші, қабырғасы, кішілеу терезесі, қарауытқан белгісіз дүние мүліктер |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Оны ажыратып жатқаным жоқ, ажыратуға құлқым да шамалы |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қасымбек столға еңкейіп, бір нәрсе жазып отыр |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Маған бұрылып қарамайды, күңгірт жарықтан жүзін анық көре алмаймын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Осындай ала кеуім шақта оның қағазға үңілгені несі? Мейлі жаза берсін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Тек тұла бойым құрыстап, денем тоңазып барады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Пальто жамылу керек еді, бірақ соны іздеуге зауқым жоқ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Оның үстіне үйдің іші тіпті қараңғыланып барады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жаңағы отырған жерінде Қасымбек жоқ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Терезенің орнында болар-болмас күңгірт саңылау қалған |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Шала көрген түсімнен айығып көзімді аштым |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Шынында да төңірегім қараңғы, тек аяқ жағымнан аздаған саңылау көрінеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Астымда қарағайдың қылқанды бұтақтары, кәдімгідей тоңып қалыппын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Тұла бойым қалтырап барады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Орнымнан тұрмай бүрісе түсем, жамылатын еш нәрсе жоқ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ақыры басқа амалым қалмаған соң, тым болмаса қозғалып жылынайын деп еңбектеп сыртқа шықтым |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бозарып таң атып келеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Түнде қалың тұтасып, қап-қараңғы боп көңіліме үрей салған қалың орман, енді арасына саңылау кіріп, селдіреп, айқындала түсіпті |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Шалаштан бойымды қарып, бұрынғыдан бетер қалтырап, тісімді сақылдатып жіберді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Күйбеңдей жүгіріп, жер тепкілеп жын соққан адамдай өзімді өзім сабалаймын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Аздап бойым жылынайын деді, бірақ толарсағыма дейін су болып енді аяғым тоңа бастады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ойым он саққа жүгіреді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ұрланып жаман ой да келеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әлде мені тастап өз жөнін тапты ма екен? — Менің оған тиер пайдам шамалы ғой, тек әйтеуір қара демесе |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мені қимастай оған нем өтіп кетіпті? Күйеулеріміз бірге істеді, Коля Қасымбектің қарауында болды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ал одан басқа? Біраз уақыт көрші тұрып, орысша айтқанда подруга болғанымыз бар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бірақ терезесі тең құрбы болуға оның тәрбиесі де, білім-білігі де менікінен әлдеқайда артық және оған орысша тілімнің мүкістігін қосса тіпті төмендеп қалам |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мені аз да болса оған теңестірген бір жағдай Николай Қасымбектің қарауында қызмет істейтін, яғни бастықтың әйелімін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мұнда бір байқағаным әйелдер де өздерін күйеулерінің шен — дәрежесіне қарай ұстайды екен |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әрине мен Светаның алдына түсіп көргенім жоқ, оның мені елеп, ықылас білдіргеніне де риза — тынмын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қазір енді, бізді шендестіріп, теңелместі теңеп тұрған күйеулеріміз жоқ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Құдай білсін |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Үмітіме талшық ететінім, «жүзі игіден түңілме» деп атам қазақ айтпақшы, Светаның жүзінде иманы бар, сырына қанбай жатып бір көргеннен-ақ іш тартып кеткенім содан болар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қайдан білейін, әйтеуір, әзірге жұбымыз жазылған жоқ еді: екшеле келгенде соншама әйелдің ішінен екеуміз тізе қосып бір кеткенбіз |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Поезымыз қирап қалғанмен басында ұйтқымыз бұзылған жоқ-ты |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бәріміз ұбап-шұбап станцияның бастығына бардық |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бастыққа кірмек болып топырлаған қыруар жұрттан тіпті есікке маңайлай алмадық |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Біреуді біреу тыңдап, біреуге біреу жол беріп жатқан жоқ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әйелдікке басып шарылдайын десең сенен басқа да әйелдер толып жатыр |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
«Біз командир әйелдеріміз, бізді алдымен жөнелт» дейтін өктем сөзің өтпей далада қалды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бұл арада ең мықтымсынған әйелдердің қолынан келгені: |