Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Қарашы пештің үстінде шалжиып жатып алғанын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Өзің бір балпиып жата беретін жалқау нәрсе боларсың |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сыртқа шықпасаң да үйдің ішінде қыбырлап жүр |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қимылдасаң қол-аяғың жеңіл болады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жеңіл босанасың |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жатпа шалжиып, — деп кейіді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Менің өрісім үйдің іші ғана, сыртқа шығуға кемпірдің өзі рұқсат етпеген |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Күндіз бір жаққа кетсе де сыртымнан құлыптап, «қысылсаң, шоланда шелек тұр» деп ескертіп кетеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Содан күйбеңдеп, үйдің ішінде, шоланда жүретін болдым |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бірте-біте үйдің ұсақ-түйек шаруасына араластым |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ас пісіру, ыдыс жуу, от жағу |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
шаруаға араласқан соң кәдімгідей сергиін дедім |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Алдамшы әсер болса да, әйтеуір, осы үйдің шаруасына ортақ бір адам сияқты жиіркенішті масылдық сезімі бұрынғыдай қинамайтын болды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Әне, селоның орта тұсынан бері қарай бір еркек келе жатыр |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ел болғасын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
жәй бара жатқан біреу шығар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Неге екенін қайдам, тіксініп қалдым |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мүмкін жолдағы бір үйге бұрылар, не өтіп кетер, деп едім, бірақ қарышты қадамына қарағанда жолшыбай бір жерге қайрылатын түpi жоқ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Деревня тұрғындарынан түрі бөлек пе, қалай |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жеңіне байлаған жалпақ шүберегі бар, «не де болса сірә немістердің қызметіндегі адам болар» деген секемшіл ой келіп, терезеден екі қадам шегініп кеттім |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ол біздің үйге қарай бұрылды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
3 |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Үсті жалпақ орыс пешінің қуысындағы түкпірге тығылып жатырмын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жамбасым ұйып қалды, аунап түсейін десем |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
аунамақ түгіл қыбыр етуге болмайды маған |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Көрпе-жастықтың тасасында, қараңғы қуыста лебімді ішіме тартып құлағыммен ғана емес, бүкіл денеммен қыбыр еткен дыбысты бағам |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Манағы сыртта көрген кісі есіктегі құмандай қара құлыпты көріп бірден кетіп қалмады, жас қарды күрт-күрт басып терезеге келе жатты |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мен шегіншектеп барып шоланға шығып кеттім, әдейі жабық үйдің терезесінің алдына келгесін үңіліп ішке көз тастайтыны анық қой |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жас қарды басқан қадамның жұмсақ тықыры жөнді естілмей, терезе алдындағы кісінің кеткен-кетпегенін анық біле алмай шоланда ұзақ тұрып денем тоңазып қалды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Кеште қайтып оралғасын осы оқиғаны кемпірге айтып едім, ол ойланын қалды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бұл үйге келе қоятын бейсауат адамның орайы жоқ екен, Дуня апай әжептәуір күдік алды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сірә, сонша тіміскілеуіне қарағанда ол тағы бір айналып соғатын болар, сақтықта қорлық жоқ деген ойға келіп кемпір мені пештің қуысына тығып тастады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Айтқанындай-ақ кешікпей біреу дүңкілдетіп есік қақты |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Дуня апай асықпай мен жатқан қуысты жақсылап қымтады да шоланға шығып есік ашты |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Өзі сығырайған керосин шамнан қара көлеңке болып тұрған бөлме еді, менің қуысым тіпті қараңғы болып қалды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Біреу есіктен даңғырлап сөйлеп кіріп келе жатыр, шамасы Дуня апайды жақсы танитын адам болса керек: |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Евдокия Герасимовна, қонақты қабылдаңыз, — ден еркінси сөйлейді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Бұл неғылған түнделеткен қонақ, — деді менің кемпірім ұнатпай, өзінің шатынаған ащы даусымен |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Қазір күндіз, түн дейтін уақыт па |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Оның үстіне өзің күндіз үйде тұрмайсың ғой, — деп дүңк етті жуан дауыс |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Байқаймын, манағы күндіз келген осы болар, сыртынан көргенімде ірі денелі кісі еді, мынаның даусы да тура үйдің төбесінің астынан, биіктен естіледі |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Ал жоғары шығыңыз, шақырылмаған қонақ, — деді Дуня апай кекесінді дауыспен |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бұрын шақырылмаған қонақты татардан да жаман деуші еді, енді немістен де жаман дейтін шығармыз |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Сіз не дедіңіз? — деп жуан дауыс гүж ете түсті |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Дуня апай әңгімені өзі ушықтырып алып, үндемеді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Екі езуінен қиғаш түскен терең сызықтан ашуы мен ащы мысқылы, шатынаған көк көзін ананың өңменіне істіктей қадап сазарып тұр ма, әлде қорқып қалды ма, мен іштей тынып, құлақ тосам |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Қауіпті тыныштық үзілетін жіптей созылып келе жатыр еді, кенет қарқылдаған жуан күлкі тарқатып жіберді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Сіз, сірә, большевиктердің әлдеқашан зытқанын білмей қалғансыз-ау, Евдокия Герасимовна |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ха-ха-ха |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жарайды өзіміз ғой |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Өйтсе де мұндай сөзге сақ болыңыз |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мүмкін менен басқа біреу болса |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Анау бітімге шақырғанмен менің шатақ кемпірім шатынап қоя берді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Ендеше, өзің неге зытпадың? Бір кезде нағыз қып-қызыл большевик болған сен емес пе едің? |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Аяқ астынан тап бергенде анау тіпті сасып қалды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Оныңыз не |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
оныңыз не, Евдокия Герасимовна |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Жұрттың бірі біледі |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мен партияда жоқ болатынмын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Рас бір кезде |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
ертеректе тілектестер тобында болдым |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бірақ партияға өткенім жоқ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Оны |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
оны ешкімнен жасырмаймын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Сіз де қайдағыны айтасыз, Евдокия Герасимовна |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ол қашанғы оқиға |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Ал, одан кейін жеке меншік жойылсын, бәрі ортақ болады» деп жұрттың тауығына дейін сыпырып алған сен емес не едің? |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Кемпірім жарады, дүңкілдеп келген дәу неменің әуселесін бірден қайтарып тастады |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ананың кескінін көре алмадым, көз алдыма шапылдаған қаншықтан үркіп құйрығын жымып алған дүрегей төбет елестейді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Жарайды, жарайды, Герасимовна |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Өткенді қаза беріп қайтесіз |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Қазбағанда ше |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Енді мінекей антихрист Гитлерге қызмет істеп жүрсің |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Байқап сөйлеңіз, Герасимовна |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Енді есін жиып анау тірілейін деді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Фюрерге тіл тигізген адам қазір |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сақ болыңыз |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Сонан соң |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
мені қорқытпаңыз |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Мен тексеруден өткем |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Маған полицайлық қызметті сеніп тапсырып отыр |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Рас |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Басында белсенді болғаным рас |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бірақ менің еңбегімді бағалады ма большевиктер |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Ақыр аяғында арбакеш боп кеттім |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Немістер бағалады ма? |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Жарайды енді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бір-біріңді аңсап қалған екенсіңдер, асықпай сырласыңдар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Дуня апай астың қамына кірісіп, Светаны маған оңаша берді |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Света, айтшы біздің әйелдерден кездестіргенің бар ма? — деп сұраймын |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Қызықсың-ау, Надя |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Осы аласапыранда біреуді біреу кездестіру деген |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бір шөмеле шөптің ішінен инені іздегенмен бірдей ғой |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Неге? Мінекей екеуміз кездескен жоқпыз ба? |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Но это счастливая случайность |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Бірақ мен сені біржола жоғалтып алғаным жоқ |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
Екі-үш рет ізіңді кескенім бар |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Қалайша? |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Қалайша дейсің бе? — Света мырс етіп күліп алды |
Шырағың сөнбесін
|
Тахауи Ахтанов |
|
— Сен біз сияқты көптің бірі емессің |