Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржан: – «Неге? Неге? Неге?» Қар қызы: – «Өйткені екеуміз қосылып қоямыз». |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржан: – «Қосылсақ ше? Біз ғашық жандармыз ғой». |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қар қызы: – «Шын ғашық о дүниеде де қосылмауы керек. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Бірге тұрсақ бәрібір ұрысып қаламыз. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қозы мен Баян арыз беріп баяғыда ажырасып кеткен. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Өйткені адам, қайда да адам: жер бетінде де, жер астында да, тіпті көк тәңірісінде де... бәрі бір адам». |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржан жалбарынып жылап жібереді: – «Махаббат ше? Махаббат!» |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қар қызы: – «Жоқ болған соң да махаббатқа тым ынтызармыз. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Егер зәуде бар болса, баяғыда жек көріп кетер едік. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нағыз махаббат жер астында да жоқ. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Тұр! Егіле бермей, еңсеңді көтер. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Қолынан тартады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Үсік шала бастаған екі досыңды оят. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Сен секілді жігіттер жер астына ғана емес, жер бетіне керек. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Тұр! Тұр! Тұр!» Ол Қар қызы емес. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржанның тамырында аласұрып, аязбен айқасқан, үсікке бой бермей жанталасқан қып-қызыл қаны, тулап соққан жүрегі еді... |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Өлдім дегенде тыныштықтың бұғауын үзіп, орнынан атып тұрды! аласа қаланған қар үңгірдің төбесіне төбесі тиіп құлап қалды. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Өздерінің өне бойынан жан кетіп, үсікке ұрына бастағандарын сезді де, жалп етіп құлаған қардың астында қалған Аманжан мен Бақытжанды жұлқылап, тіпті тепкілеп оята бастады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Жан дәрменде екі беттерінен ұрғылап, шымшылап жүріп, әрең естерін жиғызды. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Ербиіп-ербиіп орындарынан көтерем сиырдай кирелеңдей көтерілді де, сылқ етіп қайта құлады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржан жанталаса айғайлап: – Тұрыңдар! Жүгіріңдер! Үсіп өліп қала жаздаппыз! |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Ұйқтауға болмайды! – деп жұлмалайды екі жолдасын. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Аманжан: – Түн ортасында оятқаның не-ей, жау шапты ма? |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Бақытжан: – Кішкене ұйқтай тұрайыншы, әкри. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Былқ-сылқ етіп әрең тұр. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржан: – Ұйқтауға болмайды. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Үсіп өліп қаламыз. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Аяқ-қолдары дуылдап, ашығанын енді ғана сезген екі жігіт – Нұржанның ырқына көне бастады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Олар енді аласұрып жаттығу жасауға кірісті. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Нұржан команда беріп жүр. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Тұрыңдар! – Тұрады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Отырыңдар! – Отырады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Тұрыңдар! – Отырыңдар! |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Ал енді тракторды шыр айналып жүгірейік. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Тізелерінен қар кешіп жүгіре бастайды. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Ал енді беті-қолымызды қармен ысқылайық. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Ал енді айқайлап күлейік. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қане, күлейікші бір, жолдастар. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Күлейік! Күлейік! Бүкіл әлем күңіренсін... |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Ха-ха-ха... – Ха...ха...ха... –Ха...ха...ха... Бүкіл әлем «ха-ха-ха-ға» айналып кетті. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Үшеуі есі ауысқан адамдай кеңірдек жырта сақылдап қарқылдап, қар тепкілеп күлді-ай... – өмір үшін, өмір үнін естірте қасақана күлді... |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Не деген тамаша өмір? Ха-ха, – деді Аманжан арпалысып. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Күлген адамның бәрі бақытты емес, ха-ха... |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Аюдай қорбаңдап, ай астында жанталасқан жігіттерді көрген көлденең көз болса, жын ұрған екен деп ойлар еді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Қане, жігіттер, – деді Бақытжан екі досының қолынан – тартып. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Билейікші бір айызды қандырып. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Өзіміз үшін. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Сүйіп қосыла алмаған қыздарымыз үшін. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Аткөпір қарды тепкілеп, арсыл-гүрсіл билей бастады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Ал енді, жігіттер, енді құшақтасып, ыстық-ыстық сүйісейік, – деді ентігін зорға басқан Нұржан. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Бұдан кейін қолымыз тие ме, тимей ме? Тіпті бұдан соң бір-бірімізді дәл қазіргідей қимас көңілмен жақсы көре аламыз ба? |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Үшеуі жүз жылдан соң жолыққандай құшақтары айқасып сүйіседі. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Сүйіскеннің бәрі махаббат, құшақтасқанның бәрі адал дос – емес, – деп, Аманжан былш еткізіп түкіріп, биялайымен аузын сүртіп тастады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Өне бойым бір түрлі жыбырлап, қышындыра бастады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Таң атқанша шыдайық, – деді Бақытжан. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Таң атқан соң қайын жұрағатыңның үйіне барасың ба?.. – Дегенмен күн шығады ғой. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Ой, сол күніңді! – деп Аманжан тісін қайрады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Күнге тіл тигізуге болмайды, – деді Бақытжан. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Саған керек жоқ болғанымен, өзгелерге керек. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Тұрмаңдар, қимылдаңдар, – деп Нұржан екі жігітті итеріп- – итеріп қалды. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қызық, серейіп тұрған Аманжан екпінімен ұшып түсті. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Бірақ Нұржанға ашуланған жоқ. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Орнынан қайтадан қарғып тұрды да, көзі шатынып, аузынан бу бұрқыраған қалпы қолын сермеп: – Ел үшін алға! Ура, жолдастар! – деді жан даусы шыға. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Совхоз үшін! Отделение үшін. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Жасасын управляющий! деді елірген Бақытжан. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Бәрібір үлкен башпайымда жан жоқ, – деді Аманжан ентігін басып. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Өне бойы бірте-бірте қызына бастағандай. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Мен аман секілдімін, – деді Бақытжан алқынып. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Сен семізсің, суық майыңнан өткенше көктем шығады-ау,– деп қалжыңдады Нұржан. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Үшеуі айызы қана тағы күлді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Алайда Аманжанның халі бәрінен де мүшкіл еді, қол-аяғы, тіпті бүкіл денесін біртіндеп үсік шала бастаған сықылды. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Сақылдап күліп тұрды да, бір уақытта өз-өзінен бұлқынып, үстіндегі киімін асығыс шеше бастады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Алғашында Нұржан қалжыңдайтын шығар деп мән бермеді де тонын, сонан соң пиджагын шешіп, енді көйлегін сыпыра бергенде ұстай алды. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Аманжан деймін, не болды саған?! – Ештеңе емес, ана қараңдаршы, костер жанып тұр... |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Фу, атаңа нәлет... ыстықтадым, – деп Нұржанның қолынан жұлқынып шығып, секіріп билей бастады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– О, жарықтықтың лапылдауын-ай... Келіңдер қане, отты айналып армансыз бір билейік, достар. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
лаула, костер! лаула, қар үстінде жанған от! – Сақ-сақ күліп, ырғып ойнай берді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Сендер де шешініңдер! – Ұстайық, – деді Нұржан. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Ұстап алып, денесін қармен ысқыламаса болмайды. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Ұстай алмайсыңдар,– деді Аманжан мазақтап. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Айналайын жарық от! Күйдірші! Өртеші! Өртеп жіберші, анау қар бетінде қаптаған қара мысықтарды – (екі жігіттен бастап санайды)... |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
бір мысық, екі мысық, үш мысық, мың-миллион мысық... |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Жер бетінің бәрі мияулаған мысықтар... Бақытжан жыламсырап қоя берді: |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Алла, тағалам-ай, не жазып едік саған... қор болдық-ау... – Тұр орныңнан! – деп айғай салды Нұржан. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Азамат емеспісің. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Ептеп есі ауыса бастаған Аманжанды екеуі екі жағынан шап беріп ұстап алып еді, қарулы жігіт біразға дейін бой бермеді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Бұдан соң тракторды от алдыратын қайыс белбеуді алып келіп аяғын тұсап барып, бірі кеудесіне мініп отырды да, екіншісі Аманжанның өн бойын қармен ысқылай бастады. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Әттең, қаздың майы болар ма еді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қолдырай бастаған өне бойын сылап тастайтын, – деді Бақытжан. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Қоя беріңдер! – деді жұлқынып. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Жаурадым. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Құтырып – кеттіңдер ме. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Шешіңдер аяғымды. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Өзім-ақ... Әйтседе үсті-басы қолдырап үсіне бастаған Аманжанды тырп еткізбей басып отырып, етін ұзақ ысқылап барып әрең босатты. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Бұдан соң шапшаң киіндіріп, ана екеуі бір-біріне лақтыра итеріп, қызу қимылға түсірді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Арпалыспен бірер сағат уақыт әп-сәтте өте шықты. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Аманжан үсік шалған денесіндегі мұздай бастаған қан лүпілдеп қайта қозғалысқа түскен соң, расында да, бусанып терлеген. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қайратты жігіт ес-ақылын да әп-сәтте жинап үлгеріп еді. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
– Рақмет, достарым, – деді жүріп, – сендер болмасаңдар жынданып кете жаздадым-ау. |
Қар қызы
|
Оралхан Бөкей |
|
Қызық, тап ортамызда лапылдап от жанып тұрғандай елестеп кетті. |